e-library

Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Βιβλιοθήκη Ιδεών

Αποσπάσματα του εβδομαδιαίου ενημερωτικού δελτίου e-library αναρτώνται στη σελίδα της Ένωσης Πολιτών για την ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ στο facebook. Μπορείτε εδώ να κάνετε like ώστε να βλέπετε τις τρέχουσες δημοσιεύσεις και να ενημερώσετε τους φίλους σας. Συντονισμός: Περικλής Βασιλόπουλος.

Λευτέρης-Φοίβος Βασιλόπουλος: Αντισταθείτε, σήμερα (Σκέψεις με αφορμή το βιβλίο της Σαλομέ Σακέ με τίτλο «Αντισταθείτε»)

«Είμαι απαισιόδοξος, αλλά έχω ελπίδα», ανέφερε ο Μ. Σαντέλ, Καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Χάρβαρντ, σε πρόσφατη συνέντευξή του στα “ΝΕΑ”. Η φράση αυτή, η οποία θυμίζει την γκραμσιανή προσέγγιση της απαισιοδοξίας της νόησης και της αισιοδοξίας της βούλησης, επιχειρεί να μεταδώσει μια ειλικρινή, υπεύθυνα αισιόδοξη προσέγγιση σε χαλεπούς καιρούς... Σε κοινή κατεύθυνση κινείται η Σαλομέ Σακέ μέσα από το βιβλίο της με τίτλο «Αντισταθείτε» (εκδ. Στερέωμα, 2025), ένα δοκίμιο που αφορά την ανάγκη κατανόησης της μεγάλης αύξησης στην απήχηση των απόψεων της ακροδεξιάς και τη σημασία της συλλογικής αντίστασης και της επανεφεύρεσης των αφηγήσεων γύρω από το συνανήκειν, την αλληλεγγύη και την χαρά ως αντισταθμίσματα της απαισιοδοξίας και της παραίτησης... Το 2026 κατέστησε σαφές από τις πρώτες ημέρες ότι οι συζητήσεις για τους κινδύνους της ανόδου της ακροδεξιάς παγκοσμίως δεν είναι γραφικές, ότι τα φαινόμενα δεν απατούν, αλλά βρίσκονται μπροστά μας, πόσο δε μάλλον, μπροστά στις οθόνες μας... Παρά το απαισιόδοξο κλίμα που επικρατεί παγκοσμίως, οι δύο προσεγγίσεις, τόσο του Σαντέλ, όσο και της Σακέ, τονίζουν ότι τώρα είναι η στιγμή να κινητοποιηθούμε, ως ενεργοί πολίτες, καθώς ανοίγει ένας παγκόσμιος διάλογος, που μας αφορά όχι μόνο σε εθνικό, αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σχετικά με την ανάγκη εύρεσης «δημοκρατικών καινοτομιών», οι οποίες θα επιτρέψουν την πιο άμεση συμμετοχή των πολιτών στη διαμόρφωση μιας νέας κοινής βάσης αλληλοκατανόησης, συνύπαρξης και κοινωνικής δικαιοσύνης. Δείτε εδώ το άρθρο («Ευ Πολιτεύεσθαι» - Ιστοσελίδα φοιτητικής ομάδας του Ραδιοφωνικού Σταθμού του Παντείου Πανεπιστημίου). 

