e-library

Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Βιβλιοθήκη Ιδεών

Αποσπάσματα του εβδομαδιαίου ενημερωτικού δελτίου e-library αναρτώνται στη σελίδα της Ένωσης Πολιτών για την ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ στο facebook. Μπορείτε εδώ να κάνετε like ώστε να βλέπετε τις τρέχουσες δημοσιεύσεις και να ενημερώσετε τους φίλους σας. Συντονισμός: Περικλής Βασιλόπουλος.

Η Ένωση Πολιτών για την ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ σας εύχεται ολόψυχα ένα Ευτυχές και Δημιουργικό 2026!

Στήλη Εμπειριών: "Ζώντας στην Αθήνα"

Ξεκινάμε σήμερα τη συγκεκριμένη στήλη εμπειριών, στην οποία μπορείτε να στέλνετε τα κείμενά σας. Το σημερινό κείμενο με τίτλο: «Επείγοντα Χριστούγεννα» και PragmatiKotita στην Αθήνα υπογράφει ο Λευτέρης-Φοίβος Βασιλόπουλος. 

*Εννοείται πως η έννοια "Αθήνα" είναι συμβολική. Ο πραγματικός τίτλος της στήλης είναι "Ζώντας οπουδήποτε". 

Λευτέρης-Φοίβος Βασιλόπουλος: «Επείγοντα Χριστούγεννα» και PragmatiKotita στην Αθήνα

«Προχωρήστε λίγο, έχει χώρο…». Η πιο συνηθισμένη φράση στα λεωφορεία, απόγευμα στο 550 Κηφισιά-Παλαιό Φάληρο, τέλη Δεκεμβρίου, γεμάτο με εργαζόμενους και εργαζόμενες που οι γιορτές δεν σημαίνουν απαραίτητα ξεκούραση. Κάπου ανάμεσα τους και εγώ, συμπληρώνω χαρτζιλίκι ως ταξιθέτης στις Χριστουγεννιάτικες παραστάσεις του Κέντρου Πολιτισμού του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος. Πρώτη ημέρα στην παράσταση τα «Επείγοντα Χριστούγεννα», μια δημιουργία της Συντεχνίας Γέλιου, σε σκηνοθεσία Βασίλη Κουκαλάνι... Αυτή τη φορά είχα την ευκαιρία να δω ολόκληρη την παράσταση. Κεντρικό ρόλο στην πλοκή διαδραματίζει μια παρέα τριών παιδιών που μετατρέπουν ένα δωμάτιο νοσοκομείου σε Χριστουγεννιάτικη ιστορία παιχνιδιού, πολυπολιτισμικότητας και συνύπαρξης. Τα παιδιά, τα οποία μεγαλώνουν στην Ελλάδα του σήμερα, έχουν διαφορετική καταγωγή (Αλβανία, Ελλάδα, Συρία-Παλαιστίνη) αλλά κοινές ανάγκες, επιθυμία για σκανταλιές, αγάπη, φροντίδα και φαντασία... Οι ενδιαφέρουσες μουσικές συνθέσεις της παράστασης, σε συνδυασμό με το θέμα, με οδήγησαν σε έναν απρόσμενο συνειρμό… Στο τραγούδι «PragmatiKotita» γυρνάμε πίσω στην πραγματικότητα με τις οικονομικές δυσκολίες, τον κοινωνικό και θεσμικό αποκλεισμό των μεταναστών στην Ελλάδα... Η πραγματικότητα της Αθήνας και της Ελλάδας κάνει τους πολίτες να ασφυκτιούν. Μήπως έρχεται η ώρα, ως πολίτες, να δράσουμε συλλογικά για μια δραστική κινητοποίηση με εμπεριστατωμένες προτάσεις προς όφελος των καθημερινών δημοσίων αγαθών στις πόλεις μας; Δείτε εδώ περισσότερα (koinoniapoliton.gr, 30/12). 

