e-library

Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Βιβλιοθήκη Ιδεών

Το e-library είναι μία διαδικτυακή έκδοση του περιοδικού «Κοινωνία Πολιτών». Αποσπάσματα του εβδομαδιαίου ενημερωτικού δελτίου  αναρτώνται στη σελίδα της Ένωσης Πολιτών για την ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ στο facebook. Μπορείτε εδώ να κάνετε like ώστε να βλέπετε τις τρέχουσες δημοσιεύσεις και να ενημερώσετε τους φίλους σας. Συντονισμός: Περικλής Βασιλόπουλος.

«Αντιμετώπιση των Συναισθηματικών Αναγκών των Πολιτών στη Δημοκρατική Διακυβέρνηση» - Εκδήλωση ΕΚΠΑ (15 Ιουνίου 2026)

Υπεύθυνος οργάνωσης: Νίκος Δεμερτζής/ Συμμετέχοντες: Γιώργος Καραμέρος, Βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, Δημήτρης Καιρίδης, Βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας και πρώην Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Στέφανος Παραστρατίδης, Βουλευτής ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, Περικλής Βασιλόπουλος, Πρόεδρος της Ένωσης Πολιτών για την Παρέμβαση (ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ), Λευτέρης Παπαγιαννάκης, Διευθυντής του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες

Η παρούσα θεματική περίληψη βασίζεται στις εργασίες της εκδήλωσης με θέμα «Αντιμετώπιση των Συναισθηματικών Αναγκών των Πολιτών στη Δημοκρατική Διακυβέρνηση» που διοργάνωσε το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) στις 15 Ιουνίου 2026, στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων διάδοσης και κοινωνικού αντίκτυπου του έργου PLEDGE. Η εκδήλωση, που πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις του Πανεπιστημίου, συγκέντρωσε αιρετούς εκπροσώπους από όλο το πολιτικό φάσμα μαζί με εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών για να συζητήσουν πώς οι δημοκρατίες μπορούν να ανταποκριθούν καλύτερα στις συναισθηματικές ανάγκες των πολιτών. Ο Περικλής Βασιλόπουλος, Πρόεδρος της Ένωσης Πολιτών για την Παρέμβαση (ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ), υποστήριξε ότι η δημοκρατική ανανέωση απαιτεί κάτι περισσότερο από μια διαδικαστική καινοτομία. Παράλληλα με τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις, οι δημοκρατίες πρέπει επίσης να καλλιεργούν θετικά πολιτικά συναισθήματα και δημοκρατικές αρετές όπως η ειλικρίνεια, ο αμοιβαίος σεβασμός και η παρρησία - το θάρρος να μιλάς ειλικρινά παρά τον προσωπικό ή πολιτικό κίνδυνο ή κόστος. Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, πρότεινε, διαδραματίζουν ξεχωριστό ρόλο στη δημιουργία χώρων όπου οι πολίτες διαβουλεύονται, οργανώνονται συλλογικά και διατηρούν τις δημοκρατικές αξίες πέρα από τον εκλογικό ανταγωνισμό. Δείτε εδώ περισσότερα. 

Πολιτική κοινωνιολογία της συγκίνησης (εκδόσεις Αλεξάνδρεια) του Καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Νίκου Δεμερτζή. Βιβλιοκριτική: Γιώργος Μπιθυμήτρης (Βήμα, 23/8)

Η πολιτική κοινωνιολογία της συγκίνησης την οποία μας συστήνει ο Δεμερτζής είναι ο χάρτης μέσα στον οποίο μπορούμε να εντοπίσουμε τις επικράτειες της αντιπαράθεσης, της τραυματικής σύγκρουσης, αλλά και της επανόρθωσης και της συγχώρεσης. Ειδικότερα, οι δύο μεγάλες ομάδες δοκιμών στις οποίες προβαίνει ο συγγραφέας εδράζονται αφενός στη συγχώρεση, την αλληλεγγύη, τη συμπόνια και τις συνοδές ψυχικές διαθέσεις της γενναιοδωρίας, της ενσυναίσθησης, της εμπιστοσύνης και της ενεργητικής αγάπης· αφετέρου στην αγανάκτηση, τον θυμό και το σύνθετο αρνητικό συναίσθημα της ressentiment... Σε πολλά έργα κοινωνικής φιλοσοφίας και κοινωνικής θεωρίας η κεντρική έννοια με την οποία αναμετράται ο συγγραφέας αντιδιαστέλλεται με κάτι άλλο που είναι συνήθως μία λίγο-πολύ καθιερωμένη έννοια (π.χ., η έννοια της προόδου ως αντιδιαστολή της παλινδρόμησης στη Ραχέλ Γιέγκι· ο συντονισμός στον Χάρτμουτ Ρόζα ως το διαλεκτικό άλλο της αλλοτρίωσης· η ενικότητα και η οικουμενικότητα στον Αντρέας Ρέκβιτς· η αναγνώριση και η πραγμοποίηση στον Αξελ Χόνετ κ.ο.κ.). Ο Δεμερτζής επιλέγει να αντιπαραβάλει τις πολιτικές της συγχώρεσης στις πολιτικές της ressentiment. Δείτε εδώ περισσότερα. 