                                ********************************************************

Ξένια Κουναλάκη: Διαδίκτυο - Το αέναο μακροβούτι στον σκουπιδότοπο

Ήταν η εποχή της ελπίδας: τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης θα ενθάρρυναν, λέει, την ελευθερία έκφρασης, ο λόγος θα έρρεε αδιαμεσολάβητος, δεν θα χρειάζονταν πλέον ΜΜΕ να καταγράψουν μια είδηση. Όλοι οι πολίτες θα γίνονταν ρεπόρτερ και θα κατέγραφαν με ή σε ένα κινητό: την αραβική άνοιξη, το #ΜeΤoo, διεθνείς επαναστάσεις. Αντιπολιτευτικές φωνές θα ηχούσαν σε όλο τον κόσμο, ακόμη και στα πιο πνιγηρά καταπιεστικά καθεστώτα. Οι μειονότητες θα χειραφετούνταν, το περιθώριο θα έβγαινε στο προσκήνιο... Τα σκέφτομαι όλα αυτά με τρυφερότητα τώρα που η «σκατοποίηση» (enshittification) – όρος που επινόησε ο ειδικός σε θέματα τεχνολογίας Κόρι Ντοκτόροφ το 2022– του Ιντερνετ είναι πια καθημερινή πραγματικότητα. Η διαδικτυακή εμπειρία έχει γίνει αφόρητη, μια διαρκής πηγή εκνευρισμού... Ας σώσουμε τουλάχιστον τα παιδιά από την κατάθλιψη, το μπούλινγκ, τους παιδόφιλους, τη χειραγώγηση. Ας τα αποκλείσουμε –έστω πριν από τα 16 τους χρόνια– από τον ψηφιακό κόσμο ώστε… να βγαίνουν στις αλάνες να παίζουν, να μας μιλούν, να μην εθίζονται τόσο μικρά και θεωρούν κανονικότητα να πλασάρουν τον εαυτό τους σαν brand. Δεν είμαι σίγουρη ότι θα δουλέψει. Μου φαίνεται ένας προσποιητός νεολουδιτισμός, ας το επιλέξουν μόνοι τους οι νέοι. Ηδη βλέπω, άλλωστε, ότι θεωρείται κουλ να μην ποστάρεις κάθε ανάσα που πήρες και κάθε ψητό που έφαγες, γιατί αυτό υπονοεί ότι «έχεις (αναλογική) ζωή εκεί έξω». Δείτε εδώ το άρθρο ("Καθημερινή", 1/1).

                                                                Ελλάδα

Αντώνης Παπαγιαννίδης: Όταν η ζωή στον πλανήτη Τραμπ συναντάται με «τις αγορές»

Στο καθαυτό πεδίο των γεωπολιτικών, η ζωή στον πλανήτη Τραμπ έχει σαφώς καταρρίψει όλα τα στερεότυπα  του τύπου «σύστημα βασιζόμενο σε αρχές και αξίες» και τα συναφή... Στο πεδίο, τώρα, της προβολής ισχύος  στο διεθνές εμπόριο με βάση την λατρεία Τραμπ στην προσέγγιση των δασμών ως παράγοντα  διαμόρφωσης ισορροπιών, το διεθνές περιβάλλον σαφώς και ταράχθηκε. Χωρίς όμως να προκύψει κάτι αντίστοιχο σε έκταση με την επικοινωνιακή υπερ-προβολή – εν μέρει επιλογή και σκηνοθεσία Τραμπ, εν μέρει αντίδραση των καθ’ υπόθεσιν εταίρων των ΗΠΑ (εδώ: η διαλλακτική έως ψοφοδεής αντίδραση της ΕΕ), αλλά και των αντιπάλων (η τελευταία διατύπωση αφορά την Κινεζική «απάντηση», η οποία να δούμε πού θα ισορροπήσει μέχρι το προεξαγγελμένο ταξίδι Τραμπ στο Πεκίνο). Έμεινε όμως κάτι που θα χαρακτηρίζαμε κενό: αναφερόμαστε στην συνάντηση των πρακτικών Τραμπ με εκείνο που θα φανταζόταν κανείς ότι  εκ πρώτης όψεως η στάση του τον ενδιαφέρει άμεσα: η συνάντηση με «τις αγορές». Ένα το κρατούμενο, εδώ: με έναν χρόνο διαχείρισης Τραμπ οι κεφαλαιαγορές δεν έχασαν - παρόλες τις έντονες ανησυχίες που διατυπώνονταν – την ζωηρότητά τους. κι ας είχαν πυκνώσει οι ανησυχίες για «φούσκα» στο επίπεδο που έχουν διαμορφωθεί. Φυσικά, όπως πάντα «οι αγορές» θα μιλήσουν με τον δικό τους τρόπο: την πράξη. Δείτε εδώ το άρθρο (ekdoseiskerkyra.gr, 16/1).

