e-library

Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Βιβλιοθήκη Ιδεών

Αποσπάσματα του εβδομαδιαίου ενημερωτικού δελτίου e-library αναρτώνται στη σελίδα της Ένωσης Πολιτών για την ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ στο facebook. Μπορείτε εδώ να κάνετε like ώστε να βλέπετε τις τρέχουσες δημοσιεύσεις και να ενημερώσετε τους φίλους σας. Συντονισμός: Περικλής Βασιλόπουλος.

                                                       Επικαιρότητα

Αντώνης Παπαγιαννίδης: «Ασκήσεις αυτοπεποίθησης» της αντιπολίτευσης. Ποια διδάγματα είναι διαθέσιμα για την μελλοντική διακυβέρνηση

Ήταν ακριβώς την παραμονή μιας μέρας, όπου πολλοί κεντρικοί συντελεστές της Αντιπολίτευσης πήραν τον λόγο: ο Νίκος Ανδρουλάκης για να πει στο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ «είτε θα συμβιβαστούμε με τις ανισότητες, τον φόβο και τον ευτελισμό των θεσμών, ή θα επιλέξουμε τον δρόμο της αξιοπρέπειας και της πολιτικής αλλαγής, γι’ αυτό δώστε μας την δύναμη να κάνουμε πράξη την αλλαγή»... Ο Αλέξης Τσίπρας, τέλος αυτός από την επόμενη στάση της «ΙΘΑΚΗΣ» στην Λαμία: «Αντίπαλο η Κυβέρνηση θα έχει μια ανασυγκροτημένη προοδευτική παράταξη, μια ισχυρή Αριστερά, ικανή να εμπνεύσει, να ενώσει, να καταθέσει εντιμότητα, αγωνιστικότητα, νέα πρόσωπα και ιδέες, αλλά και εμπειρία διακυβέρνησης. Ικανή και να νικήσει και να κάνει πράξη μεγάλες τομές». Απηχώντας λοιπόν την τελευταία αυτή εκτίμηση, είχε προηγηθεί κατά μια ημέρα μια χαμηλότερων τόνων διοργάνωση, που την πρωτοβουλία της είχε το ΕΝΑ/Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών. Με τίτλο: «Τι (να) κάνει η Αριστερά όταν κυβερνά;», συν με επεξήγηση «Εμπειρίες αριστερής διακυβέρνησης»... Τα ερωτήματα που επιδιώχθηκε να τεθούν σε συζήτηση ήταν: Ποιες δυνατότητες αναδείχθηκαν, ποιοι περιορισμοί υπήρξαν κατά την διακυβέρνηση; Ποια λάθη έγιναν, ποια θα μπορούσαν να αποφευχθούν; Ποια διδάγματα έμειναν πίσω, διαθέσιμα για όποια μελλοντική διακυβέρνηση; Δείτε εδώ το άρθρο (ekdoseiskerkyra.gr, 30/3).

Λίνα Παπαδοπούλου: Θεματική Συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση (Εισήγηση στο πλαίσιο του 4ου Συνεδρίου ΠΑΣΟΚ)

Οι προτάσεις της ομάδας εργασίας είναι πολύ ενδιαφέρουσες και προς τη σωστή κατεύθυνση. Μπορούν να βελτιωθούν για να δώσουν ένα πιο ορατό εκσυγχρονιστικό, προοδευτικά μεταρρυθμιστικό, δημοκρατικό και φιλελεύθερο στίγμα. Για παράδειγμα, επεσήμανα ότι είναι θετική η απεμπλοκή της Βουλής από την ποινική δίωξη υπουργών, αλλά θα πρέπει να διορθωθεί και το ά. 62 Σ για την άρση της βουλευτικής ασυλίας, όταν η (φερόμενη ως αδίκημα) πράξη δεν εμπίπτει στην άσκηση των βουλευτικών καθηκόντων. Να επανέλθει η πρόταση για άμεση εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας από τον λαό (σε δύο γύρους), αν δεν υπάρχει αυξημένη πλειοψηφία 180 ψήφων, και να προστεθεί ως αρμοδιότητά του ο ορισμός μελών των ανεξάρτητων αρχών, για την περίπτωση που επίσης δεν υπάρχει αυξημένη πλειοψηφία στη Βουλή. Να γίνουν κάποια βήματα προς την κατεύθυνση του χωρισμού κράτους και εκκλησίας και την ενίσχυση της θρησκευτικής ελευθερίας, ιδίως των μειονοτήτων. Να προστεθεί ρητά η δυνατότητα ψήφου στις εκλογές ΟΤΑ για τους νομίμως διαμένοντες αλλοδαπούς. Η εγγύηση ελάχιστης αντιπροσωπευτικότητας του εκλογικού συστήματος και η ενίσχυση των συμμετοχικών/ διαβουλευτικών θεσμών. Δείτε εδώ περισσότερα.

