e-library

Εβδομαδιαία Ηλεκτρονική Βιβλιοθήκη Ιδεών

Το e-library είναι μία διαδικτυακή έκδοση του περιοδικού «Κοινωνία Πολιτών». Αποσπάσματα του εβδομαδιαίου ενημερωτικού δελτίου, αναρτώνται στη σελίδα της Ένωσης Πολιτών για την ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ στο facebook. Μπορείτε εδώ να κάνετε like ώστε να βλέπετε τις τρέχουσες δημοσιεύσεις και να ενημερώσετε τους φίλους σας. Συντονισμός: Περικλής Βασιλόπουλος.

Έντονο το προσωπικό στοιχείο είχε η εκδήλωση τιμής που οργάνωσε το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς με την σύμπραξη και οργανώσεων όπως η «Παρέμβαση» για τον Νίκο Μουζέλη, καθώς όχι μόνο στο συνθετικό πάνελ (όπου προσήλθαν Λίνα Παπαδοπούλου, Ευθ. Παπαταξιάρχης, Μαρία Ρεπούση, Δημήτρης Σωτηρόπουλος, Μαριλένα Σημίτη, Λουκάς Τσούκαλης και Νίκος Φωτόπουλος, με αρχική τοποθέτηση Αντώνη Λιάκου) αλλά και το κοινό που γέμισε το απαιτητικό Αμφιθέατρο της Εθνικής Πινακοθήκης, προσήλθαν άνθρωποι οι οποίοι γνώρισαν και  έζησαν και παρακολούθησαν τον Μουζέλη... Η κοινωνιολογική ματιά του Μουζέλη είχε ως βάθρο της μια ιστορική ανάγνωση (το ανέδειξε ο Αντώνης Λιάκος) αλλά και αποφυγή μιας διάστασης αποκλειστικά Δυτικής/Ευρωκεντρικής αγκύρωσης. Έχοντας ζήσει την Γκιντενσιανή εκδοχή Τρίτου Δρόμου στην Βρετανία – εκεί μπόλιασε, την εποχή που ο Κώστας Σημίτης πορευόταν την δική του πολιτική έρημο, με το Συνέδριο του LSE, το εγχείρημα του μετέπειτα Εκσυγχρονισμού με την Μπλερική εκδοχή Εργατικών – δεν θέλησε/δεν βολεύτηκε να δει την ελληνική περίπτωση «αφ’ υψηλού». Αντιθέτως, πάσχισε να μεταφέρει στην ελληνική πολιτική πραγματικότητα εκδοχές κοινωνίας των πολιτών. Δείτε εδώ το άρθρο (ekdoseiskerkyra.gr, 22/5).

Έγραψα αυτό το άρθρο επειδή θέλω να τον τιμήσω και για έναν δικό μου λόγο. Ο Νίκος Μουζέλης και τα γραπτά του με ενέπνευσαν στο να προτείνω στον Αλέξη Τσίπρα, και αυτός ασμένως να το αποδεχθεί, να γράψουμε για την ανάγκη σύγκλισης της σοσιαλδημοκρατίας, της ριζοσπαστικής Αριστεράς και της Πολιτικής Οικολογίας. Ο Νίκος Μουζέλης ήταν από τους πρωτοπόρους αυτής της ιδέας, την οποία μάλιστα προσπάθησε να υλοποιήσει, μαζί με τον Αντώνη Λιάκο, με την ίδρυση της Πρωτοβουλίας Πολιτών για τη Γέφυρα, από το μακρινό 2018... Θα μείνω σ’ ένα σημείο από όσα ανέπτυξε ο αγαπημένος κοινωνιολόγος. Ζούμε σε μια χώρα, όπως έγραφε στο κλασικό πλέον έργο του «Κοινοβουλευτισμός και εκβιομηχάνιση», αλλά και στο προγενέστερο έργο του «Νεοελληνική κοινωνία: όψεις υπανάπτυξης», η οποία έχει ανάγκη να υπερβεί τρεις κάθετους τρόπους συσσωμάτωσης στον ελληνικό κοινωνικό σχηματισμό. Αυτοί είναι το πελατειακό σύστημα, ο λαϊκισμός και ο κρατισμός. Ως απάντηση σ’ αυτά έβλεπε τον  εκσυγχρονισμό και τον εκδημοκρατισμό του καπιταλισμού, προτάγματα και του Κώστα Σημίτη. Ταυτοχρόνως όμως έβλεπε πως αυτό δεν αρκεί. Ζητούμενο της προοδευτικής διακυβέρνησης είναι και το κοινωνικό ζήτημα των ανισοτήτων και όχι μόνο οι θεσμοί. Δείτε εδώ το άρθρο ("Νέα", 21/5).