Ξενοφών Κοντιάδης: «Περισσότερος διάλογος με κάθε πρόσφορο μέσο» (Εισαγωγική ομιλία στο πλαίσιο του Συνεδρίου «Πενήντα χρόνια από τη θέσπιση του Συντάγματος», Κέντρο Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου – Ίδρυμα Θεμιστοκλή & Δημήτρη Τσάτσου, 7-8/10/2025).

Είμαστε πράγματι διαμεσολαβητές; Χρειάζεται αυτή η διαμεσολάβηση και αν ναι γιατί; Έχουμε ιδιαίτερη υποχρέωση αυτοσυγκράτησης; Ποια είναι η σημασία αυτής της διαμεσολάβησης; Σε ποιο βαθμό μπορούμε να ασκούμε κριτική; Ο ρόλος μας επιβάλλει την αργή διαδικασία, να περιμένουμε την απόφαση και να σχολιάζουμε σε peer reviewed νομικά περιοδικά ή μπορούμε να έχουμε την αμεσότητα και την ελευθερία που προσφέρουν ως μέσο έκφρασης τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης;... Το Διαδίκτυο έχει καταστεί ένα από τα κύρια μέσα με τα οποία τα άτομα ασκούν το δικαίωμά τους στην ελευθερία της έκφρασης, καθώς παρέχει βασικά εργαλεία για τη συμμετοχή σε δραστηριότητες και συζητήσεις που αφορούν πολιτικά ζητήματα και θέματα γενικού ενδιαφέροντος... Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου βέβαια έχει αποφανθεί και για άλλα συναφή θέματα, όπως για την ελευθερία έκφρασης των δικηγόρων, για την οξεία κριτική δικαστικών αποφάσεων, για τη σημασία της κριτικής σε μια δημοκρατική κοινωνία. Το ζήτημα είναι πώς θα επιλέξουμε εμείς εδώ, σε αυτήν τη νομική κοινότητα, να εκφραζόμαστε. Ποια είναι η γραμμή μεταξύ αυτοδέσμευσης, κοσμιότητας και αυτολογοκρισίας; Τι επιφέρει το chilling effect; Η απάντηση κατά τη γνώμη μου βρίσκεται μέσα στην ίδια τη θεωρία της ελευθερίας της έκφρασης. Και η απάντηση αυτή είναι «Διάλογος- περισσότερος διάλογος με κάθε πρόσφορο μέσο». Δείτε εδώ περισσότερα.

Χαρίδημος Τσούκας: Ο «σοφός» Σημίτης του 2008 

Στις 18.12.2008, ο Κώστας Σημίτης, σε ομιλία του στη Βουλή, προειδοποίησε προσεκτικά ότι «αν παρουσιαστούν δυσκολίες δανεισμού του ελληνικού κράτους, θα έχει δοθεί η αφορμή να διατυπωθεί η υπόδειξη [από την Ε.Ε.] ότι η λύση θα πρέπει να επιζητηθεί μάλλον με προσφυγή στο ΔNT». Με απλά λόγια, ο πρώην πρωθυπουργός χτύπησε το καμπανάκι: κινδυνεύουμε! Δεν εισακούστηκε. Το πελατειακό κράτος είχε άλλες προτεραιότητες. Τον Μάιο 2010, η χώρα πρακτικά χρεοκόπησε και προσέφυγε στο ΔΝΤ. Τις συνέπειες τις ζήσαμε... Με καβαφικούς όρους, ο Σημίτης ήταν ένας «σοφός» που αφουγκραζόταν τη «μυστική βοή των πλησιαζόντων γεγονότων», ενώ οι κυβερνώντες εφησύχαζαν και ο λαός, αμέριμνος, «ουδέν άκουε»... Βεβαίως, μπορεί να είναι κανείς πεπαιδευμένος υπουργός Οικονομικών, αλλά να στερείται «σοφίας» (τη «σοφία» που δεν φάνηκε να διαθέτει ακόμη και ο Κ. Σημίτης στο Ασφαλιστικό). Η τριβή του πολιτικού ανταγωνισμού έχει αμβλύνει την αντιληπτικότητά του. Η προσοχή του δεν είναι στραμμένη «ευλαβικά» στο κοινό καλό, αλλά στην πολιτική κατίσχυση, χάνοντας την ικανότητα να αφουγκράζεται τη «μυστική βοή» των «προσερχομένων». Εν τω μεταξύ, ο «λαός», «εις την οδόν, έξω», ως συνήθως, «ουδέν ακούει». Ο «σοφός» Σημίτης του 2008 δεν είχε ευχάριστα νέα να μας πει, οπότε δεν είχαμε κι εμείς λόγο να τον ακούσουμε. Δείτε εδώ το άρθρο ("Καθημερινή", 18/1).