Το φαινόμενο των DSA στις ΗΠΑ

Ben Burgis: Είναι η καλύτερη στιγμή για τους σοσιαλιστές

Οι Δημοκρατικοί Σοσιαλιστές έχουν μια ιστορική ευκαιρία να κάνουν τον σοσιαλισμό μια μαζική πολιτική που θα κερδίσει εκατομμύρια. Δεν μπορούμε να εκμεταλλευτούμε πλήρως αυτή την ευκαιρία χωρίς να βαθμονομήσουμε προσεκτικά τη ρητορική και τα αιτήματά μας. Για δεκαετίες, οι σοσιαλιστές μιλούσαν κυρίως μεταξύ τους. Τώρα που οι Αμερικανοί ακούνε πραγματικά, δεν μπορούμε να κρατήσουμε τις ρητορικές συνήθειες που αποκτήσαμε μεμονωμένα... Τον Αύγουστο του 2026, αυτό δεν θα είναι ένα πολύ χρονοβόρο πείραμα. Από τότε που ο Ζόχραν Μαμντάνι έγινε δήμαρχος της πιο σημαντικής πόλης στον καπιταλιστικό κόσμο, ο σοσιαλισμός ήταν ένα καυτό θέμα. Τώρα, αρκετά άλλα μέλη των Δημοκρατικών Σοσιαλιστών της Αμερικής (DSA) έχουν κερδίσει τις προκριματικές τους εκλογές και πιθανότατα κατευθύνονται στο Κογκρέσο, θέτοντας τους σοσιαλιστές ακόμη περισσότερο στο προσκήνιο. Τα συνέδρια του DSA λαμβάνουν μακροσκελή άρθρα σε mainstream εθνικά έντυπα. Οι παρουσιαστές καλωδιακών ειδήσεων αναζητούν με ενθουσιασμό σοσιαλιστές για να υπερασπιστούν τις ιδέες τους. Όταν το DSA δημοσίευσε ένα νέο έγγραφο πλατφόρμας, ο Πρόεδρος της Βουλής το κατήγγειλε στο βήμα του Κογκρέσου. Αυτή η έκρηξη ορατότητας συνοδεύτηκε από κάποιες αυξανόμενες δυσκολίες. Ο Δημοκρατικός σοσιαλισμός ήταν για καιρό μια περιθωριακή δύναμη στην αμερικανική πολιτική, αν ήταν καν στο μείγμα. Ενώ τις τελευταίες δεκαετίες έχουμε συνηθίσει υπερβολικά να μιλάμε κυρίως για τις ιδέες μας ο ένας στον άλλον, τώρα μιλάμε ενώπιον ενός γενικού κοινού. Δείτε εδώ το άρθρο (jacobin.com, 21/8, μετάφραση google). 

Γιάννης Μπαλαμπανίδης: Η Σοσιαλδημοκρατία στο προσκήνιο, ξανά;

Εκεί, εγώ είχα γράψει το κείμενο "Σοσιαλδημοκρατία made in USA", που μέχρι πρότινος θεωρούσα ότι έχει πέσει έξω big time, για να το πω αμερικάνικα. Επιχειρηματολογούσα πως μετά την τομή Ομπάμα, και παρά το ζοφερό μεσοδιάστημα Τραμπ, η επικράτηση του Μπάιντεν το 2020, η επεκτατική πολιτική που επιχείρησε, το άνοιγμα στα συνδικάτα, η ανάδειξη των ανισοτήτων στο επίκεντρο της πολιτικής ατζέντας, συν τη ριζοσπαστικοποίηση που εξέφραζε ο Μπέρνι Σάντερς ή το "Squad" της Οκάσιο-Κορτές, έφερναν στο προσκήνιο ένα νέο παράδειγμα προοδευτικής πολιτικής για τον Δυτικό κόσμο, πολύ πιο προωθημένο από την κουρασμένη ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία... Κι όμως, καθώς η ειρωνεία της ιστορίας είναι πάντα εδώ, παρακολουθούμε εδώ και λίγο καιρό ένα κύμα δημοκρατικού σοσιαλισμού να σαρώνει εκλογικές αναμετρήσεις από τη Νέα Υόρκη και τον Μαμντάνι (έναν εξαιρετικό δήμαρχο) έως τις προκριματικές εκλογές των Δημοκρατικών σε πολλές πολιτείες, αποτελώντας ένα από τα βασικά αντίβαρα στον τραμπισμό. Μπορεί, βέβαια, να μην είναι απλώς μια ιστορική ειρωνεία αλλά μια δυναμική που βασίζεται σε πραγματικά ζητούμενα της εποχής καθώς "επιχειρεί και ενδεχομένως καταφέρνει να συνδέσει την πολιτική με την πολιτισμική Αριστερά, τους επισφαλείς outsiders με τους προοδευτικούς insiders, τα αιτήματα για προστασία και ασφάλεια με τους προωθημένους αξιακούς προσανατολισμούς, την ισότητα με την ελευθερία" - όπως έγραφα και πάλι σε εκείνο το κειμενάκι που τελικά δεν έχω αποφασίσει εάν έπεσε πολύ έξω ή πολύ μέσα, αλλά και ποιος νοιάζεται σε τελική ανάλυση όταν η ιστορία και η πολιτική έχει τόσο συναρπαστικές τροπές και εκπλήξεις που ξεπερνούν τα αμήχανα γραπτά μας. Δείτε εδώ περισσότερα.

Τα 5 θετικά αιτήματα του Μπέρνι Σάντερς που άλλαξαν την πολιτική συζήτηση Από το «πολύ ριζοσπαστικό» στο πλειοψηφικό και κάποιες γενικότερες σκέψεις για τις πλειοψηφικές πολιτικές διεκδικήσεις (parallaximag.gr, 24/8)

Ο Μπέρνι Σάντερς λέει ότι οι Δημοκρατικοί δεν μπορούν να κερδίσουν απλώς ως το κόμμα του «όχι στον Τραμπ». Πρέπει, να παρουσιάσουν μια σαφή ατζέντα υπέρ της εργατικής τάξης με πέντε αιτήματα. Μια μικρή ανάλυση για το πως έγιναν πλειοψηφικά και τι σημαίνει αυτό… Στη δημοσκόπηση του Economist/YouGov τον Ιούνιο του 2026 για την αντικατάσταση των ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιρειών από ένα εθνικό κυβερνητικό πρόγραμμα συμφωνούσαν 52% των Αμερικανών και 73% των Δημοκρατικών. Το 2015, όταν ο Σάντερς άρχισε να κάνει το single-payer κεντρικό ζήτημα της προεδρικής του καμπάνιας, η Gallup έβρισκε ότι μόλις το 38% ήταν υπέρ ενός «single-payer, universal healthcare system», με ένα τεράστιο 35% να μην έχει ακόμη σχηματισμένη άποψη… Δεν πρόκειται απλώς για πέντε πολιτικές. Είναι πέντε θετικά, συγκεκριμένα και εύκολα κατανοητά αιτήματα γύρω από τα υλικά συμφέροντα των εργαζομένων… Αυτό δημιουργεί μια δυνητικά επικίνδυνη κατάσταση για έναν μελλοντικό υποψήφιο των Δημοκρατικών: να βρεθεί ο ίδιος και η βάση του σε διαφορετικά χαρακώματα πάνω σε ζητήματα που η βάση θεωρεί πλέον θεμελιώδη. Και όσο τα θετικά αιτήματα αποκτούν κοινωνική πλειοψηφία, τόσο δυσκολότερο γίνεται να απορρίπτονται απλώς ως «πολύ αριστερά». Η συζήτηση μετακινείται από το «είναι υπερβολικά ριζοσπαστικό;» στο πολύ δυσκολότερο πολιτικά ερώτημα: «αν το θέλουν οι ίδιοι οι ψηφοφόροι σου, γιατί εσύ είσαι απέναντι;». Δείτε εδώ περισσότερα. 

