e-library

Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Βιβλιοθήκη Ιδεών

Το εβδομαδιαίο ενημερωτικό δελτίο e-library αναρτάται στη σελίδα της Ένωσης Πολιτών για την ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ στο facebook. Μπορείτε εδώ να κάνετε like ώστε να βλέπετε τις τρέχουσες δημοσιεύσεις και να ενημερώσετε τους φίλους σας. Συντονισμός: Περικλής Βασιλόπουλος.

Μυρτώ Ξανθοπούλου: Νέες πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Κοινωνία των Πολιτών

Ενώ στην Ελλάδα η Κοινωνία των Πολιτών συνεχίζει να απαξιώνεται αδίκως από όλο και πιο επίσημες και πιο προκλητικές δηλώσεις,  η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε προχθές νέες πρωτοβουλίες για την Κοινωνία των Πολιτών και την συνδέει άμεσα με τις πρωτοβουλίες της για την προάσπιση ("ασπίδα") της δημοκρατίας. "Η κοινωνία των πολιτών διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στις κοινωνίες μας συμβάλλοντας στη χάραξη πολιτικής, παρέχοντας κοινωνικές και κοινοτικές υπηρεσίες, αυξάνοντας την ευαισθητοποίηση σχετικά με σημαντικά κοινωνικά ζητήματα και εκπροσωπώντας διάφορες ομάδες σε ευάλωτες καταστάσεις. Με τη στρατηγική της ΕΕ για την κοινωνία των πολιτών, η Επιτροπή εντείνει τη συνεργασία της με την κοινωνία των πολιτών και θα στηρίξει και θα προστατεύσει περαιτέρω τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στο έργο τους. Η στρατηγική προτείνει συγκεκριμένες δράσεις σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο." Σημειώνουμε ότι ο πρώτος ρόλος που αναφέρεται είναι η χάραξη πολιτικής. Δείτε εδώ το κείμενο και εδώ το σχετικό με το θέμα άρθρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο: «Η ευρωπαϊκή ασπίδα για τη δημοκρατία και η στρατηγική της ΕΕ για την κοινωνία των πολιτών ανοίγουν τον δρόμο για ισχυρότερες και ανθεκτικότερες δημοκρατίες». 

Έρευνα ΕΚΚΕ (Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών): Αποτύπωση των απόψεων και των στάσεων των Ελλήνων για την κλιματική αλλαγή και τις επιπτώσεις της (Επιστημονικός υπεύθυνος: Νίκος Δεμερτζής)

Την περίοδο 2020-2025, μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας βίωσε τις κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης και τις καταστροφικές συνέπειες των κλιματικών μεταβολών (πυρκαγιές, πλημμύρες). Η εκ νέου διεξαγωγή της πανελλαδικής έρευνας γνώμης στο πλαίσιο του έργου CLIMPACT II και η παραγωγή νέων πρωτογενών δεδομένων για το 2025, επιτρέπει τη διαχρονική παρακολούθηση των στάσεων και αντιλήψεων για την κλιματική αλλαγή με προφανή οφέλη για τον σχεδιασμό και την αποτελεσματική υλοποίηση των σχετικών πολιτικών. Σε αυτό το πλαίσιο, η ανά χείρας έκθεση επιχειρεί να προσφέρει ένα χρήσιμο θεωρητικό και εμπειρικό υπόβαθρο για τη διαμόρφωση φιλοπεριβαλλοντικών προσανατολισμών και συμπεριφορών. Προς τούτο, στο πρώτο σκέλος της επιχειρείται η συμπύκνωση της γνώσης γύρω από τους κύριους παράγοντες που επηρεάζουν τις συμπεριφορές γύρω από το περιβάλλον. Στο δεύτερό της σκέλος, παρουσιάζονται στάσεις και απόψεις των Ελλήνων πολιτών, όπως έχουν αποτυπωθεί σε έρευνες γνώμης και συναφείς αναλύσεις/μελέτες. Τέλος, στο τρίτο σκέλος, παρουσιάζονται τα ευρήματα της έρευνας γνώμης που διεξήχθη από ερευνητική ομάδα του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ) την περίοδο Ιανουαρίου-Μαρτίου 2025 στο πλαίσιο του έργου «Εθνικό Δίκτυο Έρευνας για την Κλιματική Αλλαγή και τις Επιπτώσεις της» (CLIMPACT), σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 1386 ατόμων. Δείτε εδώ την πλήρη έρευνα.