                                                 Δημογραφία

Νίκος Χλέπας: Η δημογραφική πραγματικότητα της χώρας

Ο πολύ μικρότερος αριθμός παιδιών μας διευκολύνει να επενδύσουμε περισσότερα ανά άτομο στην αποφασιστική βελτίωση της εκπαίδευσής τους και ιδίως της επαγγελματικής τους εκπαίδευσης. Η πολύ καλύτερη υγεία των σημερινών "υπερηλίκων" μας διευκολύνει να αυξήσουμε και άλλο τα όρια υποχρεωτικής συνταξιοδότησης. Μια άλλη λύση είναι η μερική απασχόληση σε συνδυασμό με μερική συνταξιοδότηση κ.λπ. Οι δημόσιες πολιτικές πρέπει να προσαρμόζονται στην πραγματικότητα. Το αντίθετο είναι πρακτικά αδύνατο. Δυστυχώς όμως, όπως σχεδόν πάντοτε στη διάρκεια της μεταπολίτευσης, οι πολιτικές μας ελίτ δεν θέλουν να ακούσουν και να δουν πραγματικότητες που τις ξεβολεύουν από την πεπατημένη. Κάποια στιγμή όμως φρενάρουν με τα μούτρα (και μαζί τους κι εμείς) στις πραγματικότητες που αρνούνται να συνειδητοποιήσουν. Ας ελπίσουμε ότι αυτό δεν θα συμβεί με την αναπόφευκτη, και για τη χώρα μας, νέα δημογραφική πραγματικότητα (αν και πολύ αμφιβάλλω, διαβάζοντας τόσες ρηχές ή/και ιδεοληπτικές ανοησίες για το συγκεκριμένο θέμα). Δείτε εδώ περισσότερα.