Μυρτώ Ξανθοπούλου: Κοινωνία των Πολιτών (ΗΠΑ) – Η καμπάνια της ACLU (American Civil Liberties Union) για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων ιθαγένειας

Την Τετάρτη 1η Απριλίου, σαν αστείο που δεν είναι, η ACLU θα αντιμετωπίσει την κυβέρνηση Trump στο Ανώτατο Δικαστήριο για την προστασία του 14th Amendment και του λεγόμενου birthright citizenship. Έχει οργανώσει ολόκληρη καμπάνια και κατάφερε ακόμα και τον Bruce Springsteen να της δώσει τα δικαιώματα για το εμβληματικό Born in the USA, σε ένα καταπληκτικό βίντεο (στα σχόλια επίσης και να το δείτε), με 5.5 εκ views σε 4 ημέρες. Για μένα είναι ακόμα μια απόδειξη πως τα ανθρώπινα δικαιώματα, η προστασία του περιβάλλοντος, ακόμα και το ίδιο το Σύνταγμα, δεν είναι ποτέ δεδομένα. Και μια ενίσχυση της σκέψης που έχω εδώ και κάποια χρόνια για την ελληνική Κοινωνία των Πολιτών: δεν αρκεί να έχεις δίκιο, ούτε καν να το αποδεικνύεις στα δικαστήρια, αν δεν κατέβεις στους δρόμους της κοινωνίας να την καταλάβεις, να την πείσεις, να της εξηγήσεις πως αυτό που λες την αφορά και την αφορά άμεσα. Θέλει δουλειά - όλο και περισσότερη- ακόμα και για τα αυτονόητα. Η Κοινωνία των Πολιτών χωρίς το Κ της, είναι άδεια. Δείτε εδώ τη δημοσίευση και εδώ την καμπάνια Born in the USA: Defending Birthright Citizenship. 

Ιωάννης Κωνσταντινίδης: Για τη συμπερίληψη και τον διαπολιτισμικό διάλογο στην εκπαίδευση (Χαιρετισμός του Συνεδρίου της Έδρας Unesco του Πανεπιστημίου Μακεδονίας)

«Το σχολείο σε μια μεγάλη πόλη της Ελλάδας σήμερα είναι ένας ζωντανός οργανισμός, όπου συνυπάρχουν διαφορετικές γλώσσες, πολιτισμικά υπόβαθρα, οικογενειακές εμπειρίες και σεξουαλικές ταυτότητες. Αυτή η ποικιλομορφία δεν είναι πρόκληση προς διαχείριση, αλλά πλούτος προς αξιοποίηση. Και αυτή είναι μια μεγάλη ευκαιρία για τη δημοκρατία μας. Όταν σε μια τάξη ενθαρρύνεται ο διάλογος μεταξύ μαθητών με διαφορετικές καταβολές και ταυτότητες, οι αυριανοί πολίτες μαθαίνουν την ισότητα. Όταν σε μια τάξη κανένας δεν αποκλείεται λόγω γλώσσας, χρώματος, κοινωνικής προέλευσης, σεξουαλικής ταυτότητας, οι αυριανοί πολίτες μαθαίνουν τη δικαιοσύνη. Το σημερινό σχολείο είναι η μεγάλη μας ευκαιρία να διαμορφώσουμε πολίτες που σέβονται τη διαφορετικότητα. Γιατί το σχολείο δεν είναι μόνο για να μαθαίνει γράμματα, είναι και για να διαμορφώνει συνειδητούς πολίτες». Από τον χαιρετισμό του συνεδρίου της Έδρας Unesco του Πανεπιστημίου Μακεδονίας για τη συμπερίληψη και τον διαπολιτισμικό διάλογο στην εκπαίδευση, μια από αυτές τις πρωτοβουλίες που με κάνουν υπερήφανο για το Τμήμα μου. Η ακαδημαϊκή κοινότητα δεν αρκεί να περιορίζεται στην επιστήμη της, αλλά πρέπει να συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας πιο δίκαιης και πιο ανοιχτής κοινωνίας. Δείτε εδώ περισσότερα.

