e-library

Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Βιβλιοθήκη Ιδεών

Αποσπάσματα του εβδομαδιαίου ενημερωτικού δελτίου e-library αναρτώνται στη σελίδα της Ένωσης Πολιτών για την ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ στο facebook. Μπορείτε εδώ να κάνετε like ώστε να βλέπετε τις τρέχουσες δημοσιεύσεις και να ενημερώσετε τους φίλους σας. Συντονισμός: Περικλής Βασιλόπουλος.

Η Ένωση Πολιτών για την ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ, με αφορμή την γιορτή των Θεοφανίων, σας εύχεται Χρόνια Πολλά και «Καλό Διαφωτισμό» που δυστυχώς εκκρεμεί από το 1784 και το ομώνυμο δοκίμιο του Immanuel Kant.

Μία ξεχωριστή συνέντευξη

Μάικλ Σαντέλ: «Είμαι απαισιόδοξος, αλλά ελπίζω» (Συνέντευξη: Μιχάλης Μητσός, "Νέα" – 4/1).

«Κανονικά μέσω της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, αλλά όταν κυριαρχεί η οικονομική ισχύς, όταν η δύναμη του χρήματος στις πολιτικές εκστρατείες και η δύναμη του lobbying από τα ισχυρά συμφέροντα γίνεται πολύ μεγάλη, η αντιπροσωπευτική δημοκρατία παύει να είναι ένα αποτελεσματικό μέσο για την έκφραση της φωνής των πολιτών, κι ας διεξάγονται εκλογές, κι ας ρίχνουν την ψήφο τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να χάνουν οι πολίτες την εμπιστοσύνη τους στις εκλογές και να αρχίσουν να πιστεύουν σε αυταρχικούς τρόπους διακυβέρνησης». Οπότε ποια είναι η λύση; Οι συνελεύσεις που κάνει ο Μακρόν, όπου συμμετέχουν πολίτες με κλήρωση, και λένε την άποψή τους, και μετά πάνε σπίτι τους και συνεχίζουν τα πράγματα όπως είναι; «Αυτό είναι ένα ενδιαφέρον πείραμα και μπορεί να γίνει με διάφορα θέματα, τη φορολογία, τη μετανάστευση, την κλιματική αλλαγή. Φυσικά τα συμπεράσματά τους πρέπει να γίνονται γνωστά και, όταν οι κυβερνήσεις δεν τα εφαρμόζουν στην πράξη, να εξηγούν τουλάχιστον τους λόγους. Το επόμενο στάδιο είναι η θέσπιση δύο κοινοβουλευτικών σωμάτων, με τα μέλη του ενός να εκλέγονται και του άλλου να προκύπτουν με κλήρωση για ένα καθορισμένο χρονικό διάστημα και κατά τρόπο που να αντιπροσωπεύονται διάφορες τάξεις, εθνότητες και γεωγραφικές περιοχές. Είναι ένα πείραμα που μας παραπέμπει στην αρχαία αθηναϊκή δημοκρατία». «Πρέπει να κάνουμε διάκριση ανάμεσα στην αισιοδοξία και την ελπίδα. Αυτό που μου δίνει ελπίδα, όμως, είναι ότι υπάρχει μια πολύ διαδεδομένη επιθυμία για κάτι καλύτερο, για ένα καλύτερο είδος δημοσίου λόγου. Ταξιδεύω πολύ, δίνω διαλέξεις, θέτω ερωτήματα και βλέπω τη λαχτάρα των ανθρώπων, ιδιαίτερα των νέων, να συζητήσουν». Δείτε εδώ περισσότερα. 

Στήλη Εμπειριών: "Ζώντας στην Αθήνα"

Καθιερώνεται η συγκεκριμένη στήλη εμπειριών, στην οποία μπορείτε να στέλνετε τα κείμενά σας. Εννοείται πως η έννοια "Αθήνα" είναι συμβολική. Ο πραγματικός τίτλος της στήλης είναι "Ζώντας οπουδήποτε". 