Δημήτρης Αναγνώστου: Από την Αμερική έρχεται μια φρέσκια αναδόμηση της πολιτικής των Δημοκρατικών με ανθρώπινο πρόσωπο και κινηματική προσέγγιση

Έχει ανοίξει ένας ενδιαφέρων εσωτερικός διάλογος στους Democratic Socialists of America (DSA) σε μια στιγμή ορμητικής εκλογικής και πολιτικής ανόδου της αμερικανικής σοσιαλιστικής Αριστεράς. Αφορμή είναι και η νέα εθνική πλατφόρμα των DSA (Workers Deserve More), η οποία θέτει ένα αρκετά φιλόδοξo πρόγραμμα: Medicare for All, 32ωρη εβδομάδα εργασίας, κοινωνική κατοικία, δημόσια ιδιοκτησία μεγάλων επιχειρήσεων και βασικών κλάδων της οικονομίας, δημόσια και δωρεάν πανεπιστήμια και παιδικοί σταθμοί, τερματισμός όλων των πολέμων και κλείσιμο των στρατιωτικών βάσεων στο εξωτερικό, κατάργηση του ICE και της Γερουσίας (ως παραβίαση της αρχής ένας άνθρωπος μία ψήφος), αλλά και την πλήρη κατάργηση του σημερινού συστήματος αστυνομίας και φυλακών [τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα στα ΜΜΕ και εντός των DSA] και μια δημοκρατική σοιαλιστική κοινωνία... Σε αυτόν τον εσωτερικό διάλογο παρεμβαίνει ο Ben Burgis με το άρθρο που ακολουθεί. Δεν απορρίπτει την πλατφόρμα, αντιθέτως, γράφει ρητά ότι «το μεγαλύτερο μέρος της νέας πλατφόρμας των DSA είναι εξαιρετικό».Και το ερώτημα που θέτει είναι το εξής: τώρα που στη σοσιαλιστική Αριστερά δεν μιλάνε πλέον μόνο μεταξύ τους αλλά διεκδικούν πραγματική μαζική πολιτική επιρροή, ποιες θέσεις αποτελούν αναγκαίες αρχές και ποιες είναι, όπως γράφει ο ίδιος, «ριζοσπαστικοφανείς αλλά μισοψημένες ιδέες» που δυσκολεύουν την οικοδόμηση μιας λαϊκής πλειοψηφίας; Δείτε εδώ περισσότερα.

Δημήτρης Τσίρκας: Η Υπερπολιτική είναι το αντίθετο της πολιτικής

Χωρίς μόνιμη δομή και συνεκτική ιδεολογία, τα κινήματα εξατμίζονται μόλις το ψηφιακό ενδιαφέρον ατονήσει ή μεταφερθεί στο επόμενο τρεντ ή η κρατική καταστολή αυξηθεί, αφήνοντας πίσω τους ελάχιστες χειροπιαστές αλλαγές. Ως εκ τούτου, ο κόσμος παραμένει παγιδευμένος σε ένα αιώνιο παρόν (F. Jameson), αφού τα στιγμιαία κινήματα και τα αλλεπάλληλα τρεντς στα σόσιαλ δεν δημιουργούν θεσμική μνήμη, ούτε ιστορική συνείδηση.  Όταν η ψηφιακή παράσταση τελειώσει και η ναρκισσιστική ανάγκη για προσοχή ικανοποιηθεί, το «κίνημα» καταρρέει, το ένα τρεντ δίνει τη θέση του στο επόμενο, αφήνοντας τα άτομα στην αρχική κατάσταση ανημπόριας ή και ψυχικής εξάντλησης από την ανούσια (εν τέλει) αντιπαράθεση στα ΜΚΔ... Η Υπερπολιτική είναι το αντίθετο της πολιτικής. Η τελευταία, από ένα μέσο για την αλλαγή των συσχετισμών στην κοινωνία έχει μετατραπεί σε μια βαλβίδα αποσυμπίεσης που επιτρέπει την εκτόνωση της κοινωνικής οργής σε συμβολικό επίπεδο, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι το σύστημα εξουσίας δεν θα απειληθεί. Είναι επίσης μια μορφή νευρωτικής υπεραναπλήρωσης της πολιτικής ανημπόριας.  Όσο οι άνθρωποι αδυνατούν να επηρεάσουν τις υλικές δομές της εξουσίας, μετατοπίζουν όλη τους την πολιτική (και ψυχική) ενέργεια εκεί που διατηρούν ακόμα μια ψευδαίσθηση ελέγχου – στο ψηφιακό τους προφίλ και στους πολιτισμικούς πολέμους. Η Υπερπολιτική είναι η πολιτική μορφή ενός κόσμου που έχει χάσει την ικανότητα να σκέφτεται και να οργανώνεται συλλογικά για το μέλλον του. Δείτε εδώ περισσότερα.