Δημήτρης Αγγελίδης: Οι απελάσεις προσφύγων γίνονται παντιέρα της Ε.Ε.

Η πιο βάρβαρη εκδοχή των προτάσεων για έναν ευρωπαϊκό κανονισμό απελάσεων αποτελεί από χθες την επίσημη θέση του Ευρωκοινοβουλίου χάρη στη στάση του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος που υιοθέτησε πλήρως την ακροδεξιά ατζέντα σε θέμα αιχμής για την Ακροδεξιά και έκανε ό,τι μπορούσε για να παρακάμψει τις αντιρρήσεις των υπόλοιπων πολιτικών ομάδων. Το ΕΛΚ κινήθηκε μεθοδικά και γρήγορα για να περάσει προτάσεις κομμένες και ραμμένες σε ακροδεξιές προτάσεις, αμφισβητούμενης συμβατότητας με τη Χάρτα της Ε.Ε. και τα ανθρώπινα δικαιώματα, ανοίγοντας τον δρόμο για να εφαρμοστεί στην Ευρώπη η απεχθής πολιτική Τραμπ στο μεταναστευτικό... Μεταξύ άλλων, η πρόταση δίνει τη δυνατότητα να ιδρύονται και να λειτουργούν σε χώρες εκτός Ευρώπης κέντρα απέλασης, στα οποία θα στέλνονται πρόσφυγες των οποίων απορρίπτεται το αίτημα ασύλου, ακόμη κι αν δεν έχουν βρεθεί ποτέ στη ζωή τους στη χώρα αυτή... Θεσπίζονται δυσανάλογα μέτρα απαγόρευσης εισόδου στην Ευρώπη για απεριόριστο διάστημα αν κριθεί ότι δεν συνεργάζεται ο πρόσφυγας με τις αρχές, ενώ, παρ’ όλο που απαλείφθηκαν διατάξεις που έδιναν ρητά τη δυνατότητα σε αστυνομική έρευνα σε οικίες χωρίς εισαγγελικό ένταλμα για σύλληψη, άλλες διατάξεις ανοίγουν τον δρόμο για εκτεταμένες επιχειρήσεις-σκούπα με βάση φυλετικά χαρακτηριστικά, ακόμα και σε ιδιωτικούς χώρους ή χώρους προστασίας. Δείτε εδώ το άρθρο ("Εφημερίδα των Συντακτών", 27/3).

Παύλος Τσίμας: Το μπούμερανγκ – Η αναπάντεχη εκλογική ήττα της Μελόνι και ο παράγοντας Τραμπ