«Ιδέες Εν Κινήσει» (vidcast) – «Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς»: Η Φωτεινή Τσαλίκογλου μιλά για το τελευταίο βιβλίο του Νίκου Μουζέλη «Εσωτερικό ταξίδι μετ' εμποδίων»

Στο vidcast της σειράς «Ιδέες Εν Κινήσει» του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς, η συζήτηση γύρω από το έργο και τη σκέψη του Νίκου Μουζέλη ανοίγει ταυτόχρονα μια κουβέντα για την ψυχική υγεία, τη μοναξιά, αλλά και την ανάγκη του να μετατρέψει μια βαθιά προσωπική εμπειρία σε ένα μήνυμα ελπίδας. Η Φωτεινή Τσαλίκογλου μιλά για το τελευταίο βιβλίο του Νίκου Μουζέλη «Εσωτερικό ταξίδι μετ' εμποδίων» (εκδόσεις Καστανιώτη) ως ένα βαθιά ανθρώπινο και ελπιδοφόρο έργο - «Το έγραψε μαζί με την ψυχική του οδύνη» και «σαν δώρο σε όλους τους ανθρώπους που ζουν σήμερα με κατάθλιψη». Δείτε εδώ περισσότερα. 

Βασιλική Γεωργιάδου: Αλλάζει ο (πολιτικός) άνθρωπος; 

Η αγωνία της επιστροφής εμφανίζεται να είναι περισσότερο υπαρξιακή παρά αποτέλεσμα μιας βαθύτερης τομής, τόσο για τον ίδιο όσο και για σημαντικό τμήμα του πολιτικού χώρου που εξακολουθεί να τον περιβάλλει.  Παρά το ότι ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί ένα άνοιγμα αυτού του χώρου που επιδιώκει μια σύνθεση ριζοσπαστικών-αριστερών, αλλά και σοσιαλδημοκρατικών και οικολογικών κατευθύνσεων, το εγχείρημα διατηρεί έντονα προσωποκεντρικά χαρακτηριστικά, ενώ σημαντικά στοιχεία πολιτικού λόγου και εκφραστικότητας, όπως η καταγγελτικότητα και η πόλωση, παρουσιάζουν εμφανείς συνέχειες με την περίοδο της ηγεσίας του στον ΣΥΡΙΖΑ. Παρότι έχουν προηγηθεί αξιοπρόσεκτες πρωτοβουλίες δημόσιας επανατοποθέτησης, όπως η συγγραφή βιβλίου από τον κ. Τσίπρα, οι δημόσιες παρουσιάσεις του και η διατύπωση ενός πολιτικού μανιφέστου, τα μέχρι στιγμής δεδομένα παραπέμπουν περισσότερο σε μία διαδικασία προσαρμογής και μετασχηματισμού με φόντο τη συγκυρία παρά σε μία σε βάθος αναδιάταξη της πολιτικής του ταυτότητας... Το όλο εγχείρημα δημιουργίας του νέου κόμματος θα κριθεί τελικά από την ικανότητα του κ. Τσίπρα να καταδείξει και να πείσει ότι η πολιτική του ταυτότητα και το πολιτικό του όραμα αντανακλούν ουσιαστικές μεταβολές και όχι εργαλειακές προσαρμογές που υπαγορεύονται από πολιτικά αδιέξοδα του χώρου από τον οποίο ο ίδιος προέρχεται και εκφράζει. Δείτε εδώ το άρθρο ("Βήμα", 19/5). 