Περί της ιστορίας της μετανάστευσης και του ρατσισμού στην Ευρώπη

Βίβιαν Ευθυμιοπούλου: Μεταναστευτικό - Δεν είναι ιδεολογία, είναι ανικανότητα

Χαρακτηριστικό τεκμήριο της ανικανότητας και της πολιτικής του δειλίας είναι ότι δεν τόλμησε να φτιάξει κατάλληλη δομή μεταναστών στην Κρήτη, γιατί φοβάται τους πολιτικά πανίσχυρους τοπικούς «φύλαρχους» (κάποιοι από αυτούς ποζάρουν κι ως φιλελεύθεροι ενώ οι πιο θρασείς ως πολιτικοί κληρονόμοι του Ελευθερίου Βενιζέλου) που με πρόσχημα, αυτή τη φορά τον Τουρισμό, συνεχίζουν να πολιτεύονται ωσάν το νησί να είναι ανεξάρτητο κράτος ενώ είναι απλώς ανεξέλεγκτο... Αντί κατασκευής κατάλληλων δομών στην Κρήτη και αλλού, ο κ. Πλεύρης επικοινωνεί ότι σχεδιάζει μαζί με «ευρωπαίους» εταίρους στρατόπεδα συγκέντρωσης μεταναστών στην Ουγκάντα ενώ ζητάει προσχηματικά από τους πολίτες να του υποδείξουν λύσεις για όσους δεν λαμβάνουν άσυλο θεωρώντας δεδομένο ότι οι Έλληνες ανέχονται τη λειτουργία ακατάλληλων δομών στις οποίες φτωχοί άνθρωποι κρατούνται σε άθλιες συνθήκες... Ο Υπουργός Μετανάστευσης προσπαθεί να μασκαρέψει την ανικανότητά του σε ιδεολογία ενώ οι «ευρωπαϊστές κεντρώοι» βαφτίζουν τη σιωπή τους για αίσχη της χώρας στο Μεταναστευτικό «ρεαλισμό», τη στιγμή που η Ελλάδα δεν είναι πλέον πτωχευμένη, ούτε «το μαύρο πρόβατο» της ΕΕ όπως ήταν επί Τσίπρα και ο Πρωθυπουργός, σύμφωνα με τους παιάνες που συνθέτουν στα φιλοκυβερνητικά σάιτ οι πραιτωριανοί, πρωταγωνιστεί στα ευρωπαϊκά πράγματα και θα μπορούσε να επιβάλλει τις ιδέες που μας λέει ότι πιστεύει ή έστω να τις υπερασπιστεί. Δείτε εδώ το άρθρο (news247.gr, 28/8).

Νίκος Χρυσόγελος: Ο ρατσισμός κάνει ζημιά στη χώρα που αναπτύσσεται, όχι σε αυτούς που στοχεύει

Εμείς εδώ στη Μεσόγειο πάντα ανακατευόμασταν μέχρι που οι ρατσιστές σκέφτηκαν να διχάσουν τις κοινωνίες. Πάντα με εντυπωσίαζε η ανάμειξη πολιτισμών και ανθρώπων στις μεσογειακές πόλεις. Πώς ανιστόρητοι κι αμαθείς άνθρωποι φαντάζονται ότι οι άνθρωποι πρέπει να διαχωρίζονται, να αντιμετωπίζονται ως μίασμα άνθρωποι που μπορεί να έχουν διαφορετικό χρώμα δέρματος, διαφορετική καταγωγή, αν και μπορεί να μιλάνε τέλεια ελληνικά ή να έχουν διακριθεί στο σχολείο, στο ε Πάντα ο ρατσισμός κάνει ζημιά στη χώρα που αναπτύσσεται, όχι σε αυτούς που στοχεύει. Σκεφτείτε τις ΗΠΑ χωρίς τους μετανάστες. Σκεφτείτε την ανοικοδόμηση της Γερμανίας και του Βελγίου χωρίς Έλληνες, Τούρκους, Ιταλούς, Ισπανούς, Πολωνούς κλπ... Φανταζόμαστε έναν έλληνα να εκλέγεται στο Κογκρέσο των ΗΠΑ αλλά πολύ δύσκολα φαντάζονται οι ρατσιστές να έχουν πχ τα δημοτικά συμβούλια ή η ελληνική βουλή ανθρώπους με διαφορετικό χρώμα δέρματος αν και μπορεί να γεννήθηκαν στην Ελλάδα και να μιλάνε τέλεια ελληνικά (αυτή την περίοδο είναι σε εξέλιξη μια παρόμοια καμπάνια)... Σκεφτείτε την Ελλάδα χωρίς τόσους μετανάστες να είναι στα χωράφια, στις οικοδομές, τεχνίτες, να φροντίζουν ηλικιωμένους ή ανθρώπους με προβλήματα υγείας. Θα κατέρρεε όχι μόνο το ασφαλιστικό σύστημα και η οικονομία αλλά και η κοινωνική στήριξη των πιο ευάλωτων... Η προσοχή μας πρέπει να είναι στην κοινωνική, εργασιακή και οικονομική ένταξη, στην παιδεία, στους νόμιμους δρόμους, στην κοινωνική συνοχή, στην ενότητα της κοινωνίας. Δείτε εδώ περισσότερα.

Αναστάσης Περράκης: Η ιστορία της μετανάστευσης και του ρατσισμού στην Ευρώπη (σύνταξη/ διόρθωση κειμένου με τη βοήθεια της ΑΙ)