Η Τζόρτζια Μελόνι απολάμβανε μια σχεδόν ανέφελη κυριαρχία στην ιταλική πολιτική σκηνή. Οι δημοσκοπήσεις τής έδιναν ένα καθαρό προβάδισμα απέναντι σε μια αντιπολίτευση αδύναμη, διαιρεμένη... Κι έπειτα πήγε και σχεδίασε ένα δημοψήφισμα για μια μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης, η οποία περιλαμβανόταν εδώ και χρόνια στη «δεξιά ατζέντα»... Μια εξήγηση της ήττας της είναι ότι η αντιπολίτευση συσπειρώθηκε σχηματίζοντας έναν ενιαίο πόλο του «όχι», με το επιχείρημα πως η μεταρρύθμιση απειλεί την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και τη διάκριση των εξουσιών... Αλλά μπορεί και να έχει μια πολιτική σημασία ευρύτερη, που μας αφορά κι εμάς, αν στις αιτίες της αναπάντεχης ήττας περιλαμβάνεται και ο παράγοντας Τραμπ. Αν, δηλαδή, η Μελόνι πληρώνει ακριβώς την πολιτική συγγένεια με τον Τραμπ, σε μια στιγμή που ο πόλεμος με το Ιράν και οι συνέπειές του τον κάνουν εξαιρετικά αντιδημοφιλή στα ευρωπαϊκά κοινά. Αν, δηλαδή, αποδειχθεί ότι το ιταλικό δημοψήφισμα αποτελεί μέρος ενός πολιτικού κύματος που αρχίζει να σχηματίζεται στην Ευρώπη. Όπου εκείνοι που έχουν καταγραφεί ως πολιτικοί φίλοι του αμερικανού προέδρου και είχαν την υποστήριξή του για να «αλλάξουν την Ευρώπη» – όπως είχε εξαγγείλει πέρυσι στο Μόναχο ο αντιπρόεδρος Βανς – πληρώνουν τώρα το τίμημα της φιλίας του, που γυρίζει ως μπούμερανγκ. Ως «Trumplash», όπως το βάφτισαν κάποιοι αναλυτές. Δείτε εδώ το άρθρο ("Νέα", 28/3).

Ζητάμε από την κυβέρνηση να λύσει το πρόβλημα και να εξασφαλίσει την απρόσκοπτη διεξαγωγή της δίκη για τα Τέμπη. Η κυβέρνηση είναι που έχει την απεγνωσμένη ανάγκη να διασκεδάσει τις εντυπώσεις για τα αμέτρητα λάθη που έκανε στο χειρισμό και αυτής της υπόθεσης, να καθησυχάσει την αγωνία των πολιτών για τη λειτουργία των θεσμών και της Δικαιοσύνης όπως αυτή καταγράφεται σε όλες τις δημοσκοπήσεις. Κι όμως. Όταν έφτασε η ώρα της δίκης για ένα δυστύχημα που δεν θα συνέβαινε αν το Κράτος λειτουργούσε, αυτό το Κράτος, υπό την ίδια κυβέρνηση, απέτυχε ξανά, αυτή τη φορά στο να εξασφαλίσει τις στοιχειώδεις προϋποθέσεις για την ομαλή διεξαγωγή της... Ήταν γνωστό ότι οι παράγοντες αυτής της δίκης είναι πολλοί. Ήταν γνωστό ότι κατά την πρώτη δικάσιμο θα εμφανίζονταν όλοι μαζί και πλήθος Ελλήνων και ξένων δημοσιογράφων.  Ήταν γνωστό ότι κάποιοι θα επιχειρούσαν να εκμεταλλευτούν πολιτικά τη συνθήκη. Ακριβώς γιατί όλα τα παραπάνω ήταν γνωστά ο Υπουργός Δικαιοσύνης δήλωνε πέρυσι τον Μάιο ότι «η αίθουσα της δίκης ήταν έτοιμη»...  Εδώ μιλάμε για μια υπόθεση που εφάπτεται της ζωής όλων μας, μιλάμε για νεκρούς και τραυματίες, για οικογένειες που διαλύθηκαν από το πένθος και όσα ακολούθησαν πάλι με ευθύνη της κυβέρνησης. Δείτε εδώ το άρθρο (news247.gr, 24/3). 