Βιβλίο Αλέξη Τσίπρα «Ιθάκη» (αποσπάσματα): Η απόφαση για το δημοψήφισμα και τα γενέθλια που ξέχασε

Ο Αλέξης Τσίπρας σε απόσπασμα από το βιβλίο του που κυκλοφόρησε αναφέρεται στο δημοψήφισμα και τις κρίσιμες στιγμές που προηγήθηκαν της απόφασης. Η αντίστροφη μέτρηση για να βρεθεί το βιβλίο του Αλέξη Τσίπρα στα βιβλιοπωλεία έχει μπει στην τελική της ευθεία. Η «Ιθάκη» αναμένεται να βρίσκεται στα ράφια στις 24 Νοεμβρίου. Σχεδόν δέκα ημέρες νωρίτερα ο εκδοτικός οίκος Gutenberg έδωσε στη δημοσιότητα ένα απόσπασμα το κεφάλαιο «Ώρα αποφάσεων». Σε αυτό ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρεται στην απόφασή του για το δημοψήφισμα καθώς και στις κρίσιμες ώρες που προηγήθηκαν, αλλά και εκείνες που ακολούθησαν. Στο απόσπασμα αναφέρεται για τη «σπίθα» που άναψε τη «φωτιά» για να προκηρυχθεί το δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου 2015 και την αγωνία του «να μη διαρρεύσει τίποτα πριν από την ανακοίνωση»... «Ο Τουσκ, με ύφος που ισορροπούσε ανάμεσα στην αποφασιστικότητα και την αγένεια, θέλοντας ίσως να πάρει τη ρεβάνς από το δικό μου σκληρό τηλεφώνημα, πριν τις 20 Φεβρουαρίου, πήρε τον λόγο στην έναρξη της Συνόδου για να ανακοινώσει με στόμφο: «The game is over»… Του είπα πως δεν είχε το δικαίωμα να αποκαλεί παιχνίδι μια διαπραγμάτευση από την οποία κρεμόταν η ζωή ενός ολόκληρου λαού. «Αυτό δεν είναι παιχνίδι. Μια ολόκληρη χώρα κρέμεται από μια κλωστή», του είπα, ανεβάζοντας τον τόνο της φωνής μου. Και σαν να μην έφτανε αυτό, έκανε και το λάθος, ή την πρόκληση, να ενσωματώσει στο ανακοινωθέν της Συνόδου την «απόφαση», σαν να είχε επιτευχθεί Συμφωνία. Δείτε εδώ το πλήρες κείμενο ("Βήμα", 14/11) και εδώ το σχετικό βίντεο.

Μάχη Γεωργακοπούλου: Η πολιτική τάξη, με όλες τις ατέλειες και αντιφάσεις της, κινήθηκε σε ένα ελάχιστο πλαίσιο εθνικής σοβαρότητας