Με την ευκαιρία, ανακοινώθηκε ότι η Δέσποινα Λιμνιωτάκη εξελέγη Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Αθηναίων, κατά την 1η Ειδική Συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Αθηναίων (Δευτέρα 5 Ιανουαρίου 2026). Της ευχόμαστε μία Δημιουργική και Παραγωγική θητεία στην Προεδρεία της τοπικής «Βουλής» των Αθηναίων με ορατά, πρακτικά αποτελέσματα. 

Ρωμανός Γεροδήμος: Διαπιστώνοντας ότι υπάρχουν καλοί άνθρωποι

Όπως κατέβηκα από το λεωφορείο και ανέβηκα στο πεζοδρόμιο έβαλα μηχανικά το χέρι στην τσέπη για να πιάσω το κινητό, να ανοίξω το maps για να δω που θα πάω. Το κινητό δεν ήταν στην τσέπη μου. Δεν ήταν πουθενά στο μπουφάν, ούτε στην τσάντα μου... Είχα ήδη αργήσει για το ραντεβού μου και δεν ήξερα καν πως ακριβώς θα φτάσω σε αυτό, αλλά κάπως, ρωτώντας, τα κατάφερα. Ο φίλος του οποίο το σπίτι ευτυχώς κατάφερα να βρω μπουσουλώντας στις ανηφόρες του Παγκρατίου είχε την επαναστατική ιδέα να καλέσω το ίδιο μου το τηλέφωνο... Με το που πήγα να μιλήσω με διέκοψε «Χαλάρωσε, είμαι ο οδηγός, είναι εντάξει, το έχω εγώ». Μου είπε ότι σε λίγο φτάνει στο τέρμα και θα γυρίσει οπότε σε 5-10 λεπτά θα είναι κοντά στη Φιλολάου που είχα κατέβει... Γυρίζω σε μια κοπέλα που καθόταν στη στάση και - έχοντας πλήρη συνείδηση ότι θα έχει κάθε λόγο να θεωρεί ότι προσπαθώ να την κλέψω - της είπα το ποιηματάκι ότι έχω ξεχάσει το κινητό μου στο λεωφορείο και αν μπορώ να το καλέσω από το δικό της... Όπως σωστά σημείωσε και ο φίλος μου, όχι απλώς υπάρχουν καλοί άνθρωποι, αλλά υπήρξε μια ολόκληρη αλυσίδα καλών ανθρώπων - που μου έδειξαν τον δρόμο, βρήκαν και παρέδωσαν το κινητό, με άφησαν να χρησιμοποιήσω το τηλέφωνο τους κλπ - για να το ξαναβρώ. Ούτε ένας αρνήθηκε να με βοηθήσει. Μην απελπίζεστε, υπάρχουν εκεί έξω πολλοί καλοί άνθρωποι. Δείτε εδώ περισσότερα.