Ευάγγελος Φιλόπουλος: Η κρίση στον χώρο της υγείας

Μία συνέντευξη του 2018 στη ρεπόρτερ του Radio France για την κρίση στο χώρο της υγείας. Νομίζω ότι καλά τα είπε ο "καθηγητής". Τίτλος: «Είμαστε 50 ασκούμενοι, πρέπει να είμαστε τριπλάσιοι»: στην Ελλάδα, το νοσοκομείο βρίσκεται στα όριά του. Υπότιτλος: Ενώ η Ελλάδα ανακτά την οικονομική της αυτονομία, το δημόσιο νοσοκομείο υποφέρει μετά από χρόνια λιτότητας. Οι γιατροί καταγγέλλουν την έλλειψη ανθρώπινων και υλικών πόρων. «Σήμερα, είμαι σε επιφυλακή σε πέντε διαφορετικές μονάδες λόγω έλλειψης γιατρών», λέει. Πολλοί από τους παλιούς έχουν συνταξιοδοτηθεί. Αυτοί που μένουν δεν έχουν χρόνο να μας μάθουν πώς να δουλεύουμε γιατί δεν είναι αρκετοί. Ούτε εμείς. Είμαστε 50. Πρέπει να είμαστε τριπλάσιοι»... Η χώρα έχει λάβει 274 δισεκατομμύρια ευρώ σε αντάλλαγμα εκατοντάδες μεταρρυθμίσεις και πολλά δραστικά σχέδια λιτότητας. Οι περικοπές των δημοσίων δαπανών είναι τεράστιες στον τομέα της υγείας. Έλλειψη γιατρών και εξοπλισμού... Για να είμαι απόλυτα ειλικρινής, ο καθηγητής Φιλόπουλος πιστεύει επίσης ότι η θεραπεία λιτότητας που επιβλήθηκε στο ελληνικό σύστημα υγείας είχε κάποια θετικά αποτελέσματα. «Υπάρχει πλέον μια ορθολογική αγορά φαρμάκων και πολύ λιγότερη απάτη. Αυτό οφείλεται σε περισσότερους ελέγχους και σε ένα ηλεκτρονικό σύστημα υγείας. Πριν από την κρίση, είχαμε ένα πρωτόγονο σύστημα υπολογιστών. Ήμασταν εν μέρει υπεύθυνοι για αυτό που μας συνέβη». Δείτε εδώ περισσότερα.

Θεοφάνης Τάσης: Και από τον άνθρωπο τι θα απομείνει; (Συνέντευξη: Δημήτρης Ρηγόπουλος, "Καθημερινή", 29/3)

Ο Θεοφάνης Τάσης επισημαίνει ότι η δημιουργία μιας ισχυρής τεχνητής νοημοσύνης δεν αποτελεί μακρινό σενάριο, αλλά μια διαδικασία που ήδη εξελίσσεται με γρήγορους ρυθμούς. Αναφέρει ότι η ΑΙ μετασχηματίζει όχι μόνο την εργασία, αλλά και την έννοια της γνώσης, της δημιουργικότητας και της ανθρώπινης εμπειρίας. Στο άρθρο τονίζεται ότι ζούμε μια μετάβαση σε έναν «άλλο κόσμο», όπου η πληροφορία, τα δεδομένα και οι αλγόριθμοι αποκτούν πρωταγωνιστικό ρόλο. Οι μηχανές δεν λειτουργούν πλέον απλώς ως εργαλεία, αλλά ως συστήματα που επηρεάζουν αποφάσεις, συμπεριφορές και κοινωνικές δομές. Παράλληλα, εγείρονται σοβαρά ζητήματα για την αξιοπιστία της πληροφορίας, τη διάκριση μεταξύ αλήθειας και ψεύδους και την πιθανότητα χειραγώγησης... Ο Τάσης υπογραμμίζει ότι η μεγαλύτερη πρόκληση είναι ανθρωπολογική: πώς θα επαναπροσδιορίσουμε τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος, όταν πολλές από τις παραδοσιακές ανθρώπινες λειτουργίες (γραφή, τέχνη, ανάλυση) μπορούν να αναπαραχθούν από μηχανές... Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο ζήτημα του ελεύθερου χρόνου: αν η εργασία μειωθεί λόγω αυτοματοποίησης, το κρίσιμο ερώτημα είναι πώς θα αξιοποιηθεί αυτός ο χρόνος. Το άρθρο καταλήγει ότι η τεχνολογία δεν είναι μοιραία δύναμη, αλλά πεδίο επιλογών· η κοινωνία οφείλει να θέσει όρια και να διαμορφώσει το μέλλον με επίγνωση, ώστε να διατηρηθεί η ανθρώπινη αυτονομία. Δείτε εδώ τη συνέντευξη. 