Νίκη Μπουτάρη: Μεγαλώνουμε αλλιώς. Ευτυχώς

Πιάνω συχνά τον εαυτό μου να σκέφτεται ότι δεν νιώθω όπως «υποτίθεται» ότι θα έπρεπε να νιώθω σε αυτή τη φάση της ζωής μου. Όχι με την έννοια της άρνησης, αλλά με την έννοια της έκπληξης – σαν να μεγάλωσα, αλλά με τρόπους που κανείς δεν μου είχε περιγράψει από πριν. Και, ώ του θαύματος, έρχεται και μια έρευνα του Economist στο τέλος του ΄25, όχι μόνο να μου επιβεβαιώσει αυτό που μου λέει η δι-αίσθηση μου, αλλά και να μου τραβήξει εμμέσως πλην σαφώς το αυτί γιατί η γενιά μας (ας την πούμε baby boomers+) αρνείται να «μεγαλώσει» (εννοεί: γεράσει) όπως «πρέπει»... Σήμερα, εμείς μεγαλώνουμε αλλιώς. Όχι επειδή αρνούμαστε την ηλικία μας, αλλά επειδή αρνούμαστε τα στερεότυπα, τους «ρόλους» που κάποτε τη συνόδευαν. Όχι επειδή όλα είναι εύκολα ή ανέμελα, αλλά επειδή η σχέση μας με τον χρόνο έχει αλλάξει... Ευτυχώς, γιατί μεγαλώνοντας δεν χάνουμε την αξία μας – μάλλον την καταλαβαίνουμε καλύτερα. Και μαζί της καταλαβαίνουμε και πόσα έχουμε ακόμα να δώσουμε: Στην (όποια) δουλειά, στις σχέσεις μας, στους ανθρώπους γύρω μας, στον τρόπο που στεκόμαστε μέσα στον κόσμο. Και πόσα μπορούμε ακόμα να πάρουμε – δικαιωματικά... Και ίσως, τελικά, ευτυχώς, γιατί αυτή η γενιά δεν μεγάλωσε μόνο αλλιώς, αλλά άνοιξε χώρο. Για πιο απελευθερωμένη ζωή από τα ηλικιακά στερεότυπα. Για περισσότερες εναλλακτικές του τι σημαίνει να μεγαλώνεις και για επιλογές του πώς θέλεις να συμβαίνει όλο αυτό. Δείτε εδώ το άρθρο (Editorial - justanumber.gr, 17/1). 

                                                               Κόσμος

Ευρωπαϊκή Ένωση – ΗΠΑ: Σύγκριση κοινωνικών και οικονομικών δεικτών (Seasia - Southeast Asia Statistics)

Η σύγκριση μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών αποκαλύπτει εντυπωσιακές διαφορές μεταξύ βασικών κοινωνικών και οικονομικών δεικτών. Στην κορυφή της λίστας, το προσδόκιμο ζωής ξεχωρίζει: οι πολίτες στην ΕΕ ζουν κατά μέσο όρο 82 χρόνια, σε σύγκριση με 78 χρόνια στις ΗΠΑ. Αυτό το κενό αντικατοπτρίζει ευρύτερα αποτελέσματα της υγειονομικής περίθαλψης, τα οποία τονίζονται περισσότερο από τα ποσοστά βρεφικής θνησιμότητας - η ΕΕ καταγράφει 3,3 θανάτους ανά 1.000 γεννήσεις, ενώ οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν υψηλότερο αριθμό 5,6. Αυτά τα στατιστικά στοιχεία αναδεικνύουν τον τρόπο με τον οποίο τα δημόσια συστήματα υγείας και τα δίκτυα κοινωνικής ασφάλειας διαμορφώνουν τη μακροπρόθεσμη ευημερία σε όλες τις περιοχές... Στα δεδομένα προκύπτουν και οικονομικές ανισότητες. Το ποσοστό φτώχειας στην ΕΕ είναι 15%, ελαφρώς χαμηλότερο από τις ΗΠΑ στο 18%, ενώ το δημόσιο χρέος δείχνει μια πιο έντονη αντίθεση: η ΕΕ έχει κατά μέσο όρο 81% του ΑΕΠ, σε σύγκριση με τις ΗΠΑ στο 120%. Η κατανομή του πλούτου είναι ένας άλλος τομέας απόκλισης, με το κορυφαίο 1% στις ΗΠΑ να κατέχει το 40% του πλούτου, σημαντικά υψηλότερο από το ~25% της ΕΕ. Το χρέος των φοιτητών υπογραμμίζει αυτή την ανισότητα - σχεδόν ανύπαρκτη στην ΕΕ, αλλά κατά μέσο όρο $40.000 στις ΗΠΑ, δημιουργώντας μακροπρόθεσμα οικονομικά βάρη για τις νεότερες γενιές. Δείτε εδώ περισσότερα. 