Λευτέρης-Φοίβος Βασιλόπουλος: Ιωάννης Καποδίστριας… Η Μεγάλη Χίμαιρα

Πάνω από 150.000 εισιτήρια έχει κόψει η ταινία για τον Καποδίστρια από την ημέρα κυκλοφορίας της. Με μια μέση τιμή των 8 ευρώ ανά εισιτήριο, σημαίνει ότι το κοινό έχει διαθέσει συλλογικά περίπου 1,2 εκατ. ευρώ για την παρακολούθηση της ταινίας... Εδώ έρχεται και μια παρατήρηση που μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση. Υπήρχε μια ιδιαίτερη αντίδραση στα σημεία όπου γινόταν αναφορά στην καταπολέμηση από τον Καποδίστρια του ρουσφετιού και του πελατειακού φατριασμού. Ίσως αυτό να εξηγεί μέρος της επιτυχίας της ταινίας, σε συνδυασμό με την – υπερδιογκωμένη; - υπερηφάνεια των θεατών γύρω από τη μοίρα της τραγικής φυσιογνωμίας του Ιωάννη Καποδίστρια...Οι τραγικές εμπειρίες των τελευταίων ετών δείχνουν πόσο αναγκαία είναι η απαγκίστρωση της ελληνικής κοινωνίας από τα εμπόδια των οργανωμένων πελατειακών σχέσεων και ρουσφετίων, την κομματοκρατία και τις εσωτερικές διχόνοιες που παραδοσιακά ανατροφοδοτούνται και αναπαράγονται στη – σύγχρονη τουλάχιστον – Ελλάδα. Πόσες ιδέες μπορούν άραγε να αναπτυχθούν – και πόσες δυσλειτουργίες να αποφευχθούν, ή τουλάχιστον, να αντιμετωπισθούν – εάν, ως πολίτες, συμμετέχουμε συλλογικά στη διαφύλαξη και ενδυνάμωση των δημοσίων αγαθών, τα οποία είναι η βάση της κοινωνικής καινοτομίας και της αλληλεγγύης. Δείτε εδώ το άρθρο (koinoniapoliton.gr, 4/1).

                                    ****************************************************

Γιάννης Τασσόπουλος: Αγνότητα και άγνοια, αντί για πολιτικό σχέδιο;

Μετά από το τραγικό πείραμα των αρχών του 2015 θα έπρεπε να είναι σαφές ότι η αγνότητα των προθέσεων βρίσκεται πολύ κοντά στην άγνοια των καταστάσεων, με την οποία όμως δεν πρέπει να συγχέεται. Μόνο και μόνο επειδή έχεις καθαρό μητρώο από την πολιτική δεν σε κάνει και (καλύτερο) πολιτικό... Δεν αρκεί να πεις ότι ως αντίδραση θα παρέμβω για να διορθώσω τα κακώς κείμενα. Αυτό δεν συνιστά πολιτική κατεύθυνση στον σύγχρονο κόσμο... Όλα αυτά προϋποθέτουν συγκεκριμένα πολιτικό σχέδιο. Αν δεν υπάρχει πολιτικό σχέδιο, δεν υπάρχει και αξιόπιστη πολιτική πρόταση εξουσίας. Υπάρχει μόνον ένα μαχητό τεκμήριο αγνότητας που συγγενεύει με την άγνοια, λόγω έλλειψης εμπειρίας... Προσωπικά, αυτό που περιμένω να ακούσω ως πολίτης είναι προτάσεις πάνω σε συγκεκριμένα, εφαρμόσιμα και αποτελεσματικά πολιτικά σχέδια σε κρίσιμους τομείς της πραγματικής ζωής. Αυτό μας λείπει... Εξυπακούεται ότι αυτό δεν αφορά μόνο την αντιπολίτευση αλλά και την κυβέρνηση, υπό την προϋπόθεση ότι θέλει και μπορεί να διορθώσει τα λάθη της, κάτι που δεν είναι καθόλου αυτονόητο, αν κρίνουμε από τον συνασπισμό πολιτικής και συμφερόντων στη χώρα μας. Δείτε εδώ περισσότερα.

Αντώνης Παπαγιαννίδης: Καζαμίας 2026: Τα βέβαια, τα αβέβαια και τα «κοσμογονικά» της χρονιάς