Βίβιαν Ευθυμιοπούλου: Αλέξης Τσίπρας - Η υπόσχεση της ηθικής ακεραιότητας όταν το πραγματικό διακύβευμα παραμένει, δεν αρκεί 

Το σύνθημα “Εγώ, δεν θα κλέψω” μπορεί να κάνει επικοινωνιακό γκελ σε μια εποχή που οι ειδήσεις για τη διαφθορά κατακλύζουν την επικαιρότητα, όμως αρκεί; Η υπόσχεση της ηθικής ακεραιότητας όταν το πραγματικό διακύβευμα παραμένει, δεν αρκεί… Πράγματι, ο κ. Τσίπρας και η κυβέρνησή του δεν συνδέθηκαν με σκάνδαλα και το επιχείρημα των εμμονικών αντιπάλων του ότι «Ήθελε να κλέψει αλλά δεν μπορούσε γιατί ήμασταν υπό καθεστώς μνημονίων» είναι φαιδρό. Αν είναι έτσι, τότε γιατί δεν προτείνουν ως λύση στη διαπλοκή και τη διαφθορά την επιστροφή της Τρόικας; Όχι, ο Αλέξης Τσίπρας δεν έκλεψε. Όμως αυτό δεν αρκεί ως υπόσχεση γιατί αυτό που λείπει από την Ελλάδα είναι οι πολλές και καλοπληρωμένες δουλειές εξαιτίας του τρόπου που παράγεται ο πλούτος. Θα καταργήσει την εκχώρηση του έργου των υπηρεσιών του γενικού Δημοσίου αλλά και άλλων κρίσιμων υπηρεσιών όπως της Παιδείας και της Υγείας στον ιδιωτικό τομέα; Κι αν ναι που θα εργαστούν οι πολλοί Έλληνες με προσόντα; Οι εταιρείες συμβούλων, η ιδιωτική περίθαλψη και παιδεία έχουν δημιουργήσει μεγάλες αγορές εργασίας που απορροφούν Έλληνες με προσόντα. Πώς θα παράγεται και πώς θα διανέμεται ο πλούτος; Αυτό είναι που περιμένουμε να ακούσουμε από τον κ. Τσίπρα αλλά και την υπόλοιπη δημοκρατική αντιπολίτευση. Δείτε εδώ το άρθρο (news247.gr, 22/5).

Κύκλος Ιδεών - Ετήσιο Συνέδριο: «Η Ελλάδα Μετά ΙΧ: Εθνικό Σχέδιο Δράσης υπό συνθήκες παγκόσμιας αβεβαιότητας» (18-20/5) 

Η Συνταγματική Αναθεώρηση και οι προκλήσεις για τη θεσμική λειτουργία του κράτους αποτέλεσαν το αντικείμενο της δεύτερης συζήτησης για την αναθεώρηση στο πλαίσιο του πέμπτου θεματικού κύκλου του Συνεδρίου «Η Ελλάδα Μετά ΙΧ». Ο Χαράλαμπος Ανθόπουλος, ο Σπύρος Βλαχόπουλος, ο Παναγιώτης Δουδωνής, η Λίνα Παπαδοπούλου και ο Ευριπίδης Στυλιανίδης ανέλυσαν κρίσιμες πτυχές του συνταγματικού δικαίου, των θεσμικών μεταρρυθμίσεων και της λειτουργίας της δημοκρατίας στη σύγχρονη εποχή. Τη συζήτηση συντόνισε ο δημοσιογράφος και δικηγόρος Αντώνης Παπαγιαννίδης. Δείτε εδώ τη συζήτηση (βίντεο). 

Δημήτρης Χριστόπουλος: Ντοκιμαντέρ «Στο χιλιοστό» της Ελένης Βαρβιτσιώτη και της Βικτώριας Δενδρινού. Και τι καταλάβαμε; (news247.gr, 23/5)