Γιώργος Παππάς: Επόμενος σταθμός: Διάσκεψη του Μονάχου

Την «καμπή εποχής» (Τσαϊτενβέντε) για την ασφάλεια της Ευρώπης, όπως χαρακτήρισε ο πρώην καγκελάριος Ολαφ Σολτς τη βίαιη αλλαγή συνόρων, που ξεκίνησε ο Πούτιν με την εισβολή στην Ουκρανία, ολοκληρώνει τώρα ο Τραμπ με την απειλή αλλαγής συνόρων της Δανίας, κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ. «Θα είναι το τέλος της παγκόσμιας τάξης μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο», προειδοποίησε η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν. Και δεν είναι η μόνη... Εάν ο Ντόναλντ Τραμπ οδηγήσει το ΝΑΤΟ σε διάλυση ή σε περαιτέρω αποδυνάμωση, λέει ο Μίνκλερ, «ο ευρωπαϊκός πυρήνας της συμμαχίας μπορεί να αναδιοργανωθεί, με ένα Ευρωπαϊκό Γενικό Επιτελείο, ένα ευρωπαίο ανώτατο διοικητή, ακόμη και μια ξεχωριστή ευρωπαϊκή συνιστώσα πυρηνικής αποτροπής». Όλα αυτά σκόνταφταν μέχρι τώρα σε δύο βασικές αδυναμίες των Ευρωπαίων: Αφενός στην αντικειμενική ανεπάρκεια να διασφαλίσουν σε στρατιωτικό επίπεδο τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Αφετέρου στις επιφυλάξεις βασικών χωρών, όπως η Γερμανία, στη δημιουργία διπλών αμυντικών δομών σε ΕΕ και ΝΑΤΟ... Το χάσμα που προκάλεσε ήδη ανάμεσα στις δύο πλευρές του Ατλαντικού ο Ντόναλντ Τραμπ θα πιστοποιηθεί στη φετινή 62η Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια, 13 – 15 Φεβρουαρίου. Αυτήν τη φορά, χωρίς τον αμερικανό αντιπρόεδρο Βανς – ακύρωσε την περασμένη Πέμπτη την εμφάνισή του στο Μόναχο. Δείτε εδώ το άρθρο ("Νέα", 18/1).

Στράτος Σαφιολέας: Το καθεστώς στο Ιράν

Όλοι οι αναλυτές συμφωνούν ότι το καθεστώς στο Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπο με τη σοβαρότερη κρίση από το 1979. Η αιτία, λένε, δεν είναι κάποιο μεμονωμένου περιστατικό αλλά ο συνδυασμός της οικονομικής κατάρρευσης, της πολιτικής παράλυσης, μαζί με την πρόσφατη στρατηγική ήττα από το Ισραήλ που απέδειξε ότι η ηγεσία έχει απωλέσει τη στοιχειώδη ικανότητα να αμυνθεί. Το κεντρικό στοιχείο όμως της τωρινής κρίσης είναι η απώλεια οποιασδήποτε πολιτικής ή ηθικής νομιμοποίησης της ηγεσίας της χώρας. Άκουσα ένα πολύ ενδιαφέρον briefing για το Iran από το Middle East Institute, με ειδικούς που μελετάνε τη χώρα για δεκαετίες (μιλάνε τη γλώσσα, ταξιδεύουν στην περιοχή, έχουν πρωτογενή πληροφόρηση)... Οικονομική κατάρρευση, καταστολή, οικολογική κατάρρευση, και διεθνής απομόνωση: εκεί έφερε τη χώρα ο Khamenei και ο περίγυρός του. Θα γκρεμιστεί αύριο το καθεστώς; Κανείς δε μπορεί να προβλέψει με σιγουριά. Οι περισσότεροι πιστεύουν πως όσο η στρατιωτική ελίτ παραμένει συμπαγής, θα εφαρμόσει με μεγαλύτερη σκληρότητα την δοκιμασμένη συνταγή της συντριβής της λαϊκής εξέγερσης. Αλλά η Ισλαμική “Δημοκρατία” είναι πλέον ένα καθεστώς ζόμπι, που μοιραία προχωράει στο τέλος της... Οι Ιρανοί είναι εξουθενωμένοι και δεν ψάχνουν ούτε ουτοπικές υποσχέσεις, ούτε τις μεγάλες ιδεολογίες, αλλά μια κανονική ζωή με αξιοπρέπεια, και στοιχειώδη ελευθερία. Μακάρι να τα καταφέρουν. Δείτε εδώ περισσότερα. 