Σε μια χρονιά όπου κατέληξε – πριν καν αρχίσει – να θεωρείται καινοτοπία το ότι κάθε λογής ανατροπές θα αναμένουν σε κάθε γωνία, ότι «η αβεβαιότητα αποτελεί την νέα κανονικότητα» (ωραία ζαβολιά της Ιστορίας αυτή η πτώση του τοτέμ «κανονικότητα» από το βάθρο του), έχουμε μια τουλάχιστον σταθερά, αν ξεκινήσουμε την πορεία στο ναρκοπέδιο των προβλέψεων από το εσωτερικό... Περνώντας, τώρα, στην μεγάλη σκακιέρα. Η οποία – να ξανακαταθέσουμε αυτή την προσέγγιση – υπόσχεται/απειλεί να μας συμπαρασύρει πολύ πιο ουσιαστικά απ’ ό,τι τα δικά μας τα καμώματα. Το Ουκρανικό θα φτάσει σε «λύση», μέσα στους πρώτους μήνες της χρονιάς: μόνο ενδεχόμενο να μην συμβεί αυτό, είναι η Ευρώπη να αισθανθεί βαθύτερα ακόμη την ανάγκη να χτιστεί/να διατηρηθεί η Ουκρανία ως προκεχωρημένο φυλάκιο. Η λύση – γι’ αυτό βάλαμε τα εισαγωγικά – θα σημάνει βέβαια κατεδάφιση των βεβαιοτήτων περί απαραβίαστου των συνόρων και στην Ευρώπη (βέβαια στην πρώην Γιουγκοσλαβία, άσε καλύτερα!), ενώ ήδη το διεθνές δίκαιο μας έχει αποχαιρετίσει οριστικά. Προσδεθείτε!.. Για να μην το παρατραβάμε σε μάκρος: ναι, η φούσκα της ΑΙ – η χρηματιστηριακή πάντως – θα σκάσει μέσα στο 2026, όμως (και πάλι) οι Κεντρικές Τράπεζες θα συμμαζέψουν το σοκ ώστε να μην έχουμε αληθινή χιονοστιβάδα. Τα dotcoms, ύστερα τα subprimes, εν συνέχεια η ευρωπαϊκή κρίση χρέους, συν το πληθωριστικό σοκ μετά το ενεργειακό λόγω Ουκρανίας «δίδαξαν» τις Κεντρικές Τράπεζες. Θα αρκέσει αυτό; Λέμε «ναι», όμως… fingers crossed (πάλι αγγλικά! αυτά έχει η εποχή)… Καλές αντοχές! Δείτε εδώ το άρθρο (andro.gr, 2/1).

Γιάννης Μπαλαμπανίδης: «Ευρώπη: Ένας διαμεσολαβητής που χάνεται»

Στα μέσα της δεκαετίας του 2000, ένας από τους δασκάλους μας, ο Ετιέν Μπαλιμπάρ, είχε γράψει ένα κείμενο που αργότερα χάθηκε ανάμεσα στους τόνους πληροφορίας που μας κατακλύζουν. Το κείμενο αυτό είχε τίτλο “Η Ευρώπη: ένας διαμεσολαβητής που χάνεται” (Europe: a vanishing mediator) και αφορούσε τον ρόλο της Ευρώπης στην τότε παγκόσμια τάξη. Η βασική θέση που διατύπωνε ο Μπαλιμπάρ ήταν ότι η Ευρώπη ως πολιτικό πρότζεκτ αποτελούσε μία μεταβατική και όχι μόνιμη συνθήκη, το πέρασμα από κάτι γνωστό προς κάτι άλλο, απροσδιόριστο. Καθώς δεν ήταν πια το παγκόσμιο ηγεμονικό κέντρο που υπήρξε στον 19ο και 20ό αιώνα, ούτε όμως και μια πλήρως κυρίαρχη πολιτική οντότητα, η Ευρώπη-ΕΕ ήταν κάτι ανάμεσα σε εθνική κυριαρχία και μετα-εθνική διακυβέρνηση, κάτι ανάμεσα σε δημοκρατία και καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση αφού επιχειρούσε να θεσμοθετήσει δικαιώματα πέραν του εθνικού κράτους αλλά χωρίς επαρκή δημοκρατική βάση, κάτι ανάμεσα σε ανοιχτά και κλειστά σύνορα (ανοιχτά στο εσωτερικό και κατά καιρούς κλειστά προς τα έξω). Αυτός ο “διαμεσολαβητής”, για τον Μπαλιμπάρ, είχε μπροστά του δύο δρόμους: είτε να αποτελέσει μια ριζοσπαστική υπερεθνική πολιτική κοινότητα ίσων πολιτών χωρίς αποκλεισμούς και ανισότητες, και να γίνει έτσι ένα παράδειγμα ανανέωσης της σχέσης εθνικού-παγκόσμιου, είτε να απωλέσει τον προσωρινό ρόλο του διαμεσολαβητή και να αφήσει, στο κενό αυτό, να αναπτυχθούν νέοι εθνικισμοί, “τεχνοκρατικές” αφυδατωμένες μορφές διακυβέρνησης, εν τέλει γεωπολιτική περιθωριοποίηση. Δείτε εδώ περισσότερα.