Νίκος Μάντζαρης (GreenTank): Αποκλίνουμε πλήρως από την τροχιά του ΕΣΕΚ – Στα 15 εκατ. τόνοι οι εκπομπές ηλεκτροπαραγωγής (Συνέντευξη: Μαρίνα Πρωτονοταρίου, mononews.gr, 24/12/2025)

Χάρη στην απολιγνιτοποίηση της ΔΕΗ και τη μεγάλη διείσδυση των ΑΠΕ, η Ελλάδα ήταν μέχρι πρόσφατα σε τροχιά επίτευξης του στόχου μείωσης των εκπομπών CO2 κατά 55% ως το 2030. Όμως αυτή η πορεία αλλάζει, όπως αναφέρει ο καθηγητής Νίκος Μάντζαρης και συνιδρυτής του GreenTank, καθώς το 2025 οι εκπομπές CO2 της ηλεκτροπαραγωγής αναμένονται στα 15 εκ. τόνους από 10,2 εκ. τόνους που είναι ο στόχος του ΕΣΕΚ... Κι αυτό γιατί ίδια στιγμή που δεν έχει αλλάξει η  ευρωπαϊκή πολιτική της ενεργειακής μετάβασης, που ρυθμίζει την αγορά και την οικονομία της Ευρώπης τα τελευταία δέκα χρόνια, με  πλειάδα Οδηγιών, Κανονισμών που καθορίζουν τη δραστηριότητα όλων των κλάδων της οικονομίας, την ίδια στιγμή, ζητούνται και δίνονται περιθώρια ανατροπής τους... Το νέο πλαίσιο που διαμορφώθηκε, μετά την εκλογή Τραμπ, αλλάζει το ρυθμό και τις προτεραιότητες για την Ευρώπη, η οποία όμως δεν αναμορφώνει τους στόχους για  μείωση των εκπομπών κατά 55% ως το 2030 και 75% ως το 2040 (+5% από πιστώσεις άνθρακα) για να φτάσει στις μηδενικές εκπομπές το 2050. Δείτε εδώ περισσότερα. 

Αντώνης Λαδόπουλος: Ενεργειακή εξάρτηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Έρευνα Eurostat: Energy in Europe, greekonomics.gr, 30/3).

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat, το 2024 η Ευρωπαϊκή Ένωση κάλυψε το 57% των ενεργειακών της αναγκών μέσω καθαρών εισαγωγών. Το πετρέλαιο και τα παράγωγά του αποτέλεσαν τα κύρια εισαγόμενα προϊόντα ενέργειας, αντιπροσωπεύοντας το 67% των εισαγωγών, ακολουθούμενα από το φυσικό αέριο (24%). Οι αποκλίσεις στην εξάρτηση των κρατών-μελών αντανακλούν σημαντικές διαφορές στο ενεργειακό μείγμα, τη γεωγραφία και το μέγεθος κάθε χώρας. Έτσι, τα υψηλότερα ποσοστά εξάρτησης καταγράφηκαν σε Μάλτα (98%), Λουξεμβούργο (91%) και Κύπρο (88%), χώρες με εξαιρετικά περιορισμένους εγχώριους ενεργειακούς πόρους... Η Ελλάδα, με ποσοστό εξάρτησης στο 78%, βρέθηκε αισθητά πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, γεγονός που την κατατάσσει μεταξύ των πλέον ευάλωτων οικονομιών της ΕΕ σε ενεργειακό επίπεδο. Παρόλα αυτά, η χώρα έχει κάνει σημαντική πρόοδο προς την ενεργειακή μετάβαση, με κατακόρυφη αύξηση της παραγωγής και χρήσης ΑΠΕ που, αν διατηρηθεί, μπορεί να συμβάλει αποφασιστικά στη μείωση της εισαγωγικής της εξάρτησης τα επόμενα χρόνια. Τα δεδομένα αυτά θέτουν με σαφήνεια το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας ως προτεραιότητα πολιτικής. Η μείωση της εισαγωγικής εξάρτησης αποτελεί όχι μόνο περιβαλλοντική αναγκαιότητα, αλλά και βασική συνθήκη για τη γεωπολιτική ανθεκτικότητα της ΕΕ και των κρατών-μελών της. Δείτε εδώ περισσότερα. 