Ευάγγελος Βενιζέλος: «Μετά τις εκλογές θα προκύψει μια άλλη νόμιμη κυβέρνηση, που όλα δείχνουν ότι δεν θα είναι μονοκομματική αλλά συνεργασίας» (Συνέντευξη: Δήμητρα Κρουστάλλη, Βήμα – 28/12)

«Το ζήτημα της διακυβερνησιμότητας προηγείται όλων των θεσμικών ζητημάτων. Η χώρα είναι μη διακυβερνήσιμη όχι γιατί δεν έχει νόμιμη κυβέρνηση ή γιατί δεν μπορεί να αποκτήσει μετά τις εκλογές μια άλλη νόμιμη κυβέρνηση, που όλα δείχνουν ότι δεν θα είναι μονοκομματική αλλά συνεργασίας. Η χώρα είναι μη διακυβερνήσιμη γιατί το πολιτικό σύστημα, η κοινωνία των πολιτών, οι παραγωγικές δυνάμεις, οι διανοούμενοι αδυνατούν να οργανώσουν έναν εθνικό διάλογο που θα οδηγήσει σε επικαιροποίηση της εθνικής στρατηγικής και σε ανασύσταση του κοινωνικού συμβολαίου που διερράγη την περίοδο της κρίσης και δεν ανανεώθηκε μετά τη λεγόμενη επιστροφή στην κανονικότητα. Δεν μπορεί να θεωρηθεί συνεκτική και συμπεριληπτική μια κοινωνία όταν, κατά τη Eurostat, η υποκειμενική φτώχεια εκτινάσσεται στην Ελλάδα στο 67% και όταν κυριαρχεί η αίσθηση της ανισότητας και της διαφθοράς... Ένα τέτοιο σχήμα τι θα σημαίνει για τους θεσμούς, τα θεμελιώδη δικαιώματα και την αναθεώρηση του Συντάγματος; Τι θα σημαίνει για την εξωτερική πολιτική μέσα μάλιστα στις συνθήκες της εποχής Τραμπ; Τι θα σημαίνει για τις μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας; Η χώρα θα έχει κυβέρνηση αλλά θα είναι απολύτως μη διακυβερνήσιμη». Δείτε εδώ την πλήρη συνέντευξη. 

Κωστής Καρπόζηλος: «Ούτε αριστερά, ούτε δεξιά»

Το «ούτε, ούτε» στη σύγχρονη ελληνική εκδοχή δεν παραπέμπει στο Κέντρο. Αν το παρακολουθήσουμε, φαίνεται να συναρθρώνει παραδοσιακές αξίες, την προτεραιότητα του έθνους και μια λαϊκή απαίτηση να τελειώνουμε με το «παλιό». Το «παλιό» μπορεί να είναι τα πολιτικά κόμματα γενικώς και αορίστως, αλλά ταυτίζεται κυρίως με μια κριτική στις αξίες και στις προτεραιότητες της Αριστεράς. Για να το πω πιο απλά: το «ούτε, ούτε» περιγράφει κατεξοχήν την Αριστερά ως τον χώρο που είναι κολλημένος σε παρωχημένες ιδεολογικές αναφορές, διαιρετικός εξαιτίας της επιμονής στην ταξική ανάλυση και με μια ατζέντα –τα δικαιώματα είναι ο κατεξοχήν στόχος– που μας κρατάει πίσω. Και το πρόβλημα για την Αριστερά είναι πολύ σαφές: το «ούτε, ούτε» φαίνεται να συγκινεί τις κοινωνικές τάξεις και δυναμικά στρώματα, όπως η νεολαία, που η ίδια επιθυμεί –διακηρυκτικά– να εκπροσωπεί... Το δίλημμα, λοιπόν, δεν είναι αν θα απορρίψει ή θα υιοθετήσει το «ούτε, ούτε». Είναι αν θα συνεχίσει να ταλαντεύεται ανάμεσα σε μια αυτάρεσκη επίκληση αρχών και σε μια άκριτη προσαρμογή στον «κοινό νου» ή θα επιλέξει τον δύσκολο δρόμο της πολιτικής. Αυτόν που απαιτεί σύγκρουση με τις συντηρητικές εντέλει κοινοτοπίες γύρω από το τέλος των ιδεολογιών, αλλά και διεκδίκηση –στην πράξη– ώστε οι όποιες αξίες της Αριστεράς να συνδέονται με πραγματικά κοινωνικά αιτήματα. Ούτε συνθήματα, λοιπόν, ούτε εκπτώσεις. Δείτε εδώ το άρθρο ("Καθημερινή", 28/12).