Μαρία Δαμανάκη: Έχουμε την Ευρώπη    

Το 2025 θα το θυμόμαστε. Ήταν η χρονιά που διέλυσε πολλές αυταπάτες και μας εισήγαγε βίαια στον νέο, απρόβλεπτο κόσμο... H EE είναι το σπίτι μας. Οι τυφώνες των τελευταίων χρόνων την αιφνιδίασαν. Έχασε ξαφνικά όσα θεωρούσε δεδομένα: τη φθηνή ενέργεια από τη Ρωσία, την αμυντική ομπρέλα των ΗΠΑ. Και κυρίως έχασε τη σιγουριά που έδινε το αγκυροβόλιο μιας Ενωμένης Δύσης, ταυτισμένης με δημοκρατικές αξίες και κανόνες Διεθνούς Δικαίου... Σήμερα το έλλειμμα αυτό αγγίζει τα όρια της υπαρξιακής συρρίκνωσης . Τρεις είναι οι μεγάλες ανάγκες που κραυγάζουν ανικανοποίητες: Η ανάγκη της ταχύτητας στη λήψη αποφάσεων, ώστε αυτές να συγχρονίζονται με την σημερινή συναλλακτική πραγματικότητα... Η ανάγκη της ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής παραγωγικής βάσης και της οικονομίας, ώστε να  υπερβούμε  την καθυστέρηση σε καινοτομία και τεχνολογία και την έλλειψη της φθηνής ενέργειας του παρελθόντος. Όλες οι ανάγκες αυτές, μπορούν να απαντηθούν αν ακολουθηθεί η κατεύθυνση της ευρωπαϊκής ενοποίησης, εξαντλώντας τα περιθώρια που δίνουν οι Ευρωπαϊκές Συνθήκες... Η ΕΕ παραμένει η καλύτερη περιοχή του πλανήτη για τη γέννηση ενός παιδιού. Παρά τα όποια προβλήματα, είναι η πρώτη εμπορική δύναμη παγκοσμίως, έχει το μέγεθος, το διεθνές αποτύπωμα και τη δυνατότητα να παίξει ρόλο. Διαθέτει το καλύτερο σύστημα κοινωνικής προστασίας για εμάς, τους πολίτες της. Αυτή την κρίσιμη  χρονιά   οφείλουμε  να σταθούμε στη σωστή πλευρά της ιστορίας.  Δείτε εδώ το άρθρο (kreport.gr, 30/12/2025).     