Το μποτιλιάρισμα είναι η συνέπεια και η εκδήλωση της νόσου. Η νόσος όμως είναι το μεταπολεμικό “μοντέλο ανάπτυξης”. Έτσι που έχουμε στήσει την πόλη και τη ζωή μας, καταδικάσαμε εαυτούς και το αστικό περιβάλλον σε αιχμαλωσία από το αυτοκίνητο, το οποίο είναι το επίκεντρο όλων στην ελληνική πόλη. Το χειρότερο είναι ότι έχουμε συνηθίσει την κατάσταση και ότι είμαστε πεπεισμένοι ότι αυτό δεν αλλάζει. Για να γυρίσει αυτό το πράγμα θέλει απίστευτη και διαρκή δουλειά. Η Ελλάδα δεν μας έχει συνηθίσει σε τέτοια... Ακόμη καλύτερο είναι να καταργηθεί η ίδια η ανάγκη της μετακίνησης μέσα από την ψηφιακή παροχή υπηρεσιών, τα ηλεκτρονικά μέσα και την τηλεργασία, όπως σωστά προέβλεπε ήδη από την δεκαετία του 1960 ο σπουδαίος Έλληνας αρχιτέκτων Τάκης Ζενέτος, ο καθ’ ημάς εισηγητής της Ηλεκτρονικής Πολεοδομίας. Και αν ανατρέξει κανείς σε εκείνη την εποχή που η Ελλάδα έχει συνδεθεί με την Ευρώπη και αρχίζει να σκέφτεται και τα πέραν της επιβίωσης πράγματα, θα δει με πόση ειρωνεία και χλευασμό αντιμετωπίζονταν από το σύστημα όσοι προειδοποιούσαν για τα αδιέξοδα που ρίζωναν τότε στις πόλεις και τις μεταφορές μας. Το μεταπολεμικό μοντέλο ξεκίνησε ως ανάγκη επιβίωσης, γρήγορα απεδείχθη ότι γίνεται ένα άπλυστο έκτρωμα και σήμερα το βαφτίσαμε κανονικότητα - συχνά δε instragrammable. Ψάχνουμε ψυχία ομορφιάς στην ασχήμια και σε απάνθρωπα τοπία. Δείτε εδώ περισσότερα. 

Χάμπερμας, ο φιλόσοφος της Δημόσιας Σφαίρας – Συζήτηση του Αλέξη Παπάζογλου με τον Peter J. Verovšek (podcast “The Philosopher and the News”)

Η φιλοσοφία έχει πάντα κάτι να πει για τις ιδέες πίσω από τα μεγαλύτερα γεγονότα στις ειδήσεις, αλλά η ίδια η φιλοσοφία δεν είναι σχεδόν ποτέ η ίδια η είδηση. Αυτή είναι μια από αυτές τις σπάνιες εξαιρέσεις. Ο Γιούργκεν Χάμπερμας, ο οποίος πέθανε στις 14 Μαρτίου σε ηλικία 96 ετών, ήταν ίσως ένας από τους τελευταίους μεγάλους Ευρωπαίους φιλοσόφους του 20ού αιώνα. Μαθητής των Αντόρνο και Χορκχάιμερ, ο Χάμπερμας συνέχισε την κληρονομιά της Σχολής της Φρανκφούρτης, ακόμη και όταν απομάκρυνε την κριτική θεωρία από μερικές από τις πιο καταδικαστικές κριτικές της για τη σκέψη του Διαφωτισμού. Ο Χάμπερμας αφήνει πίσω του ένα τεράστιο φιλοσοφικό έργο, αλλά και μια κληρονομιά ως δημόσιος φιλόσοφος. Το ενδιαφέρον του για τη δημόσια σφαίρα δεν ήταν απλώς θεωρητικό, αλλά και πρακτικό - στόχευε να παρέμβει σε αυτήν, όχι απλώς να την περιγράψει. Δείτε εδώ το σχετικό βίντεο. 