Στην Ελλάδα, το πρώτο μνημόνιο (2010) που διαχειρίστηκε το ΠΑΣΟΚ, όσο επώδυνο κι αν ήταν, έβαζε μια γραμμή προσαρμογής που θα μπορούσε να οδηγήσει σε σταδιακή έξοδο από την κρίση 3 χρόνια όπως συνέβη στις άλλες χώρες... Όμως αντί για αυτό ο Αντώνης Σαμαράς, ενώ είχε συνυπογράψει τη Συμφωνία στήριξης ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, επέλεξε πρώτα τη γραμμή του αντιμνημονιακού λαϊκισμού, με κεντρικό αφήγημα ότι θα σκίσει το μνημόνιο στο Ζάππειο και θα επαναδιαπραγματευθεί τα πάντα χωρίς κόστος. Στη συνέχεια, ως πρωθυπουργός, ψήφισε και εφάρμοσε το δεύτερο μνημόνιο, αποδεικνύοντας ότι οι προηγούμενες ρητορικές «αντιστάσεις» ήταν κενό πολιτικό σύνθημα με στόχο την παραπλάνηση των πολιτών... Ο Τσίπρας με το συριζα και το ανελ ανήγαγαν τον λαϊκισμό σε θρησκεία. Υποσχέθηκαν ότι θα «σκίσουν τα μνημόνια με ένα νόμο και ένα άρθρο», θα καταργούσαν τον ΕΝΦΙΑ από την πρώτη μέρα και ότι θα συγκρουστούν με την Ευρώπη “χωρίς κόστος”, ενώ άλλοι θα παρακαλούσαν να μας δανείσουν, όπως διακήρυσσε... Με απλά λόγια, η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα της κρίσης που, αντί να κλείσει έναν κύκλο προσαρμογής, αναγκάστηκε να υπογράψει διαδοχικά δεύτερο και τρίτο μνημόνιο και αυτό έγινε ως πολιτική επιλογή των πολιτικών καιροσκόπων και λαϊκιστών. Δείτε εδώ περισσότερα.

Ξενοφών Κοντιάδης: Το κόμμα Τσίπρα, ο Κασσελάκης και ο ΣΥΡΙΖΑ

Η αποχώρηση Τσίπρα και η πρόβλεψη ότι θα δημιουργήσει νέο κομματικό φορέα οδηγούν στην οριστική πολιτική ρευστοποίηση και πιθανόν στην εξαφάνιση του ΣΥΡΙΖΑ, ενδεχομένως δε και της Νέας Αριστεράς. Ο ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί ένα πολιτικό κόμμα που έχει καταγράψει μία διαδρομή με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους μελετητές του πολιτικού συστήματος και τους ιστορικούς του μέλλοντος. Τώρα που φαίνεται ότι πλησιάζει το τέλος του κύκλου του, πολλοί υποτιμούν τον ρόλο που διαδραμάτισε στην πρόσφατη πολιτική ιστορία. Ας μην ξεχνάμε όμως ότι τα προηγούμενα χρόνια, από το 2012 μέχρι το 2024, ήταν διαδοχικά αξιωματική αντιπολίτευση, κυβέρνηση και πάλι αξιωματική αντιπολίτευση, μέχρι που οι αλλεπάλληλες διασπάσεις τον οδήγησαν στην απώλεια της κοινοβουλευτικής του δύναμης και στη δημοσκοπική κατάρρευση... Όλα τα προηγούμενα πρέπει να προβληματίσουν σοβαρά το επόμενο διάστημα όχι μόνο την επιστήμη, αλλά και την κοινωνία. Η δυσθυμία των πολιτών απέναντι στο κομματικό σύστημα συναρτάται με τις αδυναμίες των πολιτικών κομμάτων να παράξουν πειστικό προγραμματικό λόγο, που να αφορά άμεσα την καθημερινή ζωή. Το βέβαιο είναι ότι τους επόμενους μήνες οι πολιτικές εξελίξεις αναμένονται τόσο ραγδαίες ώστε δεν πρόκειται να πλήξουμε ούτε μία μέρα! Δείτε εδώ το άρθρο (dnews.gr, 14/11). 