Δημήτρης Κουρέτας: Η αυτάρκεια της χώρας στη φυτική και ζωική παραγωγή

Ακούω από επίσημα χείλη μερικές φορές ότι η Ελλάδα δεν παράγει τίποτα. Λοιπόν έχουμε και λέμε με αφιέρωση σε αυτούς που όπως λένε κάποιοι δεν συζητάνε... Το ποσοστό αυτάρκειας στη φυτική παραγωγή ανέρχεται κατά μέσο όρο στο 99,8% περίπου, αλλά διαφοροποιείται μεταξύ επιμέρους κατηγοριών προϊόντων, όπως τα δημητριακά, όπου η αυτάρκεια ανέρχεται στο 82% περίπου, με το χαμηλότερο ποσοστό να καταγράφεται στο μαλακό σιτάρι (32%) και το υψηλότερο στο ρύζι (171%). Στο ελαιόλαδο και τις ελιές η αυτάρκεια εμφανίζει υψηλό ποσοστό, καθώς η χώρα παραμένει έντονα εξαγωγική στα δύο αυτά προϊόντα. Στο κρασί το ποσοστό αυτάρκειας ανέρχεται στο 108,12%... Το ποσοστό αυτάρκειας στη ζωική παραγωγή ανέρχεται κατά μέσο όρο στο 73,48%, αλλά διαφοροποιείται μεταξύ επιμέρους κατηγοριών προϊόντων, όπως το κρέας, όπου η αυτάρκεια ανέρχεται στο 56% περίπου, με το μικρότερο ποσοστό να καταγράφεται στο βόειο κρέας (30%) και το υψηλότερο στο αιγοπρόβειο κρέας (94%). Στην κατηγορία των γαλακτοκομικών - τυροκομικών προϊόντων η φέτα με ποσοστό αυτάρκειας 147% περίπου υπερβαίνει το μέσο όρο της κατηγορίας, ο οποίος κυμαίνεται στο 80%. Στο μέλι και στα αυγά καταγράφεται ποσοστό αυτάρκειας της τάξεως 92% και 91% αντίστοιχα. Δείτε εδώ περισσότερα.

Αναστάσης Περράκης: Η διαρκής αναπόληση ενός δήθεν μεγαλειώδους παρελθόντος και η απαξίωση του παρόντος, εμποδίζει τον γόνιμο κριτικό διάλογο

Η συζήτηση για τον Καποδίστρια, κατά τη γνώμη μου κυρίως αναδεικνύει την Ελλάδα που είναι εγκλωβισμένη σε έναν φαύλο κύκλο προγονολατρίας και εξιδανίκευσης του παρελθόντος. Όσο απομακρύνεται χρονικά ένα γεγονός ή μια προσωπικότητα, τόσο περισσότερο αποκτά μυθικές διαστάσεις, ενώ παράλληλα κάθε σύγχρονη προσπάθεια κρίνεται ανεπαρκής μπροστά στους "γίγαντες" του παρελθόντος... Απλοποιώντας,  αυτό συμβαίνει διότι ζούμε τις άμεσες συνέπειες των αποφάσεων των σύγχρονων πολιτικών, άρα τους κρίνουμε σκληρά και με οξύτητα. Οι παλιοί "τα κατάφεραν να φύγουν" πριν φανούν όλες οι μακροπρόθεσμες συνέπειες των πράξεών τους - για αυτές θα κατηγορηθούν οι διάδοχοί τους. Η χρονική απόσταση θολώνει τις λεπτομέρειες, τις αντιφάσεις, τις σκοτεινές πλευρές, και μένει μόνο το "έπος", η απλοποιημένη αφήγηση. Η νοσταλγία για "χρυσές εποχές" που στην πραγματικότητα ποτέ δεν υπήρξαν γίνεται όπλο κατά του παρόντος. Και υπάρχει μια βαθιά ανάγκη για ήρωες σε περιόδους κρίσης ταυτότητας - όταν το παρόν είναι δύσκολο, το παρελθόν πρέπει να είναι λαμπρό για να δικαιολογήσει την ύπαρξή μας... Αυτή η διαρκής αναπόληση ενός δήθεν μεγαλειώδους παρελθόντος και η απαξίωση του παρόντος, εμποδίζει τον γόνιμο κριτικό διάλογο και καταδικάζει τη χώρα σε μια αιώνια αναζήτηση ηρώων που δεν υπήρξαν ποτέ με τον τρόπο που αρκετοί τους φαντασιώνονται. Δείτε εδώ περισσότερα.