Η κατηγορία όμως πως οι μουσουλμάνοι μετανάστες έχουν αλλότρια έθιμα, κάνουν πολλά παιδιά, φέρνουν εγκληματικότητα, υπακούουν σε δικό τους νόμο, δεν αφομοιώνονται, θα μας αλλοιώσουν δημογραφικά, δεν δέχονται τη δημοκρατία, παραμένει. Aγνοώντας τα στοιχεία και ταυτίζοντας τη μεσαιωνική νομολογία με τη σημερινή πρακτική δύο δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Το ενδιαφέρον δεν είναι αν ισχύει. Είναι ότι το έχουμε ξανακούσει. Κυριολεκτικά αυτό, με τα ίδια επιχειρήματα, για δεκάδες διαφορετικούς πληθυσμούς, επί δύο χιλιάδες χρόνια. Και σχεδόν πάντα από ανθρώπους απολύτως βέβαιους ότι η δική τους περίπτωση ήταν η εξαίρεση. Οι Έλληνες βρίσκονται μαζικά στην πλούσια Ρώμη - όχι πάντα από δική τους επιλογή, αλλά συχνά και από επιλογή. Ο Κάτωνας προειδοποιεί τη Ρώμη ότι οι Έλληνες θα τη διαφθείρουν. Ο Ιουβενάλιος γράφει ότι δεν αντέχει μια Ρώμη που έγινε ελληνική, και θρηνεί ότι ο Ορόντης (το ποτάμι της Συρίας) έχει χυθεί μέσα στον Τίβερη, φέρνοντας ξένες γλώσσες, ξένα ήθη, ξένους θεούς. Ο Graeculus esuriens, ο «πεινασμένος Ελληνάκος» που θα κάνει τα πάντα για ένα πιάτο φαΐ, είναι δικό του... Τίποτε από αυτά, φυσικά, δεν αποδεικνύει ότι κάθε ανησυχία για τη μετανάστευση είναι αβάσιμη. Η ιστορική επανάληψη δεν είναι λογική απόδειξη. Υπάρχουν πραγματικά ζητήματα ενσωμάτωσης, και το να τα συζητά κανείς δεν τον κάνει ρατσιστή... Ότι "αυτοί" οι ξένοι ήταν πράγματι ασύμβατοι, όχι σαν τους προηγούμενους. Το «μα αυτή τη φορά είναι αλλιώς» δεν είναι το επιχείρημα που ανατρέπει το μοτίβο. Είναι κομμάτι του μοτίβου. Δείτε εδώ περισσότερα.

Ειρήνη Περπερίδου: Θαλάσσια πάρκα, Δίκαιο της Θάλασσας και η ευρωπαϊκή υποχρέωση της Ελλάδας

Η Ελλάδα, ως κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει σαφή υποχρέωση να θεσπίζει και να εφαρμόζει θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, σύμφωνα με την Οδηγία 2014/89/ΕΕ. Η υποχρέωση αυτή αφορά την οργάνωση και τη διαχείριση του θαλάσσιου χώρου και δεν σημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση καθορίζει τα θαλάσσια σύνορα της Ελλάδας ή επιλύει τις ελληνοτουρκικές διαφορές ως προς την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ. Η Ελλάδα, συνεπώς, έχει κάθε δικαίωμα —και στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού δικαίου υποχρέωση περιβαλλοντικής προστασίας και θαλάσσιου σχεδιασμού— να θεσπίζει θαλάσσια πάρκα και μέτρα προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος στις περιοχές όπου ασκεί τη σχετική δικαιοδοσία. Από την άλλη πλευρά, η τουρκική ανακοίνωση για τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων δεν δημιουργεί από μόνη της κυριαρχικά δικαιώματα… Το ευρωπαϊκό κεκτημένο επιβάλλει στην Ελλάδα να οργανώσει και να προστατεύσει τον θαλάσσιο χώρο της. Το Δίκαιο της Θάλασσας καθορίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των κρατών στις θαλάσσιες ζώνες. Κανένα από τα δύο δεν επιτρέπει σε ένα κράτος να αποκτήσει μονομερώς δικαιώματα σε θαλάσσια περιοχή που ανήκει νομικά σε άλλο κράτος. Δείτε εδώ περισσότερα.

Επικαιρότητα

Μάχη Γεωργακοπούλου: Απατηλές Μεταρρυθμίσεις, Ουραγός η Ελλάδα

Πώς η απόσταση μεταξύ εξαγγελιών και θεσμικής εφαρμογής κρατά την Ελλάδα ακόμα πίσω από την ευρωπαϊκή σύγκλιση. Υπάρχει ένας βολικός τρόπος να μετρά κανείς την πρόοδο μιας χώρας, να τη συγκρίνει διαρκώς με τον παλαιότερο εαυτό της. Αν το σημείο αναφοράς είναι η Ελλάδα πριν από τριάντα ή πενήντα χρόνια, σχεδόν κάθε ψηφιακή υπηρεσία, κάθε καινούργιος θεσμός και κάθε νομοθετική αλλαγή μπορεί να παρουσιαστεί ως ιστορική μεταρρύθμιση. Η ουσιαστική ερώτηση, όμως, για μια χώρα που συμπληρώνει περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι διαφορετική και πιο ουσιαστική. Αλήθεια, πόσο γρήγορα προχωρούμε σε σχέση με την Ευρώπη σήμερα; Συγκλίνουμε ή απλώς βελτιωνόμαστε ενώ οι άλλοι κινούνται ταχύτερα μπροστά μας;... Αυτό ακριβώς διακρίνει τη μεταρρύθμιση ως τον πυρήνα πολιτικής από τη μεταρρύθμιση ως επικοινωνιακό αφήγημα. Η πρώτη συγκρούεται με κατεστημένα συμφέροντα, οικοδομεί θεσμούς, μεταβάλλει δικαιώματα και κανόνες και, κυρίως, αφήνει πίσω της κάτι που οι επόμενες κυβερνήσεις δεν μπορούν εύκολα να καταργήσουν. Η Χώρα μας χρειάζεται βαθύτερες και θεσμικά ανθεκτικότερες αλλαγές. Γιατί η επιτυχία μιας κυβέρνησης δεν κρίνεται από το πόσο διαφορετική έκανε τη χώρα από την εποχή του Τσίπρα αλλά από το πόσο κοντά την έφερε στο καλύτερο ευρωπαϊκό της μέλλον. Δείτε εδώ περισσότερα.