Αντώνης Παπαγιαννίδης: Όντας νέος στην Ελλάδα 2025+

Το περασμένο Σάββατο, η Fitch Ratings είχε το φιλότιμο να απονείμει στην Ελλάδα μια αναβάθμιση για το μακροπρόθεσμο κυριαρχικό χαρτί της χώρας σε BBB (από BBB-), με σταθερή προοπτική. Όσον αφορά τους οδηγούς μιας τέτοιας αναβάθμισης αξιολόγησης, η Fitch τόνισε την πτώση του δείκτη χρέους/ΑΕΠ της γενικής κυβέρνησης συν «μια συνεχή καλή δημοσιονομική απόδοση»... Όλα αυτά δεν μπορούν πραγματικά να αναβάλουν το γεγονός ότι το 76% των συμμετεχόντων στην ηλικιακή ομάδα 17 έως 45 ετών θεωρούν σε πρόσφατη έρευνα (της Metron Analysis) ότι η χώρα τους κινείται προς λάθος κατεύθυνση. Κάτι πρέπει να πάει λάθος – ωστόσο αισιοδοξία διακηρύσσεται από επίσημες πηγές και γίνεται καλή χρήση των επίσημων οικονομικών δεδομένων, καθώς και των αναβαθμίσεων των οργανισμών αξιολόγησης... Για το 71% των συμμετεχόντων στην έρευνα, το αυξανόμενο κόστος ζωής αποτελεί τη βασική ανησυχία. Μεταξύ τέτοιων μάλλον σοκαριστικών ευρημάτων, πρέπει να σημειωθεί κανείς ότι 7 από τους 10 ερωτηθέντες δηλώνουν ότι η οικονομική τους κατάσταση τους εμποδίζει να αποκτήσουν παιδιά: οι προοπτικές γάμου βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα (9% των ερωτηθέντων), ενώ η μετανάστευση ως διέξοδος αναφέρεται ως προοπτική από το 68% των ερωτηθέντων. Αυτό, σε αναζήτηση κάποιου είδους ασφάλειας και αποδεκτών προοπτικών ζωής. Όλα αυτά λένε πολλά για το «να είσαι νέος το 2025 στην Ελλάδα». Δείτε εδώ το άρθρο (ekdoseiskerkyra.gr, 17/11). 

Θύμιος Τζάλλας: BBC: Η μάχη πίσω από τη μονταζιέρα

Αν κάποιος έπεφτε τυχαία πάνω στο βίντεο όπου ο δημοσιογράφος Γκόρντον Ρέινερ του Τέλεγκραφ εξηγεί πώς έγινε το μοντάζ του BBC στην ομιλία του Ντόναλντ Τραμπ, θα μπορούσε να υποθέσει ότι ήταν προϊόν τεχνητής νοημοσύνης με στόχο να πλήξει τον σταθμό. H συρραφή των αποσπασμάτων είναι τόσο χονδροειδής, τόσο «όχι BBC», ώστε φαίνεται σαν κάποιος να το έκανε επίτηδες για να δείξει ότι η ναυαρχίδα των συστημικών media είναι τα πραγματικά fake news και όχι ο Τραμπ. Κι όμως, το μοντάζ έγινε... Η καθυστερημένη αντίδραση του Σαχ (ζήτησε συγγνώμη στις αρχές της εβδομάδας) δείχνει πάντως και κάτι άλλο, βαθύτερο, που χαρακτηρίζει πια συνολικά το BBC. Τον φόβο του στιγματισμού του ως κάτι που δεν είναι. Το ζουμί της εσωτερικής έκθεσης που συνέταξε ο δημοσιογράφος Μάικλ Πρέσκοτ και η οποία περιλαμβάνει και το μοντάζ Τραμπ είναι ότι στο BBC υπάρχει μια θεμελιώδης, έμφυτη και συχνά μη συνειδητή αριστερή προκατάληψη σε μεγάλα θέματα (Μέση Ανατολή, προσφυγικό, ζητήματα φύλου). Όμως, η κύρια έγνοια των ανθρώπων του BBC δεν είναι να σηκώσουν παντιέρες για την τρανς κοινότητα ή την Παλαιστίνη. Η ενστικτώδης αγωνία τους είναι να μη στιγματιστούν από τους πολεμίους τους ως ένα έξαλλο Μέσο των ελίτ. Έτσι, τα επιτελικά στελέχη βάζουν φοβισμένα τις εκθέσεις στο συρτάρι, οι δημοσιογραφικές εκπομπές γίνονται άνευρες, όπου απλώς όλοι έχουν τον λόγο στο όνομα της αντικειμενικής ενημέρωσης. Δείτε εδώ το άρθρο ("Καθημερινή", 16/11).