Στράτος Σαφιολέας: Οι επιπτώσεις της επιδραστικής τεχνολογίας της ΑΙ στην επαγγελματική δραστηριότητα

Δεν έρχεται, είναι εδώ. Είναι εδώ η εποχή που ότι βλέπουμε εδώ θα είναι μάλλον ψεύτικο. Η μαγική δύση θα είναι ψεύτικη. Ο χιονισμένος δρόμος θα είναι ψεύτικος. Η θέα από ένα ψηλό βουνό, μια ξέφρενη γιορτή, ένα άγριο ζώο στη ζούγκλα... Και όλη αυτή η αλληλεπίδραση θα χρειάζεται τα πιο προσωπικά δεδομένα, προτιμήσεις, μυστικά, μύχιες επιθυμίες θα παραδίδονται στις πέντε εταιρείες της Silicon Valley που διοικούνται από πέντε υπερπλούσιους, αμόρφωτους, νάρκισσους... Αυτός είναι ο κόσμος μπροστά μας. Εκτός αν παρέμβουμε ως κοινωνία και ως πολιτική, σε μια μεγάλη συζήτηση για το πώς αυτή η επιδραστική τεχνολογία δε θα αποτελέσει μια κατακλυσμιαία μεταφορά πλούτου και κυρίως εξουσίας από τους πολλούς στους πολύ λίγους, μια τεχνολογία που θα μας απαλλάξει από την υποχρέωση για εργασία, αλλά θα μας αφήσει άνεργους, ίσως χωρίς σκοπό, χωρίς τον ετεροπροσδιορισμό που δίνει ένα επάγγελμα στον άνθρωπο - λέμε «είμαι μηχανικός», «είμαι γεωπόνος» - και με τι εισόδημα άραγε για να καταναλώσουμε αυτά που παράγουν τα robots. Σύντομα οι φωτογραφίες που θα κάνουμε tag θα είναι η αληθινές, όχι οι ΑΙ. Θα λέμε αυτή η φωτογραφία είναι αυθεντική, για να ξεχωρίζει από τη πλειοψηφία των ψεύτικων. Δείτε εδώ περισσότερα.

Ειρήνη Περπερίδου: Στοχασμοί για το 2026 μέσα από τη Hannah Arendt και τη Nina Simone

Με την είσοδο του 2026, αξίζει να αναστοχαστούμε την έννοια της ελευθερίας και της πολιτειότητας μέσα από δύο φωνές που δεν συναντήθηκαν ποτέ θεωρητικά, αλλά συνομιλούν βαθιά: εκείνες της Hannah Arendt και της Nina Simone. Η πρώτη μας προσφέρει το στοχαστικό πλαίσιο μιας πολιτικής που θεμελιώνεται στην πράξη, στην ευθύνη και στην αγάπη για τα κοινά. Ενώ, η δεύτερη, μέσα από τη μουσική και τη ζωή της, μετατρέπει την ελευθερία σε βιωμένη εμπειρία, σε κραυγή ενάντια στον φόβο και τη σιωπή. Μαζί, οι δύο αυτές φωνές φωτίζουν την ελευθερία όχι ως αφηρημένη έννοια, αλλά ως στάση ζωής και πολιτικής ύπαρξης... Το 2026 μας βρίσκει σε έναν κόσμο όπου νέες μορφές φόβου, κοινωνικού, οικονομικού, τεχνολογικού απειλούν ξανά τον δημόσιο χώρο. Η σκέψη της Arendt μας καλεί να αγαπήσουμε τον κόσμο αρκετά ώστε να μη τον εγκαταλείψουμε. Η φωνή της Nina Simone μας καλεί να τον κατοικήσουμε χωρίς φόβο. Ίσως, λοιπόν, το πραγματικό νόημα της νέας χρονιάς να μην είναι μια ακόμη υπόσχεση προόδου, αλλά μια βαθύτερη πολιτική και υπαρξιακή δέσμευση: να αγαπήσουμε τον κόσμο αρκετά ώστε να εμφανιστούμε μέσα σε αυτόν, και να τολμήσουμε να είμαστε ελεύθεροι, όχι γιατί δεν κινδυνεύουμε, αλλά γιατί αρνούμαστε να ζήσουμε φοβισμένοι. Δείτε εδώ το άρθρο (parallaximag.gr, 2/1). 