Παρακολουθώ με πραγματικό ενδιαφέρον το ντοκιμαντέρ της Ελένης Βαρβιτσιώτη και της Βικτώριας Δενδρινού στο Σκάι σχετικά με το καλοκαίρι του ’15. Το διά ταύτα της ιδιαιτέρως προσεγμένης αυτής παραγωγής είναι εκείνο ακριβώς που προκύπτει από τον ελλειπτικό τίτλο της: στο χιλιοστό γλιτώσαμε το καλοκαίρι εκείνο την εθνική καταστροφή. Είναι δύσκολη η συζήτηση, γιατί κανείς δεν μπορεί να υπερβεί πλήρως το θυμικό και συναισθηματικό φορτίο που προκαλεί η ιδεολογική οπτική και η πολιτική στράτευση – και αυτό ισχύει εκατέρωθεν: και από την πλευρά των θεατών αλλά και του ίδιου του ντοκιμαντέρ. Ωστόσο, εκτιμώ ότι συζήτηση και μπορεί και αξίζει να γίνει. Το «Στο χιλιοστό», αναδεικνύει, πράγματι, με ενάργεια τον ερασιτεχνισμό και τον βολονταρισμό που κατεύθυνε τότε τους κυβερνητικούς χειρισμούς: παντελής άγνοια του συσχετισμού, εν γένει άγνοια και πρωτίστως άγνοια κινδύνου... Αυτό που κάποτε είπαμε κρίση, είναι το καθεστώς μας. Σε όλα τα επίπεδα οικονομίας και θεσμών. Αυτό που βιώνουμε δεν έχει τίποτε από “κρίση”. Αυτοί είμαστε πλέον στην κανονικότητά μας. Ακόμη και οι πιο δύσοσμες πρακτικές – αυτές που θα προσδοκούσε κανείς ότι θα μπορούσανε να είχαν στοιχειωδώς περιοριστεί, ενδημούν. Κατόπιν αυτού δικαιούμαι να διερωτηθώ: “Στο χιλιοστό” λοιπόν. Έστω κι έτσι, ας το δεχτούμε. Όμως τι καταλάβαμε; Δείτε εδώ το άρθρο (news247.gr, 23/5).

                                        Ενέργεια: Παραδοξότητες

Χρύσα Λιάγγου: Φθηνό ρεύμα από ελληνικές ΑΠΕ για τους Βούλγαρους

Η Ελλάδα έχει εγκαταστήσει 18.000 «πράσινα» μεγαβάτ που παράγουν άφθονη και φθηνή ενέργεια από τον ήλιο και τον άνεμο για πολλές ώρες της ημέρας και για κάποιες ακόμη και σε μηδενικές τιμές. Από το 2024 η χώρα έχει μετατραπεί σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ από τις αρχές του 2026 εξάγει περίπου μία τεραβατώρα τον μήνα, επίδοση που την κατατάσσει τέταρτη μεγαλύτερη καθαρή εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη, μετά τη Γαλλία, τη Σουηδία, την Ολλανδία και το Βέλγιο. Οι ΑΠΕ βελτίωσαν αισθητά και τη θέση της χώρας στον χάρτη των ευρωπαϊκών χονδρεμπορικών αγορών ηλεκτρισμού. Στη λιανική αγορά, η τιμή της κιλοβατώρας είναι η τρίτη ακριβότερη στην Ευρώπη και, σε όρους αγοραστικής δύναμης, η ακριβότερη. Σύμφωνα με στοιχεία του Green Tank, το 2025 η λιανική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα ήταν υψηλότερη κατά 36,5 ευρώ/MWh (29,3%) από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε ονομαστικές τιμές και κατά 72,6 ευρώ/MWh (57,8%) σε όρους αγοραστικής δύναμης. 2. Το φθηνό ρεύμα των ΑΠΕ δεν φτάνει στον Έλληνα καταναλωτή. Το όφελος της φθηνής παραγωγής από τις ΑΠΕ μεταφέρεται ελάχιστα στους λογαριασμούς ρεύματος. Η κατάρρευση των τιμών τις μεσημεριανές ώρες, λόγω της υπερπαραγωγής φωτοβολταϊκών, συμπιέζει τη μέση χονδρεμπορική τιμή στην αγορά επόμενης ημέρας, που αποτελεί τη βάση για τη διαμόρφωση της λιανικής τιμής. Δείτε εδώ το άρθρο ("Καθημερινή", 25/5). 

Έκθεση Green Tank: «Τάσεις στη λιανική αγορά ηλεκτρισμού της Ελλάδας» (Επιμέλεια: Νίκος Μάντζαρης/ Ανάλυση δεδομένων: Εβίτα Κούρτζα)