Στράτος Σαφιολέας: Government Shutdown - Όταν το Κογκρέσο δεν εγκρίνει εγκαίρως τις ετήσιες πιστώσεις για τη λειτουργία της κυβέρνησης

To Government Shutdown ξεκίνησε την 1 Οκτωβρίου του 2025. Σήμερα, στη 41η ημέρα του, αποτελεί αρνητικό ρεκόρ στην ιστορία της Αμερικής. Government Shutdown έχουμε όταν το Κογκρέσο δεν εγκρίνει εγκαίρως τις ετήσιες πιστώσεις για τη λειτουργία της κυβέρνησης, ή δεν εγκρίνει μια προσωρινή συνέχιση χρηματοδότησης)... Στη Γερουσία, η διαδικασία για ψήφιση προσωρινής συμφωνίας για τη χρηματοδότηση σταμάτησε όταν οι Δημοκρατικοί εφάρμοσαν το λεγόμενο “filibuster”. Πρόκειται για μια διαδικασία όπου μια μειοψηφία επιβάλει την παράταση της συζήτησης ώστε να εμποδίσει την ολοκλήρωσή της και, άρα, την τελική ψηφοφορία.  Για να ξεπεραστεί το filibuster χρειάζονται 60 ψήφοι. Οι Ρεπουμπλιανοί έχουν 52. Χρειάζονται 8 από τους Δημοκρατικούς. Οι Δημοκρατικοί μπλόκαραν την διαδικασία, απαιτώντας να συνεχιστεί η επιδότηση της ασφαλιστικής εισφοράς για το Affordable Care Act. Το ACA είναι ο ομοσπονδιακός νόμος του 2010 (επί προεδρίας Obama) που αναμόρφωσε την αγορά ασφάλειας υγείας στις ΗΠΑ με σκοπό περισσότερη πρόσβαση, και μεγαλύτερη κάλυψη. Τη στιγμή που η κυβέρνηση έδωσε μεγάλες φοροαπαλλαγές σε πλούσιους και σε εταιρείες, αφήνει να λήξουν οι επιδοτήσεις του κόστους της ασφάλειας υγείας των καταναλωτών. - Με λίγα λόγια το κόστος της υγειονομικής ασφάλισης σε κάποιους θα διπλασιαστεί. To Government Shutdown είχε δραματικές επιπτώσεις στην καθημερινότητα. Δείτε εδώ περισσότερα.

Θανάσης Βασιλείου: Η παρακμή της «αριστείας»

