Tuesday, 21 September 2021

Θα κριθεί το μεθαύριο της Ευρώπης στο Μπριντό πρι Κράνιου;

Ασφαλώς όλα τα μάτια σήμερα είναι στραμμένα – και θα παραμείνουν, για μέρες – στην ΔΕΘ και στις (εν πολλοίς προαναγγελμένες/προεξοφλημένες) τοποθετήσεις Κυριάκου Μητσοτάκη, Πρωθυπουργού, σχετικά με την οικονομική πολιτική της επομένης περιόδου, κυρίως δε των μέτρων αντιστάθμισης του κύματος ανατιμήσεων που απειλεί να ανατρέψει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Αντίστοιχο σασπένς παρατηρείται και στο μέτωπο της πανδημίας του κορωνοϊού – που, μην αυταπατώμεθα, ούτως ή άλλως «οδηγεί» ακόμη της κυρίως οικονομική πολιτική και τις αποφάσεις στο μέσον (τυπικά) της κυβερνητικής θητείας: μιαν ανάσα πριν το άνοιγμα των σχολείων, με την «Δέλτα» να σαρώνει με τον δικό της τρόπο, οι καθησυχαστικές προσπάθειες των επιδημιολόγων και των πολιτικών κάνουν ό,τι αντέχουν – αλλά... αρκούν;
Ωστόσο, την ίδια στιγμή η φετεινή σαιζόν ανοίγει μ' έναν τρόπο που αξίζει την προσοχή – κάπως πιο μακριά από μας, αλλά μας αφορά άμεσα. Ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας και ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας Γιάννης Στουρνάρας μετέχουν στις άτυπες συνόδους του Eco Fin/Eurogroup και των Διοικητών του Ευρωσυστήματος στην Σλοβενία (έχει την Προεδρία της ΕΕ αυτό το 6μηνο). Εκεί, στο δυσπρόφερτο Μπριντό πρι Κράνιου – στο κάστρο του Brdo, λίγο έξω από την μικρή πόλη Κraniju, σε ειδυλλιακή ΜεσοΕυρωπαϊκή εξοχή (οι Σλοβένοι δεν δέχονται το Βαλκανικό τους ανήκειν, και μάλλον δίκιο έχουν) λίγο έξω από την Λιουμπλιάνα – θα τεθούν στο τραπέζι οι μεσοπρόθεσμοι σχεδιασμοί της ΕΕ/της Ευρωζώνης για το (συνεχώς μετακινούμενο...) «μετά». Το μετά την κρίση της πανδημίας, το μετά το ξεπάγωμα του Συμφώνου Σταθερότητας (και, θυμίζουμε, Ανάπτυξης), το μετά την σωστική παρέμβαση του Ταμείου Ανάκαμψης (και Ανθεκτικότητας), το μετά την βαθμιαία απόσυρση της στήριξης/ειδικής ποσοτικής χαλάρωσης ΡΕΡΡ της ΕΚΤ.
Περιττό, βέβαια, να εθελοτυφλούμε: τίποτε απ' όλα αυτά- μα τίποτε! – δεν θα αρχίσει να συζητιέται στα σοβαρά πριν γίνουν σε δυο βδομάδες από τώρα οι Γερμανικές εκλογές και πριν συμφωνηθεί ο μετεκλογικός κυβερνητικός συνασπισμός στο Βερολίνο και πριν διαβάσουμε προσεκτικά την Koalitionvertrag του. Ωστόσο, στις άτυπες συναντήσεις της Σλοβενίας δίνεται επισήμως η εκκίνηση για εκείνο που θα οδηγήσει την ΕΕ και την Ευρωζώνη σε νέες ισορροπίες. Ας μας επιτραπεί να καταγράψουμε τέσσερα μη-κεντρικά (υπό την συνήθη προσέγγιση των Ευρωπαϊκών πραγμάτων) σημάδια με υπόσχεση/ενδιαφέρον. Το πρώτο, Γερμανικό: η απερχόμενη με διόλου διακριτικό τρόπο Καγκελάριος Μέρκελ, σε μια από τις εξομολογήσεις της έκρινε επάναγκες να δηλώσει ότι η πιο δύσκολη στιγμή των τεσσάρων θητειών της ήταν όταν πίεσε υπερβολικά τους Έλληνες: ασφαλώς και ελάχιστα χρησιμεύει σ' εμάς, ex post, αυτή η αναγνώριση (όπως π.