Η νέα έκθεση του The Green Tank με τίτλο «Τάσεις στη λιανική αγορά ηλεκτρισμού της Ελλάδας» αναλύει τα χαρακτηριστικά και τις τάσεις της λιανικής αγοράς ηλεκτρισμού στην Ελλάδα κατά τη διετία 2024-2025, από την εισαγωγή των χρωματιστών τιμολογίων έως και τον Δεκέμβριο του 2025, με βάση τα επίσημα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ και της Eurostat. Η Ελλάδα ήταν το 2025 η ακριβότερη χώρα της ΕΕ-27 στο ανταγωνιστικό σκέλος των τιμολογίων λιανικής με βάση την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών και η τρίτη ακριβότερη σε ονομαστικές τιμές… Η Ελλάδα συγκαταλέγεται διαχρονικά ανάμεσα στις ακριβότερες χώρες της ΕΕ-27 στο ανταγωνιστικό σκέλος των τιμολογίων ηλεκτρικής ενέργειας. Το 2025 ήταν η ακριβότερη χώρα με βάση την αγοραστική δύναμη και η τρίτη ακριβότερη σε ονομαστικές τιμές… Το δεύτερο μισό του 2025 διευρύνθηκε σημαντικά η διαφορά μεταξύ χονδρεμπορικής και λιανικής αγοράς, αντικατοπτρίζοντας τα υψηλότερα περιθώρια κέρδους για τους προμηθευτές και το αυξημένο κόστος για τους καταναλωτές. Οι κυβερνητικές παρεμβάσεις που έγιναν κατά τη διετία 2024-2025 είχαν περιορισμένη επιτυχία ως προς τη μείωση του ενεργειακού κόστους για τα νοικοκυριά. Δείτε εδώ την πλήρη έρευνα.

Κώστας Καλλίτσης: Φτηνή εργασία

Η χώρα μας γίνεται υπόδειγμα πληθωρισμού κερδών – ή «πληθωρισμού απληστίας», όπως είχε πει παλιά ο πρωθυπουργός… Η διαφορά των 12 μονάδων μεταξύ μισθών + παραγωγικότητας και τιμάριθμου προήλθε ακριβώς από την αύξηση των κερδών. (β) Το 2019 τα εισοδήματα από κέρδη ήταν 21, 3 δισ. μεγαλύτερα από της εργασίας, ενώ το 2024 ήταν μεγαλύτερα κατά 36,1 δισ. ευρώ… Τί δείχνουν οι αριθμοί; Ότι τα τελευταία χρόνια έχει γίνει μια πρωτοφανής αναδιανομή σε βάρος των οικονομικά ασθενέστερων, που όμοιά της δεν έχει υπάρξει στα 50 χρόνια της μεταπολίτευσης…Η κυβέρνηση δεν θυμώνει. Προεδρεύει. Κι έτσι, οι αξίες της γης και των ακινήτων έχουν επανέλθει στα προ της κρίσης χρέους επίπεδά τους, τα δηλωμένα κέρδη έχουν εκτιναχθεί υψηλότερα σημειώνοντας ρεκόρ από χρόνο σε χρόνο και, σιωπηλά, τα μόνα που μένουν σε μνημονιακό καθεστώς αποπληθωρισμού είναι οι μισθοί και τα ημερομίσθια. Κάπου εδώ μπορεί να αναζητηθεί και μια ερμηνεία της χαμηλής παραγωγικότητας. Αν οι επενδύσεις σε σύγχρονο εξοπλισμό και υψηλή τεχνολογία δεν είναι το ατού της ελληνικής οικονομίας, με αποτέλεσμα η παραγωγικότητα της εργασίας να ασθμαίνει στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης, οφείλεται ακριβώς (και) στο ότι η μισθωτή εργασία είναι πολύ φθηνή. Είναι το παραδοσιακό «συγκριτικό πλεονέκτημα» της χώρας, που φροντίζει να συντηρεί η κυβέρνηση κλείνοντας το μάτι στην κερδοσκοπία. Δείτε εδώ το άρθρο (kreport.gr, 24/5). 

                                         **************************************************

Αχιλλέας Χεκίμογλου: Ίντερνετ ή ΑΙ - Ποια είναι η μεγαλύτερη τομή των καιρών μας;