Όμως σε ποια δεδομένα συμπυκνώνεται η παρακμή της «αριστείας»; Συμπυκνώνεται στους κοινωνικούς και οικονομικούς δείκτες που είναι δυσμενείς για τη χώρα. Επίσης, συμπυκνώνεται στο γεγονός ότι, για κάθε περίπτωση και κατ’ επανάληψη, ο ίδιος ο πρωθυπουργός και οι υπεύθυνοι υπουργοί του δηλώνουν άγνοια καταστάσεων που όφειλαν να γνωρίζουν σε βάθος. Από τις υποκλοπές, τα Τέμπη, τον ΟΠΕΚΕΠΕ, τα ΕΛΤΑ, τη δημόσια υγεία, τη δημόσια εκπαίδευση και τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, τις μαφίες και τον υπόκοσμο, τα σκάνδαλα των απευθείας αναθέσεων, τις ασυλίες των ολιγοπωλίων, η κυβέρνηση όχι μόνο υποστηρίζει ότι δεν ξέρει, αλλά δηλώνει ότι «δεν οφείλει να ξέρει». Και ο πρωθυπουργός δεν νιώθει υποχρεωμένος «να ακούει τις γκρίνιες και τις μιζέριες της αντιπολίτευσης». Τα διαχρονικά κουσούρια δεν είναι το σωστό επιχείρημα ανθρώπων που εδώ και δεκαετίες ασκούν εξουσία. Μιλάμε για αισθητή παρακμή της υποτιθέμενης «αριστείας». Χωρίς άλλο πολιτικό επιχείρημα, το Μαξίμου προτάσσει το δίλημμα «Μητσοτάκης ή χάος» με αποτέλεσμα η απάντηση να είναι το «χάος» και ο «κανένας» ή κάτι άλλο που -προς το παρόν- δεν είναι ορατό. Πιθανότατα, μια εναλλαγή των ελίτ της εξουσίας. Αλλά, είπαμε: «Η Ελλάδα είναι θύμα της επιτυχίας της...». Δείτε εδώ το άρθρο ("Εφημερίδα των Συντακτών", 7/11).

Χρήστος Κίσσας: Η σύνδεση των χαμηλών αμοιβών στην Ελλάδα με την χαμηλή παραγωγικότητα

Η κυρίαρχη άποψη σχετικά με τις χαμηλές αμοιβές στην Ελλάδα είναι πως οφείλονται στη χαμηλή παραγωγικότητα. Και πως αν θέλουμε να έχουμε "καλά αμειβόμενες δουλειές" θα πρέπει να αυξηθεί σημαντικά η παραγωγικότητα της εργασίας. Που ούτως ή άλλως δεν εξαρτάται από τους εργαζόμενους, (ειδικά από την πλειοψηφία των χαμηλά αμειβόμενων), αλλά από τις επενδύσεις (που δεν γίνονται), τη χρηματοδότηση (που δεν δίνουν οι τράπεζες), τη λειτουργία του δημοσίου (που ακυρώνει τις περισσότερες επιχειρηματικές προσπάθειες) και τη διάρθρωση της οικονομίας (σε τομείς που δεν επιδέχονται μεγάλες βελτιώσεις παραγωγικότητας). Εκείνο όμως που δεν λέγεται φωναχτά είναι πως ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι με κάποιο μαγικό τρόπο η παραγωγικότητα αυξανόταν δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι οι αμοιβές θα ακολουθούσαν, έτσι ώστε να γίνουν πραγματικά "καλές". Διότι πάλι το μοίρασμα θα γινόταν από το power ratio μεταξύ αυτών που θα προσπαθήσουν να καρπωθούν τα οφέλη της αύξησης… Οπότε, κρατάτε μικρά καλάθια για την αύξηση της παραγωγικότητας (που μάλλον δεν θα συμβεί). Δείτε εδώ περισσότερα. 

Νίκος Μπελαβίλας: Το «χιλιοσυκοφαντημένο» Τραμ εξυπηρετεί καθημερινά χιλιάδες επιβάτες