χ. και η αντίστοιχη της Κριστίν Λαγκάρντ ότι η κύρια λογική της «Ελληνικής διάσωσης» ήταν η εξουδετέρωση των κινδύνων στους ισολογισμούς των Ευρωπαϊκών τραπεζών), όμως ανάβει ένα φωτάκι που λέει στην αυριανή Ευρώπη πόσο εύκολα οι υπεραντιδράσεις και οι Σωϋμπλικές εμμονές αφήνουν πίσω ζημιά διαρκείας.
Το δεύτερο σημάδι έγκειται στο ότι όσοι Διοικητές Κεντρικών Τραπεζών βρίσκονται στο Brdo κατέφθασαν μεν με απαρχή μείωσης των αγορών κρατικών ομολόγων από την ΕΚΤ από τα 80 στα 70 δις ευρώ τον μήνα, αλλά και με την διαβεβαίωση Λαγκάρντ ότι δεν πρόκειται για συνολικό tapering/σβήσιμο της στήριξης. Οι αγορές, ψύχραιμες! Και η μεν Ελλάδα θα χρειαστεί να παραμείνει κάποιους μήνες ακόμη για να σιγουρευτεί ότι η ίδια θα συνεχίσει να καλύπτεται από την ΕΚΤ άμα θα έχει λήξει το έκτακτο πρόγραμμα ΡΕΡΡ για την πανδημία. ωστόσο συνολικά δίνεται το σήμα όσο γίνεται προσεκτικής προσγείωσης των οικονομιών.
Το τρίτο σημάδι που αξίζει να προσεχθεί, είναι η – επικοινωνιακά τονισμένη, μάλιστα – συμμετοχή στις εργασίας του Eurogroup της Andrea Ammon, επικεφαλής του ECDC ώστε οι οικονομικοί υπεύθυνοι της Ευρώπης να ακούσουν από πρώτο χέρι τι έχει να πει η επιστημονική κοινότητα για τις αληθινές προοπτικές της πανδημίας. Το γεγονός και μόνον ότι οι αποφάσεις για την οικονομική συνέχεια ρητώς γίνεται παραδεκτό ότι θα ενσωματώσουν τα της υγειονομικής συνέχειας, είναι εξαιρετικά θετικό.
Το τέταρτο – και πιο παραδοσιακά «Ευρωπαϊκό» – σημάδι, έγκειται στο ότι η ατζέντα του Brdo το ζήτημα του «αύριο» των οικονομιών έχει διατυπωθεί ευρύτατα: ενώ δε ευθέως βρίσκεται ήδη υπό συζήτηση το μέλλον (δηλαδή το ενδεχόμενο χαλάρωσης) του Συμφώνου Σταθερότητας, π.χ. με την εξαίρεση των πράσινων επενδύσεων, πέρα από τις υγειονομικές, από τον «κόφτη» των ελλειμμάτων, ενώ ήδη καταγράφηκε η απόφαση της ΕΚΤ να χαλαρώσει την οροφή του 2% ως απαράβατου στόχου πληθωρισμού στην νομισματική πολιτική, τώρα βλέπουμε στις συζητήσεις να εντάσσεται και το θέμα των ανισοτήτων μεταξύ περιοχών της ΕΕ, μάλιστα δε με λογική αποφυγής των εντονότερων αποκλίσεων μετά την ανάκαμψη.
Ποτέ δεν ξέρει κανείς την συνέχεια των Ευρωσυζητήσεων – δείτε για παράδειγμα πόσο γρήγορα εκφυλίζεται η με τυμπανοκρουσίες συζήτηση, με συμμετοχή δε και της κοινωνίας πολιτών! «Για το Μέλλον της Ευρώπης» - όμως στο Brdo pri Kraniju τα πρόδρομα σημάδια έχουν την σημασία τους.

*Δημοσιεύτηκε στην economia.gr στις 10/9/2021. 

Add comment


Security code
Refresh