Βίβιαν Ευθυμιοπούλου: Η χαμέρπεια θα ηττηθεί στην κάλπη

Ζούμε στην εποχή που η μισανθρωπία και η χαμέρπεια έχουν κανονικοποιηθεί σε τόσο μεγάλο βαθμό που έχουν αποκτήσει έκφραση με όρους πολιτικούς και προσωποποιούνται ως χαρακτηριστικά και συμπεριφορές από την ηγετική φυσιογνωμία της Δύσης... Κάποιοι θα μας πουν ότι η χαμέρπεια κανονικοποιήθηκε αφού πρώτα έγινε πολιτικό χαρακτηριστικό, στοιχείο ταυτότητας (brand element), πολιτικών προσώπων. Δεν θα αντιδικήσουμε επ’αυτού γιατί το αποτέλεσμα παραμένει το ίδιο: η χαμέρπεια είναι πλέον πολιτική συμπεριφορά και πολλοί ταυτίζονται με όποιο πρόσωπο την επιδεικνύει δημόσια... Δεν γράφω κάτι πρωτότυπο που δεν έχει αναλυθεί ήδη ad nauseam. Όμως, στο τέλος μιας χρονιάς που το κυρίαρχο συναίσθημα ήταν η αηδία και η απελπισία από αυτήν ακριβώς την κανονικοποίηση της μισανθρωπίας και της κακίας διακρίνω μια επικοινωνιακή ευκαιρία... Άπαξ και η χαμέρπεια απέκτησε πολιτική έκφραση σημαίνει ότι μπορεί να ηττηθεί ξανά στην κάλπη και βέβαια, όχι με όρους ηθικού πλεονεκτήματος όπως πιστεύει, ευαγγελίζεται είναι η ακριβέστερη λέξη, η Αριστερά που ακόμα και σήμερα πολιτεύεται με θρησκευτικούς, μεταφυσικούς όρους... Η χαμέρπεια και η μισανθρωπία μας κάνει φτωχότερους και δεν λύνει κανένα πρόβλημα της καθημερινότητας. Αυτό πρέπει να είναι το αφήγημα. Δείτε εδώ το άρθρο (news247.gr, 26/12)

Αντώνης Παπαγιαννίδης: Ήπια ισχύς, σκληρή ισχύς, ρυθμιστική ισχύς – και η αμήχανη Ευρώπη

Όπως συναντήθηκε με την πραγματικότητα του πολέμου στην Ουκρανία, η Ευρώπη/η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακάλυψε ότι η επαναπαυμένη στήριξή της στην διάσταση της ήπιας ισχύος/του soft power, που αναδείχθηκε βέβαια και θεωρητικοποιήθηκε στις ΗΠΑ, δεν ήταν και τόσο βέβαιο ότι οδηγούσε οπουδήποτε... Είχαμε συνηθίσει την ΕΕ, η οποία ούτως ή άλλως έχει μεγάλη εμπειρία στην θέσπιση ρυθμιστικών/κανονιστικών πλαισίων  και στον ορισμό προδιαγραφών που εν συνεχεία γινόταν ευρύτερα δεκτά – γιατί; γιατί η ΕΕ είναι μια πολύ μεγάλη αγορά με καταναλωτική βαρύτητα  - να γίνεται σεβαστή ως έχουσα την ρυθμιστική ισχύ/regulatory power. Ή, με πιο αιχμηρή διατύπωση, να λειτουργεί ως rules-setter ή standard-setter: να θεσπίζει κανόνες, με τους οποίους οι άλλοι καλούνται να συμμορφώνονται... Ώσπου ήρθαν οι διαδοχικές κρίσεις. Ώσπου ήρθε και ο Τραμπ.... Έτσι, λοιπόν, πρώτη «έκανε πίσω» η αρκετά μαξιμαλιστική περιβαλλοντική κανονιστική φιλοδοξία, με τους χρονικούς και ποσοτικούς στόχους να προσγειώνονται, να φεύγουν προς το μέλλον. Δεν άργησε να επιχειρεί συγκροτημένη αναδίπλωση και η επιβολή όλο και πιο περιοριστικών κανόνων σε λιπάσματα και φυτοφάρμακα (ο τρόπος με τον οποίο σκόνταψε η Συμφωνία Mercosur δείχνει πόσο η προσαρμογή των Ευρωπαίων αγροτών έχει όρια). Βαρύτερη ήταν η εν εξελίξει αναδίπλωση – καθώς συνδέεται με προστασία θεμελιωδών δικαιωμάτων, πάντως δικαιωμάτων που στην ΕΕ θεωρούνται θεμελιώδη – στα θέματα προστασίας δεδομένων από τα Αμερικανικά ψηφιακά μεγαθήρια. Και τώρα... Δείτε εδώ το άρθρο (ekdoseiskerkyra.gr, 30/12). 