Η παραπλανητική παραβολή του «συνετού νοικοκύρη» με το δημόσιο χρέος και τη μακροοικονομική επιστήμη

Η εξομοίωση του δημόσιου χρέους με το δάνειο ενός νοικοκυριού δεν αποτελεί απλώς μια ατυχή εκλαΐκευση. Συνιστά σοβαρό μεθοδολογικό σφάλμα καθώς συγχέει δύο οικονομικές οντότητες με διαφορετικό χρονικό ορίζοντα, διαφορετικές λειτουργίες και, κυρίως, διαφορετική επίδραση στο συνολικό εισόδημα. Μέσα από αυτή την παραβολή, μια σύνθετη άσκηση δημοσιονομικής βελτιστοποίησης μετατρέπεται σε ηθικολογία, από τη μία ο «συνετός οικογενειάρχης» που αποπληρώνει, από την άλλη οι «ανεύθυνοι» που θέλουν να δαπανούν. Η οικονομική επιστήμη, όμως, δεν είναι οικιακό εγχειρίδιο εγκράτειας... Σε μια χώρα όπου το 27,5% του πληθυσμού βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε όρους αγοραστικής δύναμης περιορίζεται στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, το κόστος ευκαιρίας (opportunity cost) κάθε δημοσιονομικής επιλογής δεν μπορεί να αποσιωπάται... Το δημόσιο χρέος χρειάζεται σοβαρότητα, όχι φετιχοποίηση και η οικιακή παραβολή δεν εκλαϊκεύει την οικονομική επιστήμη, την ακρωτηριάζει μετατρέποντας μια πολιτική προτεραιότητα σε δήθεν φυσικό νόμο και τη μακροοικονομική ανάλυση σε επικοινωνιακό αφήγημα. Δείτε επίσης εδώ το κείμενο της Μάχης Γεωργακοπούλου.

Αντώνης Παπαγιαννίδης: Πώς η κακή διακυβέρνηση βυθίζει την ικανοποίηση από τη ζωή - Η ελληνική περίπτωση σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ

Αρκετά συχνά ο ΟΟΣΑ έχει παρέμβει στον ελληνικό δημόσιο διάλογο – ως επί το πλείστον ακούσια, αν και στα χρόνια της κρίσης ο Οργανισμός παρείχε επίσης στην ταλαιπωρημένη χώρα τεχνική βοήθεια – μέσω της έρευνας και των μελετών του, οι οποίες συγκρίνουν τις επιδόσεις των κρατών μελών του. Με την Ελλάδα να βρίσκεται συνήθως μάλλον χαμηλά στις κατατάξεις που έχουν καθοριστεί. Αυτή τη φορά, ένας δείκτης του ΟΟΣΑ που υποτίθεται ότι αναδεικνύει τη συνολική ικανοποίηση/δυσαρέσκεια των πολιτών από τη ζωή – ένα είδος δείκτη δυσαρέσκειας – φέρνει αρκετά θλιβερά ευρήματα για την Ελλάδα, ακριβώς τη στιγμή που το πολιτικό της σύστημα προετοιμάζεται για μια γενική προεκλογική εκστρατεία. Μια εκλογή που μπορεί κάλλιστα να αποδειχθεί καθοριστικής σημασίας για τα επόμενα χρόνια. Μια εργασία που διερευνά πώς τα συστήματα φόρων/παροχών διαμορφώνουν τις στάσεις σχετικά με τα μέτρα υποκειμενικής ευημερίας των πολιτών (ή τουλάχιστον προσεγγίζουν) το φορολογικό βάρος που προκύπτει σε συνδυασμό με τις πληρωμές που πραγματοποιούνται, μαζί με την «αποτελεσματική διακυβέρνηση». Όπως θα ήταν αναμενόμενο, οι φόροι συνδέονται με χαμηλότερη ικανοποίηση από τη ζωή... Κοιτάζοντας τον πήχη της Ελλάδας στο κάτω μέρος του εύγλωττου ραβδογράμματος του ΟΟΣΑ, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με φόρους που δεν απέχουν πολύ από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ (ο πήχης για τη Γαλλία ή για τις Σκανδιναβικές χώρες είναι πράγματι πολύ βαρύτερος) με αρκετά αδύναμο στοιχείο παροχών - αλλά με εξαιρετικά κακά ευρήματα για την ποιότητα διακυβέρνησης. Δείτε εδώ το άρθρο (ekdoseiskerkyra.gr, 28/8).

Ξένια Κουναλάκη: Τουρισμός - Καλός ο εξωτισμός  αλλά η υπομονή εξαντλείται

Τι ακριβώς προσφέρουμε στους επισκέπτες;… Τα κατ’ ευφημισμόν μπουτίκ ξενοδοχεία είναι πανάκριβα μόνο και μόνο επειδή αποφάσισαν να αυτοανακηρυχθούν «μπουτίκ». Σε εστιατόρια των 60 ευρώ «το κεφάλι» σουλατσάρουν γάτες στην κουζίνα, το φαγητό είναι κακό και το σέρβις ερασιτεχνικό. Οι τουαλέτες είναι τρισάθλιες και τόσο μικρές, ώστε πρέπει να μπεις στο πλάι για να κλείσεις την πόρτα και να ξαναβγείς με τον ίδιο τρόπο. Ιδιωτικά κλαμπ με ετήσιες συνδρομές χιλιάδων ευρώ και παραλίες με είσοδο 80 ευρώ την ημέρα μυρίζουν «υπονομίλα». Η αγένεια έχει γίνει στοιχείο καλτ, επισημαίνεται στις κριτικές στο Tripadvisor, περίπου σαν τοπικό φολκλόρ. Στα αεροδρόμια οι ουρές και η ταλαιπωρία διαμορφώνουν την πρώτη και την τελευταία εντύπωση των επισκεπτών… Όσο εξωτισμό κι αν πουλήσουμε, κάποια στιγμή η υπομονή των ξένων εξαντλείται. Οι ίδιοι οι Έλληνες, που παραδοσιακά θεωρούνται καλοί πελάτες καθότι σπάταλοι και καλοπερασάκηδες, δυσκολεύονται πια να πάνε διακοπές, λόγω της ακρίβειας και του «εξευγενισμού». Οι υποδομές στενάζουν, το τοπίο που μας εκχωρήθηκε κοντεύουν να το καταπιούν τα σκουπίδια και το τσιμέντο. Αυτό το μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης δεν είναι πια βιώσιμο. Για κανέναν. Δείτε εδώ το άρθρο ("Βήμα", 27/8). 