Έλσα Νικολαΐδου: Πλάτωνας: Ο δημιουργός των πάντων

Η Φιλοσοφία γεννήθηκε από την ανάγκη εκλογίκευσης του κόσμου και σηματοδοτεί το πέρασμα από τον μύθο στον Λόγο. Το πρώτο φιλοσοφικό πρόβλημα, το ερώτημα της «αρχής» των πάντων, αναζήτησε το αναλλοίωτο υλικό στοιχείο από το οποίο προκύπτουν όλα τα πράγματα. Ο μύθος -που έως τότε πρόσφερε τη μοναδική εξήγηση για τη γένεση του κόσμου- τίθεται υπό αμφισβήτηση. Και η αναζήτηση της αλήθειας ξεκινά... Ο πλατωνικός Δημιουργός -με το στόμα του Τίμαιου- θα δημιουργήσει τους πλανήτες, τον χρόνο, τη μέρα και τη νύχτα, τα είδη των έμβιων όντων και, τέλος, θα «σπείρει» τις ψυχές, ώστε να επανέλθει στον εαυτό του, εγκαταλείποντας δια παντός τον κόσμο των αισθητών, «τον κόσμο όλων των πραγμάτων» του Ηράκλειτου... Η απόσταση από τη Φυσική φιλοσοφία δεν θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερη. Ο Πλάτωνας δίνει τελικά τη δική του εκδοχή για τη δημιουργία του κόσμου στον Τίμαιο. Το μοναδικό κοσμολογικό έργο του φιλοσόφου θα υπερκεράσει όλες τις προηγούμενες προσπάθειες εκλογίκευσης του κόσμου και, κατά περίεργο τρόπο, θα αποβεί το πιο πολυδιαβασμένο και σχολιασμένο κείμενο του Πλάτωνα ως τον 17ο αιώνα. Τον αιώνα του ορθολογισμού. Δείτε εδώ το άρθρο (philenews.com, 27/12/2025). 

Εκδηλώσεις/ Ανακοινώσεις

Το Βρετανικό Συμβούλιο και το Ίδρυμα Ευγενίδου, με την υποστήριξη του Ερευνητικού Κέντρου "Αθηνά", διοργανώνουν τριήμερη εκδήλωση με θέμα: «Γραμματισμός στα μέσα ενημέρωσης στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης», η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 9-11 Ιανουαρίου 2026 στο Ίδρυμα Ευγενίδου. Δείτε εδώ το πρόγραμμα.

Το Ίδρυμα Θεμιστοκλή & Δημήτρη Τσάτσου – Κέντρο Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου και η Ένωση Ελλήνων Συνταγματολόγων (σε συνεργασία με την Ένωση Διοικητικών Δικαστών, τον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών και το Μορφωτικό Ίδρυμα της ΕΣΗΕΑ) διοργανώνουν δημόσια συζήτηση με θέμα: «Τα όρια της ελευθερίας του λόγου των δικαστών και των (επι)κριτών τους». Η εκδήλωση θα γίνει την Πέμπτη 15 Ιανουαρίου 2026, στις 18:00, στην ΕΣΗΕΑ. Δείτε εδώ το δελτίο τύπου. 

Η Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς και η ΕΕΛ/ΛΑΚ διοργανώνουν Ετήσιο Συνέδριο με θέμα: «Ανοιχτά Δεδομένα και Τεχνητή Νοημοσύνη: Νέες Δυνατότητες & Προκλήσεις στη Διαφάνεια, τις Δημόσιες Συμβάσεις και τους Προϋπολογισμούς». Η εκδήλωση θα γίνει την Τετάρτη 21 Ιανουαρίου 2026, 10:00-16:00, στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Δείτε εδώ το δελτίο τύπου.