Δέσποινα Κουτσούμπα: Αγαπητοί λάτρεις του «Καποδίστρια» του Σμαραγδή

Η ταινία σάς έκανε να αγαπήσετε τον Καποδίστρια, γιατί η ταινία δεν έχει στόχο καμία ιστορική αποτίμηση, αλλά είναι μια αγιογραφία. Σας τον παρουσιάζει ως Άγιο που θα πρέπει να λατρέψετε. Ένα κλισέ το οποίο πιάνει στην χώρα μας, που μας αρέσει να λατρεύουμε πρόσωπα. Αν όμως είστε κανονικοί χριστιανοί και όχι ιμιτασιόν, κάντε ένα βήμα πίσω και σκεφτείτε: αυτό είναι βλασφημία. Ένας άνθρωπος, και μάλιστα πολιτικός, παρουσιάζεται ως ευνοούμενος της Παναγίας, που παρουσιάζεται ως παρούσα!... Ας αντιμετωπίσουμε λοιπόν άλλη μια αλήθεια, άλλο ένα κλισέ που μας κατατρέχει: το θέμα μας δεν είναι ο Καποδίστριας, αλλά να φανταζόμαστε μια μορφή ηγέτη περίπου σαν τον Μωυσή, που παίρνει από το χέρι το αδύναμο έθνος μας και το οδηγεί στην γη της Επαγγελίας. Έναν Σωτήρα δηλαδή. Κι ακόμη παραπέρα: έναν άμεμπτο Σωτήρα, ο οποίος προσπαθεί να κάνει αυτό που αντιστοιχεί στον πιο έξυπνο και προκομμένο λαό του σύμπαντος κόσμου (εμείς είμαστε αυτό) και πάντοτε μα πάντοτε υπάρχουν εκείνες οι δυνάμεις που τον εμποδίζουν να το κάνει, γιατί εμποδίζουν την πρόοδό μας... Καλό είναι να το μάθετε από μένα: όχι, δεν είμαστε ο πιο έξυπνος ούτε ο πιο προκομένος λαός του σύμπαντος κόσμου -γενικά κανένας λαός δεν είναι- η ιστορία δεν είναι γραμμική, δεν πηγαίνει τελεολογικά προς κάποια πρόοδο την οποία διακόπτει ένα μαχαίρι, οι πολιτικοί είναι αντανάκλαση των κοινωνιών που τους αναδεικνύουν και βέβαια ο ρόλος του προσώπου στην ιστορία είναι σημαντικός, αλλά όχι καθοριστικός. Δείτε εδώ περισσότερα.

Γιώργος Σιακαντάρης: Ο θετικός ρόλος των Αλβανών στα αρβανιτοχώρια

Ο φόβος από τον άλλο, είναι ο φόβος από το διαφορετικό. Πόσο όμως διαφορετικοί ήταν οι πρώτοι Αλβανοί που ήλθαν στα δικά μας αρβανιτοχώρια; Καταρχάς οι παλαιότεροι ντόπιοι για πρώτη φορά συνειδητοποίησαν πως μιλούν μια γλώσσα που είναι πολύ κοντά σε μια άλλη γλώσσα. Στην αλβανική. Μέχρι τότε κανείς δεν είχε φροντίσει να τούς ενημερώσει ποια ήταν η γλώσσα που μιλούσαν. Η γλώσσα αυτή παρουσιαζόταν σαν να είχε πέσει από τον ουρανό. Κανείς δεν ήξερε την καταγωγή της. Αλβανικά; Καμία σχέση με αυτά, σου απαντούσαν ευρισκόμενοι σε πλήρη ρήξη με την πραγματικότητα. Κάποιοι «πραγματογνώμονες» της κακιάς ώρας τους μάθαιναν πως αυτή η γλώσσα δεν έχει την παραμικρή σχέση με την αλβανική γλώσσα... Όπως δείχνουν και πολλές μελέτες η υποστήριξη στην άποψη πως «η μετανάστευση έχει θετική επίδραση», αν και μειοψηφική, δεν είναι αμελητέα. Τα αίτια της απόρριψης της μετανάστευσης πιστεύουν πολλοί πως είναι κυρίως πολιτισμικά και δευτερευόντως οικονομικά... Η μετανάστευση και ο φόβος της εθνικής αλλοίωσης, ή έστω της μερικής αλλαγής της, συμβάλλουν στην ανάπτυξη μιας αγωνίας για το μέλλον της ταυτότητας, των τρόπων ζωής των κοινοτήτων που δέχονται τη μετανάστευση, είναι ένας φόβος που στηρίζεται στην άγνοια. Και αυτήν πρέπει να την καταπολεμήσουμε. Δείτε εδώ περισσότερα (τοπική εφημερίδα Βοιωτίας "Ξηρονομή"). 