                        ********************************************************************

Γιάννης Μπαλαμπανίδης: Η πορεία της δημοφιλίας του Κυριάκου Μητσοτάκη από το 2016 έως σήμερα (Metron Analysis)

Εστιάζοντας σε μία μόνο από τις πολλές παραμέτρους, έχει ενδιαφέρον να παρακολουθήσει κανείς την εξέλιξη της δημοφιλίας του Κ. Μητσοτάκη τη δεκαετία από την εκλογή του στην ηγεσία της ΝΔ μέχρι σήμερα. Η χρονοσειρά που βασίζεται στα στοιχεία της πανελλαδικής συνδρομητικής έρευνας Metron Forum 2.0 της Metron Analysis έχει την ευκρινή μορφή ενός κυματισμού: η δημοφιλία του Κ. Μητσοτάκη κινείται σε όχι ευκαταφρόνητα επίπεδα θετικών αξιολογήσεων την περίοδο της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης (2016-2019), εκτινάσσεται με τις εκλογές του 2019 και την ανάληψη της πρωθυπουργίας, για να φτάσει στα υψηλότερα επίπεδά της στην αρχή της πανδημίας και έκτοτε να ακολουθήσει μια πορεία σταδιακής αλλά αναπόδραστης φθοράς, όπως συμβαίνει με όλα τα πράγματα καθώς ο χρόνος παρέρχεται... Τον Μάρτιο του 2025 διατηρεί την αιχμή των θετικών αξιολογήσεων τους Κεντροδεξιούς, αλλά με σημαντική πτώση από το 97% του Απριλίου 2020 σε 67%, εμφανίζοντας μια περίπου ισοδύναμη κάμψη στους Δεξιούς (από 89% σε 60%). Η μείωση της δημοφιλίας είναι ωστόσο ραγδαία στους Κεντρώους: από 85% την περίοδο της πανδημίας σε 29%, με ισχνά ποσοστά σε Αριστερούς-Κεντροαριστερούς... Τα στοιχεία που αποτελούσαν συγκριτικό πλεονέκτημα το 2020 φαίνεται τώρα να έχουν αποδυναμωθεί: κυβερνητική αναποτελεσματικότητα με σκιές αδιαφάνειας και ένα πολιτικό προφίλ πιο «στενό», με σημαντικές απώλειες στα δεξιά και περισσότερο στο κέντρο. Δείτε εδώ το άρθρο ("Βήμα", 10/1).

Αριστείδης Χατζής: Η απαράδεκτη δήλωση του Θάνου Πλεύρη

Η αντιπαραβολή του αίματος με το μελάνι δεν είναι ένα αθώο ρητορικό σχήμα. Χωρίς, πιθανόν, να το γνωρίζετε, μπήκατε σε μία συζήτηση που ξεκίνησε από την κριτική του Χομπς στον Αριστοτέλη. Η συζήτηση αυτή είχε ως επίδικο την δυνατότητα ύπαρξης κράτους δικαίου. Αν η πολιτική τάξη και η υποχρέωση υπακοής στο δίκαιο θεμελιώνεται στη βία ή σε κανόνες... Το «μελάνι» δεν ταυτίζεται με τον νομικισμό· είναι η υλική μορφή της πολιτικής ελευθερίας: συντάγματα, διεθνείς δεσμεύσεις, νομολογία, θεσμική μνήμη. Χωρίς αυτά, το αίμα δεν «ζυγίζει» τίποτε, απλώς επαναλαμβάνεται. Όπου το αίμα υπερέχει του μελανιού, δεν έχουμε ελευθερία αλλά επιστροφή στη λογική της εξαίρεσης, της ισχύος και της μυθοποιημένης βίας. Οι πολιτικές κοινότητες τιμούν τις θυσίες τους όχι όταν τις αντιπαραθέτουν στο δίκαιο, αλλά όταν τις μετατρέπουν σε θεσμούς. Αυτή είναι η διαφορά μεταξύ ιστορικής μνήμης και πολιτικού ανορθολογισμού... Είναι πιθανό τέτοιες αναρτήσεις να συγκινούν ένα συγκεκριμένο ακροατήριο. Όμως ο ρόλος ενός υπουργού σε φιλελεύθερη δημοκρατία δεν είναι να το κολακεύει, αλλά να το παιδαγωγεί θεσμικά. Να υπερασπίζεται τη λογική του κράτους δικαίου ακόμη, και ιδίως, όταν αυτή δεν είναι δημοφιλής. Δείτε εδώ περισσότερα.