Μυρτώ Κιούρτη: «Μεγάλες πλατείες ή “πάρκα τσέπης”;» (Συνέντευξη/ επιμέλεια: Έφη Φαλίδα, "Νέα", 27/8)

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν η Αθήνα χρειάζεται περισσότερα πάρκα, μεγάλα ή μικρά. Το ερώτημα είναι αν το πράσινο το θέλουμε για να δημιουργήσουμε κοινωνικές αποστάσεις ή για να ενισχύσουμε τις πυκνές κοινωνικές σχέσεις που χαρακτηρίζουν τη ζωή στην πόλη...Πρόσφατα έχουν καταφθάσει στην Ελλάδα τα λεγόμενα «πάρκα τσέπης», μια σύγχρονη διεθνής πολεοδομική στρατηγική που επιδιώκει τη διάχυση μικρών χώρων πρασίνου μέσα στον αστικό ιστό, ώστε να διατηρείται η πυκνότητά του και να ενισχύεται η κοινωνική ζωή στις γειτονιές. Η Ελλάδα, όμως, εφηύρε το pocket park πριν καθιερωθεί ο όρος. Το ονομάσαμε «πλατεία»... Αν θέλουμε πραγματικά να επενδύσουμε στο πράσινο, ίσως αξίζει να φυτέψουμε με πιο έξυπνο τρόπο τα πεζοδρόμιά μας, πριν σχεδιάσουμε κι άλλα πάρκα. Γιατί τα πεζοδρόμια είναι οι φλέβες της κοινωνικής καρδιάς της Αθήνας. Στις μεσογειακές πόλεις υποφέρουμε από τον σκληρό ήλιο του καλοκαιριού. Χρειαζόμαστε, λοιπόν, σε όλα τα πεζοδρόμια δέντρα με ψηλό κορμό και γενναιόδωρη φυλλωσιά, που αναπτύσσεται πάνω από το ύψος του ανθρώπου, ώστε να προσφέρει βαθιά σκιά χωρίς να εμποδίζει τα βλέμματα και, άρα, την κοινωνικότητα του δρόμου. Το πράσινο δεν αρκεί να είναι όμορφο όταν το κοιτάζουμε. Οφείλει να μας βοηθά να ζούμε καλύτερα μαζί. Δείτε εδώ περισσότερα.

Κωνσταντίνος Τσουκαλάς (1937-2026)

Βασιλική Γεωργιάδου: Επιδραστικός στοχαστής της Μεταπολίτευσης

Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς είναι αναμφίβολα ένας από τους πιο επιδραστικούς στοχαστές της Μεταπολίτευσης. Η επίδρασή του στην κοινωνική επιστήμη και το δημόσιο διάλογο είχε ταυτοχρόνως βάθος, πρωτοτυπία και ισχυρό κριτικό αποτύπωμα... Γνωρίζω καλύτερα το έργο της πρώτης περιόδου του Κωνσταντίνου Τσουκαλά. Με μεγάλη ταπεινότητα θα πω ότι το θεωρώ σπουδαίο. Όχι μόνο το «Εξάρτηση και Αναπαραγωγή», αλλά ασφαλώς και τα «Κοινωνική Ανάπτυξη και Κράτος» και «Κράτος, Κοινωνία, Εργασία στη Μεταπολεμική Ελλάδα» ανήκουν στα opera magna της κοινωνικής επιστήμης στην Ελλάδα. Με εστίαση στο μέρος αυτό του έργου του, αρκετοί θεωρούν ότι ο Τσουκαλάς εξετάζει τη διαλεκτική «ανάπτυξης» και « εξάρτησης» του ελληνικού κοινωνικού σχηματισμού στο πλαίσιο ενός μοντέλου σχέσεων « κέντρου-περιφέρειας»… Ο Τσουκαλάς ανάδειξε τη συνθετότητα αυτών των παραγόντων κοντράροντας τις βολικές αντιλήψεις της αντανάκλασης και τα καθιερωμένα σχήματα της dependencia που ήταν δημοφιλή ιδίως στους κύκλους των αριστερών διανοουμένων. Η κοινωνιολογική μέθοδος του Τσουκαλά έχει συστηματικό ιστορικο-πολιτικό υπόβαθρο, που σε συνδυασμό με την οξυδέρκεια και αναλυτικότητά του μπόρεσε να διαπιστώσει συνέχειες παρά τις μεγάλες ρήξεις, καθώς και την πολυσημία των κοινωνικών εντάξεων, που συνόδευσαν όχι μόνο την ίδρυση του ελληνικού κράτους και τη διαμόρφωση των κοινωνικών σχέσεων, αλλά και τον μετασχηματισμό τους μέσα στον χρόνο. Δείτε εδώ το άρθρο (Αφιέρωμα "Βήμα της Κυριακής", 23/8 - «Αποχαιρετισμός σε έναν σπάνιο διανοούμενο»). 

Μαριλένα Σημίτη: Βαθύ και διαχρονικό αποτύπωμα

Είχα την τύχη να γνωρίσω, από τα παιδικά μου χρόνια, έναν από τους σημαντικότερους διανοούμενους της μεταπολιτευτικής Ελλάδας, τον Κωνσταντίνο Τσουκαλά, καθώς τον συνέδεε μακροχρόνια φιλία με τους γονείς μου. Μετέπειτα, ως φοιτήτριά του στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, το αποτύπωμα των διαλέξεών του υπήρξε βαθύ και διαχρονικό, καθώς είχε το σπάνιο χάρισμα να σε οδηγεί κάθε φορά σε μια ουσιαστική διαδικασία κριτικού αναστοχασμού... Το έργο του Κωνσταντίνου Τσουκαλά δύσκολα μπορεί να ενταχθεί στα όρια ενός και μόνο επιστημονικού πεδίου. Ανήκε σε εκείνους τους σπάνιους διανοούμενους μιας παλαιότερης γενιάς που, με το ξεχωριστό βάθος και εύρος των γνώσεών τους και τη σφαιρικότητα της οπτικής τους, προχωρούσαν σε μια κριτική σύνθεση της ιστορίας με την κοινωνιολογία, την πολιτική επιστήμη και τη μελέτη της οικονομίας… . Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς ανήκε σε μια πολιτική γενιά που γαλουχήθηκε μέσα στην πολιτική κουλτούρα του Μάη του '68 και, κατά συνέπεια, στην ισχυρή πεποίθηση ότι η υφιστάμενη κοινωνία μπορεί να αλλάξει . Μπορεί οι πρόσφατες παγκόσμιες εξελίξεις να κλόνιζαν την αισιοδοξία του, ωστόσο εκείνος διατηρούσε την ελπίδα του, πιστεύοντας ότι το μέλλον παραμένει πάντα ανοιχτό. Θα ήθελα να κλείσω αυτό το σύντομο κείμενο με μια πιο προσωπική αναφορά. Γιατί , πέρα από όλες τις άλλες διαστάσεις της προσωπικότητάς του, Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς που γνώρισα παρέμεινε από την αρχή μέχρι το τέλος βαθιά και συγκινητικά ανθρώπινος. Δείτε εδώ το άρθρο (Αφιέρωμα "Βήμα της Κυριακής", 23/8 - «Αποχαιρετισμός σε έναν σπάνιο διανοούμενο»). 