Για το Μετρό δεν το αμφισβητεί κανείς· οι κεντρικοί σταθμοί της Αθήνας θυμίζουν πλέον τους μεγάλους μητροπολιτικούς κόμβους που βλέπουμε στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες…Όμως και το χιλιοσυκοφαντημένο Τραμ καλύπτει καθημερινά δεκάδες χιλιάδες επιβάτες, έχοντας φτάσει, κατά πώς φαίνεται, στους αρχικούς στόχους όταν σχεδιάστηκε. Η γραμμή, παρότι ημιτελής, κουτσουρεμένη, με προβλήματα, με δημάρχους, ακτιβιστές διαφόρων επιπέδων και οδηγούς Ι.Χ. να τη μισούν, απέκτησε τον ρόλο της... Η «συμμαχία κατά του Τραμ» —κίνημα πόλης, δυστυχώς, και αυτή— υπήρξε μάλλον μία από τις πιο ετερόκλητες αλλά και μαζικές συμμαχίες που έχουμε συναντήσει στην Αθήνα σε θέματα χώρου. Βλέποντας τη σύγχρονη αντίδραση στις αναπλάσεις —γιατί «εξυπηρετούν τον τουρισμό»— σκέφτομαι ότι τελικά υπάρχει ένα εξαιρετικά ισχυρό κίνητρο που συσπειρώνει χιλιάδες ανθρώπους εναντίον, άλλοτε του Τραμ, σήμερα των πεζοδρομήσεων: ο περιορισμός της κίνησης των Ι.Χ. αυτοκινήτων και η κατάργηση θέσεων στάθμευσης.  Το Τραμ, όμως, εξυπηρέτησε το περασμένο έτος 14 εκατομμύρια επιβάτες — 40 χιλιάδες την ημέρα!... Γραμμές μέσων σταθερής τροχιάς — κοστίζουν λιγότερο, εξυπηρετούν περισσότερο, δεν ρυπαίνουν και δεν σκοτώνουν αθώους! Δείτε εδώ περισσότερα. 

Βιβλιοπαρουσίαση/ Παύλος Περπερίδης: «Επικοινωνιακή Ορθολογικότητα και Παιδαγωγική Πράξη. Από την Κριτική Κοινωνική Θεωρία του J. Habermas στην Κριτική Παιδαγωγική Θεωρία»

Η αλλαγή του θεματικού προσανατολισμού που συντελείται στο ύστερο έργο του J. Habermas, κατά τη δεκαετία του ’80, καθιστά την επικοινωνιακή ορθολογικότητα καθολικό κριτήριο για την κατανόηση της κοινωνικής πράξης και αποδυναμώνει την ισχύ της κριτικής ορθολογικότητας σηματοδοτώντας την επιστροφή της κριτικής θεωρίας του στο πεδίο της παραδοσιακής θεωρίας της ορθολογικότητας. M’ αυτή τη θεωρητική επιλογή ο J. Habermas απομακρύνεται από τις επιστημολογικές και γνωσιοθεωρητικές αντιλήψεις του πρώιμου έργου του, της δεκαετίας του ’60 και επιδίδεται στη διερεύνηση των «καθολικών», των «υπερβατολογικών» δομών της γλωσσικής επικοινωνίας αναζητώντας σ’ αυτές το «κατηγορικό» μέσο για τη διόρθωση του «κανονιστικού» ελλείμματος της κριτικής θεωρίας. Η κριτική παιδαγωγική μέσω του επικοινωνιακού επαναπροσδιορισμού της, αν και αξιολογεί τα παιδαγωγικά ζητήματα με κοινωνικά κριτήρια, δεν επιτυγχάνει την καινοτόμα και ριζοσπαστική ερμηνεία τους, αλλά επιδίδεται στην επικοινωνιακή ερμηνεία τους δίνοντας έμφαση στην ανάδειξη της διυποκειμενικής φύσης των παιδαγωγικών διαδικασιών, χωρίς να διερευνά τον τρόπο συγκρότησής τους και τις μεταβολές που υφίστανται. Για το λόγο αυτό, στην παρούσα μελέτη, η θεματική μεταστροφή στο χαμπερμασιανό έργο διερευνάται με στόχο την αξιοποίηση ακριβώς των θεωρητικών δεδομένων που θα καταστήσουν δυνατή τη διακρίβωση της συνάφειάς της με τη θεματική της κριτικής παιδαγωγικής. Δείτε εδώ περισσότερα.