Έλσα Νικολαΐδου: Αριστοτέλης - Πώς γινόμαστε καλοί;

Ο επίλογος των Ηθικών Νικομαχείων είναι στενά συνδεδεμένος με την παιδεία. Τελικά, η ευδαιμονία διδάσκεται, υποστηρίζει ο Αριστοτέλης. Αλλά ακόμη και τώρα -στο τελευταίο κεφάλαιο του τελευταίου βιβλίου των Ηθικών Νικομαχείων- ο φιλόσοφος θα «απορήσει» για το έργο του. Πώς διδάσκεται η ευδαιμονία; Μπορούν οι άνθρωποι να γίνουν αγαθοί ακολουθώντας τον δρόμο της αρετής, εφόσον έχουν πεισθεί από τη θεωρία; Ο Αριστοτέλης θα λάβει μέρος στη συζήτηση «περί του διδακτού της αρετής» που είχε ξεκινήσει με τον Σωκράτη και τον Πρωταγόρα στο ομώνυμο πλατωνικό έργο. Μπορεί να διδαχθεί ο άνθρωπος την αρετή και να πράττει ανάλογα; Αν και ο Αριστοτέλης έχει αφιερώσει δέκα βιβλία με απτά παραδείγματα για την επίτευξη της ευδαιμονίας -μέσω της σταθερότητας της ηθικής συμπεριφοράς- ωστόσο, δεν θεωρεί ότι το έργο του έχει ολοκληρωθεί. Για ακόμη μια φορά η εμπειρία τού έχει διδάξει ότι η γνώση και η πράξη απέχουν πολύ... Οι νόμοι θα διαπλάσουν τους πολίτες με την εφαρμογή αυστηρών ποινών, καθώς εφόσον δεν υπάκουσαν στη λογική, θα υπακούσουν στη βία των νόμων. Ως εκ τούτου, η ηθική παιδεία των νέων αποβαίνει για τον Αριστοτέλη το σημαντικότερο εφόδιο της ζωής τους. Στο έργο Πολιτικά που ακολουθεί, το εκπαιδευτικό σύστημα προτείνει την καλλιέργεια της ορθής χαράς και λύπης. Δείτε εδώ το άρθρο (philenews.com, 17/1). 

Εκδηλώσεις/ Ανακοινώσεις

Το HIGGS διοργανώνει online Ημερίδα με θέμα: «ΕΝΕΡΓΩ | ENGAGE – Προς μια Ανοιχτή Πολιτεία», η οποία θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 26 Ιανουαρίου 2026, 15:00–17:00. Δείτε εδώ περισσότερα. 

Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων διοργανώνει ενημερωτική Ημερίδα με τις εξής θεματικές: «Εξελίξεις και επίκαιρα ζητήματα στην προστασία δεδομένων» και «O καθοριστικός ρόλος των DPOs: Στρατηγικές και προκλήσεις». Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 28 Ιανουαρίου 2026, ώρα έναρξης: 10:00, στο Εμπορικό & Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών. Δείτε εδώ το δελτίο τύπου.