Νικόλας Νενεδάκης: Η «σχολή του εκσυγχρονισμού» και η προσπάθεια εξήγησης ή ερμηνείας της «ελληνικής ιδιαιτερότητας»

Υπήρξα φοιτητής του Τσουκαλά στο «Πολιτικό της Νομικής» στα τέλη του 80΄. Ακολουθεί μαρτυρία για την εποχή - εντυπώσεις, σημειώσεις, αλλά και αξιολόγηση της σημερινής συζήτησης: Εκείνη την εποχή ήταν πολύ ισχυρή η «σχολή του εκσυγχρονισμού» στις κοινωνικές επιστήμες, διαπερνούσε τις διαλέξεις των καθηγητών της συγκεκριμένης σχολής και εύρισκε σταδιακά όλο και μεγαλύτερη απήχηση στην ευρύτερη δημόσια σφαίρα... Παράλληλα διέκρινε κανείς διάφορες επιστημολογίες και επιδραστικές «εθνικές σχολές», μια αγγλοσαξονική (με αναφορές στο Μουζέλη), μια γερμανική (με κέντρο τον Ψυχοπαίδη) και μια γαλλική (με επιρροές από τον κύκλο της Βενσέν ή/και με αναφορές στην τότε συζήτηση για το μεταμοντέρνο). Κοινή, άμεση ή έμμεση, μέριμνα τους (όχι στον ίδιο βαθμό) η προσπάθεια εξήγησης ή ερμηνείας της «ελληνικής ιδιαιτερότητας», είτε εκκινώντας κατευθείαν από τη μελέτη της ελληνικής περίπτωσης, είτε αναδιατυπώνοντας «μεγάλες» θεωρίες (οι οποίες έλειπαν από την Ελλάδα). Εν κατακλείδι η εντύπωση μου είναι ότι υπήρξε κάπως «μονολογικός». Γοητευτικός στη γραφή και στον προφορικό λόγο, αλλά δεν προκάλεσε, εξ όσων γνωρίζω, κάποια διαμάχη για το έργο του, δεν είχε σαφή θεωρητικό αντίπαλο, αλλά ούτε και έφτιαξε σχολή... Σε κάθε περίπτωση, όλα αυτά τα αντιφατικά αποτελούν κομμάτι της διανοητικής μας ζωής και συγκρότησης, που αξίζει αναστοχασμού και περισσότερης συζήτησης και αντιπαράθεσης. Δείτε εδώ περισσότερα.

************************************

Αντώνης Λιάκος: Ένας αποχαιρετισμός στον Δημήτρη  Παπούλια (1939-2026)

Μια μορφή του εκσυγχρονισμού, μιας προσπάθειας που δεν πρέπει να χαρίσουμε ούτε στην Δεξιά της απορρύθμισης και της ιδιοτέλειας, ούτε βέβαια στη δαιμονοποίησή του από Αριστερά.  Ο Δημήτρης Παπούλιας, που έφυγε χτες, ήταν  ένας διανοούμενος και τεχνοκράτης, που συνέδεσε την ακαδημαϊκή του διαδρομή με την προσπάθεια μεταρρύθμισης των δημοσίων επιχειρήσεων. Όχι με τη διάλυσή τους.  Ήταν ομότιμος καθηγητής Οικονομικών στο ΕΚΠΑ, διετέλεσε πρόεδρος του ΔΣ της ΔΕΗ, του ΟΤΕ, και υποδιοικητής της ΕΤΒΑ. Υπήρξε στενός συνεργάτης του Κ. Σημίτη, με τον οποίο συναντήθηκε στον αγώνα κατά της δικτατορίας. Τολμηρός μεταρρυθμιστής, ξεχώριζε για την ακεραιότητα, την ορθολογική σκέψη, την ευγένεια και τη σεμνότητά του. Τον γνώρισα στον Όμιλο Εκσυγχρονισμού της Ελληνικής Κοινωνίας. Έντιμος άνθρωπος, ορθολογιστής, με συνείδηση πολίτη και όχι πολιτικού, μια ευγενική φυσιογνωμία. Δείτε εδώ περισσότερα. 

Εκδηλώσεις/ Ανακοινώσεις

Δημοσθένης Κούρτοβικ: Το "Φιορδ" του Κριστιάν Μουντζίου πέρα από φιλμικό αριστούργημα, είναι η πιο ευπρόσδεκτα προκλητική ταινία των τελευταίων χρόνων. Οδηγεί σε σύγκρουση δύο αντίθετους φονταμενταλισμούς. Τον ένα, τον θρησκευτικό, τον αναγνωρίζουμε αμέσως ως τέτοιον. Ο άλλος, αποθρησκειοποιημένος αλλά εξίσου άκαμπτος και ιδεοληπτικός, φέρει το πρόσημο της προοδευτικότητας (κατάφαση στη διαφορετικότητα, μέριμνα για τους αδυνάτους, απόρριψη της βίας, τουλάχιστον της σωματικής). Δείτε εδώ περισσότερα.

Το TVXS διοργανώνει εκδήλωση με θέμα: «Ηθική και πολιτικός ρεαλισμός: Η σχέση Ελλάδας – Ισραήλ εν μέσω γενοκτονίας». Η εκδήλωση θα γίνει την Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου 2026, στις 18.00 στην ΕΣΗΕΑ. Δείτε εδώ περισσότερα.