                                             ********************************************

Έλσα Νικολαΐδου: Μάρκος Αυρήλιος - «Βοήθησε τον εαυτό σου»

«Μην περιπλανιέσαι άλλο αφού δεν θα διαβάσεις ούτε τα δικά σου απομνημονεύματα, ούτε τις πράξεις των αρχαίων Ρωμαίων και Ελλήνων, ούτε τα αποσπάσματα από τα βιβλία που κρατούσες για τα γηρατειά σου. Σπεύσε στον σκοπό και αφήνοντας τις μάταιες ελπίδες, βοήθησε τον εαυτό σου -αν σε νοιάζει ο εαυτός σου, όσο είναι στην εξουσία σου». Τι είναι αυτό -το τόσο σημαντικό- που επιχειρεί να αλλάξει τη θέαση των πραγμάτων; Πώς μπορεί κανείς να αποδεσμεύσει την εντύπωσή του για τα πράγματα; Ο Μάρκος Αυρήλιος επιστρατεύει τα ελληνορωμαϊκά ήθη των προγόνων - τόσο παρωχημένα στην εποχή του - για να λειτουργήσει με ψυχραιμία απέναντι στα γεγονότα. «Τι εξαρτάται από εμένα;», δείχνει να αναρωτιέται, αν και γνωρίζει καλά την απάντηση... «Γι’ αυτό πρέπει να λες για κάθε πράγμα: αυτό προέρχεται από τον Θεό, και αυτό οφείλεται στη σύζευξη και στον συγκερασμό και στην συνύφανση γεγονότων και σε παρόμοιες συμπτώσεις και τυχαία γεγονότα· και αυτό προέρχεται από κάποιον συνάνθρωπό μου, από έναν συγγενή και σύντροφο, ο οποίος όμως αγνοεί τι αρμόζει στη φύση του. Εγώ όμως ξέρω. Γι’ αυτό θα του συμπεριφερθώ σύμφωνα με τον φυσικό νόμο της κοινωνίας, με ευμένεια και δικαιοσύνη. Ταυτόχρονα, όμως, όσον αφορά αδιάφορα πράγματα, στόχος είναι να δω την αξία του καθενός». Δείτε εδώ το άρθρο (philenews.com, 28/3).

Εκδηλώσεις/ Ανακοινώσεις

Το Καναδικό Ινστιτούτο στην Ελλάδα, στο πλαίσιο των ετήσιων διαλέξεων «Paris Arnopoulos Annual Lecture 2026» διοργανώνει εκδήλωση με θέμα: «Αρχαίες και σύγχρονες προσεγγίσεις της Τυραννίας», στην οποία θα διερευνηθούν θέματα που σχετίζονται με τη Διακυβέρνηση, τη Δημοκρατία και την Τυραννία. Ομιλητές: Ryan Balot, Χλόη Μπάλλα, Λαμπρινή Ρόρη. Η εκδήλωση θα γίνει την Τρίτη 31 Μαρτίου 2026 στις 19:00, στον χώρο του Ινστιτούτου. Δείτε εδώ το πρόγραμμα.

Δείτε εδώ το δελτίου τύπου για την παρουσίαση του βιβλίου του Λευτέρη-Φοίβου Βασιλόπουλου με τίτλο: «Πολίτης Εράσμους» η οποία θα γίνει την Τρίτη 28 Απριλίου 2026, στις 19:00, στο βιβλιοπωλείο IANOS (Θεσσαλονίκη). Θα ακολουθήσει συζήτηση με θέμα: «Η Πολιτική Συμμετοχή των Νέων σε Ελλάδα και Ευρώπη» στην οποία συμμετέχουν οι: Λίνα Παπαδόπουλου, Γιάννης Κωνσταντινίδης.