Έλσα Νικολαΐδου: Επίκτητος: Πόσο κοστίζει η αταραξία;

Η φιλοσοφία του Στωικισμού για να επιτύχει την αταραξία εισάγει μια νέα συναισθηματική κατάσταση, αρωγό στην «εύροια βίου». Η απάθεια, η απαλλαγή από τα πάθη (συναισθήματα), απορρέει από τον ορθό λόγο και την αυτοκυριαρχία. Το άτομο που επιθυμεί την αταραξία, σύμφωνα με τον Στωικισμό, θα πρέπει να συνυπολογίσει τις συνέπειες, το «κόστος» της ατομικής γαλήνης. Η ταραχή είναι δεδομένη, απασχολεί τον νου, αποπροσανατολίζοντάς τον από τον πραγματικό σκοπό της ζωής. Οι εξωτερικές καταστάσεις, οι κρίσεις για τα πράγματα, οι υπερβολικές επιθυμίες είναι αιτίες έντονων συναισθηματικών διακυμάνσεων, αλλά ο Στωικός παραμένει ατάραχος. Τίποτε δεν χαρίζεται, ωστόσο. Έχει πληρώσει το τίμημα της αταραξίας του. Ο Επίκτητος νουθετεί εκείνους που πρόκειται να ξεκινήσουν τώρα την άσκηση της αταραξίας... Όλοι όσοι ακολούθησαν τον Στωικό βίο δεν αρκούνταν στη μελέτη, ζούσαν με επιταγές που αντανακλούσαν τις Στωικές αρχές. Το κοινό σημείο όλων ήταν η καθημερινή υπενθύμιση, η επανάληψη, και φυσικά ο ακόλουθος αυτοέλεγχος. Ο Επίκτητος διδάσκει χωρίς να συγγράφει, προκειμένου να διαδώσει τη φιλοσοφία του στους ανθρώπους του καιρού του, εκείνους που καταφέρνουν να τον ακούσουν διά ζώσης. Η υστεροφημία τον αφήνει αδιάφορο. Την προφορική του διδασκαλία, στη σχολή που ίδρυσε ως απελεύθερος πια, καταγράφει ο μαθητής του Φλάβιος Αρριανός, σε δύο έργα (Διατριβαί, Εγχειρίδιον)... Μεταφέρει τις εικόνες που χρησιμοποιούσε ο Επικτήτειος λόγος, αναπλάθοντας την ατμόσφαιρα των μαθημάτων του. Δείτε εδώ το άρθρο (philenews.com, 15/11).

Εκδηλώσεις/ Ανακοινώσεις

Η ΔιαΝΕΟσις διοργανώνει εκδήλωση με θέμα: «Θεσμοί και ανάπτυξη: Πώς θα τρέξουμε πιο γρήγορα από τις προκλήσεις» η οποία θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 26 Νοεμβρίου 2025, στις 18:00, στην Εθνική Πινακοθήκη. Δείτε εδώ το πρόγραμμα.

Το Ινστιτούτο Διαφάνειας και Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Δημοσίου Δικαίου (EPLO) διοργανώνει δημόσια συζήτηση με θέμα: «Ζωντανό», «δυναμικό» ή «επαυξημένο» Σύνταγμα; - Σύγχρονες τάσεις εξελικτικής ερμηνείας του Συντάγματος σε τρία πρόσφατα παραδείγματα: Ιδιωτικά Πανεπιστήμια, γάμος ομόφυλων ζευγαριών, αποκλεισμός κομμάτων από τις εκλογές. Η εκδήλωση θα γίνει την Παρασκευή 27 Νοεμβρίου 2025, στις 17:00, στην αίθουσα εκδηλώσεων του Οργανισμού. Δείτε εδώ το πρόγραμμα. 

Δείτε εδώ την πρόσκληση για την παρουσίαση του βιβλίου του Νικόλαου Χ. Γκαργκάνα με τίτλο: «Η κρίση δημόσιου χρέους της Ελλάδος και τα οικονομικά της παρεπόμενα: Ανάλυση και Διδάγματα» (εκδόσεις Κέρκυρα-economia Publishing) που θα γίνει την Τρίτη 9 Δεκεμβρίου 2025, στις 18:30, στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών (ΕΒΕΑ).