Σταύρος Παναγιωτίδης: Οι σλαβόφωνοι ‘Έλληνες της Μακεδονίας

Στη Μακεδονία υπάρχουν Έλληνες σλαβόφωνοι. Έλληνες Σλαβομακεδόνες. Απόγονοι των ανθρώπων που όταν ο ελληνικός στρατός έμπαινε στη Μακεδονία στον Α Βαλκανικό, το 1912 κι όταν επιχειρούσε σε αυτήν στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο, τους συναντούσε. Έχουμε τις επιστολές των φαντάρων που έστελναν στις οικογένειές τους και το αναφέρουν παραξενεμένοι... Αυτοί οι άνθρωποι μετά τους βαλκανικούς έγιναν πολίτες του ελληνικού κράτους. Το οποίο τους αντιμετώπιζε για δεκαετίες με φοβικότητα. Και με καταπίεση. Τους απαγόρευε να μιλάνε τη γλώσσα τους, να λένε τα τραγούδια τους. Μυστικές υπηρεσίες, τοπικοί δημοτικοί άρχοντες και εθνικιστικοί κύκλοι προσπαθούσαν να φιμώσουν τον πολιτισμό τους για να μην τους μπαίνουν ιδέες για αποσκίρτηση. Λες και θα έπαιρναν την... Φλώρινα και την Πτολεμαΐδα και θα τις πήγαιναν στην Γιουγκοσλαβία. Φυσικά, το μόνο που κατάφερε το ελληνικό κράτος κ το παρακράτος με τους γελοίους φόβους του ήταν να στείλουν κάποιους από αυτούς τους ανθρώπους πακέτο στην επιρροή εθνικιστικών σλαβικών κύκλων... Σήμερα, η συντριπτική πλειοψηφία των οικογενειών των Ελλήνων σλαβομακεδονικής καταγωγής είναι Έλληνες δίγλωσσοι. Ξέρουμε πως η ομορφιά είναι εχθρός όσων έχουν κάνει το ψέμα και το μίσος μεροκάματο και καριέρα. Αλλά δεν τους φοβόμαστε. Η αλληλεγγύη και η αγάπη των λαών, η ειρήνη, η ιστορική αλήθεια θα είναι πάντα οι δικοί μας οδηγοί. Δείτε εδώ περισσότερα. 

Εκδηλώσεις/ Ανακοινώσεις

Το Βρετανικό Συμβούλιο και το Ίδρυμα Ευγενίδου, με την υποστήριξη του Ερευνητικού Κέντρου "Αθηνά", διοργανώνουν τριήμερη εκδήλωση με θέμα: «Γραμματισμός στα μέσα ενημέρωσης στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης», η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 9-11 Ιανουαρίου 2026 στο Ίδρυμα Ευγενίδου. Δείτε εδώ το πρόγραμμα.

Το Ίδρυμα Θεμιστοκλή & Δημήτρη Τσάτσου – Κέντρο Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου και η Ένωση Ελλήνων Συνταγματολόγων (σε συνεργασία με την Ένωση Διοικητικών Δικαστών, τον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών και το Μορφωτικό Ίδρυμα της ΕΣΗΕΑ) διοργανώνουν δημόσια συζήτηση με θέμα: «Τα όρια της ελευθερίας του λόγου των δικαστών και των (επι)κριτών τους». Η εκδήλωση θα γίνει την Πέμπτη 15 Ιανουαρίου 2026, στις 18:00, στην ΕΣΗΕΑ. Δείτε εδώ το δελτίο τύπου. 

Η Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς και η ΕΕΛ/ΛΑΚ διοργανώνουν Ετήσιο Συνέδριο με θέμα: «Ανοιχτά Δεδομένα και Τεχνητή Νοημοσύνη: Νέες Δυνατότητες & Προκλήσεις στη Διαφάνεια, τις Δημόσιες Συμβάσεις και τους Προϋπολογισμούς». Η εκδήλωση θα γίνει την Τετάρτη 21 Ιανουαρίου 2026, 10:00-16:00, στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Δείτε εδώ το δελτίο τύπου.