Οι άνθρωποι που θα ψάχνουν την εποχή μας στο μακρινό μέλλον θα αμφιταλαντεύονται για το εάν η μεγάλη τομή των καιρών μας ήταν τελικά το ίντερνετ ή το ΑΙ. Θα είναι δίλημμα. Με τα δικά μας μέτρα και σταθμά θα ήταν σαν να έχουμε διχογνωμία για το εάν τερματίσαμε την αρχαιότητα με το τέλος του Ελληνιστικού Κόσμου (31 π.Χ) ή την γέννηση του Χριστού. Υποθέτω ότι η ίδια η ιστορία θα το λύσει κάποια στιγμή. Για τον ερευνητή του μακρινού μέλλοντος, η αναζήτηση πληροφοριών από την εποχή μας, θα είναι, πιθανότατα, μία φρικτή διαδικασία. Δοκιμάστε λίγο να βρείτε στο Google αυτά τα κατεβατά που εμφάνιζε προ 10-15 ετών. Δεν θα τα βρείτε. Ούτε με τις υπόλοιπες μηχανές αναζήτησης θα τα βρείτε. Αδιανόητοι όγκοι ψηφιακής πληροφορίας που παρήχθησαν τις πρώτες δεκαετίες του web, έχουν χαθεί ή δεν μπορούν να εντοπιστούν. Βασικά, οι μηχανές αναζήτησης δεν είναι πια μηχανές αναζήτησης. Αλλά σου σερβίρουν ό,τι καταλαβαίνουν. Αν το δει κανείς πανοραμικά, το web δεν παύει να είναι, με ιστορικούς όρους, μία περιορισμένη πηγή. Η ιστορία και η πνευματική παραγωγή της ανθρωπότητας βρίσκεται ακόμη σε βιβλία και χάρτινα αρχεία. Ο κόσμος που προηγήθηκε του ίντερνετ δεν είναι ακόμη ψηφιοποιημένος και ως εκ τούτου δεν λαμβάνεται υπόψη από τους αλγόριθμους. Δείτε εδώ περισσότερα.

Γιάννης Μπαλαμπανίδης: «Όλοι κληρονομούμε τις συνθήκες που μας διαμόρφωσαν» (Συνέντευξη: Αφροδίτη Κεραμέως, dreamonline.gr – 24/5, με αφορμή την έκδοση του βιβλίου: «Το Τραγούδι των Κληρονόμων»)

«Ο θεματικός πυρήνας του βιβλίου είναι κατά κάποιον τρόπο η εμπειρία της δικής μας γενιάς, με την ευρεία έννοια. Είναι κάτι που με απασχολεί αυτό. Εμείς, τα παιδιά των μεσαίων και χαμηλότερων τάξεων, που μεγαλώσαμε σε μια εποχή προσδοκιών οι οποίες πέσανε σε τοίχο, και η βιωμένη εμπειρία μας, ο τρόπος ζωής, η εργασία στην οποία καταλήξαμε, τα γούστα και οι προτιμήσεις μας, ό,τι μας διαμόρφωσε εν πάση περιπτώσει. Η προσδοκία βέβαια αφορούσε μια ολόκληρη χώρα, η οποία πίστεψε ότι από μικρή επαρχιώτισσα μπορεί να μπει στα μεγάλα σαλόνια της Ευρώπης, πράγμα απολύτως σεβαστό, έλα όμως που η αυτοπεποίθηση έγινε εμμονή και ο καθένας θέλησε να γίνει ένας μικρός κληρονόμος αλλά στο τέλος οι περισσότεροι έχασαν κι αυτά που είχανε. Η ματαίωση από τη μία, και από την άλλη η απόσταση. Η απόσταση ανάμεσα στις κοινωνικές βαθμίδες, στους “εντός” και στους “εκτός”, που αντί να αμβλυνθεί, όπως πιστέψαμε κάποτε ότι θα ήταν δυνατό, μεγάλωσε και συνεχίζει να μεγαλώνει. Αντί να εξομαλυνθούν τα πράγματα, έγιναν πιο σκληρά και πιο κυνικά. Αυτό είναι και μια δική μου, προσωπική εμπειρία, ως παιδί μεσοαστών που μεγάλωσε στις δυτικές συνοικίες της Θεσσαλονίκης και τα έφερε έτσι η ζωή που βρέθηκε στην Αθήνα, στη μεγάλη πόλη, ως παρατηρητής αυτής της απόστασης». Δείτε εδώ τη συνέντευξη.

Γκράχαμ Άλισον: ΗΠΑ και Κίνα στην «Παγίδα του Θουκυδίδη» (Συνέντευξη: Αλ Άγγελος Αθανασόπουλος, "Βήμα", 10/6/2017)

«Ενώ οι υπόλοιποι εντόπισαν μια σειρά αιτιών που οδήγησαν στον Πελοποννησιακό Πόλεμο, ο Θουκυδίδης πήγε κατ’ ευθείαν στην καρδιά του θέματος. Όταν έστρεψε την προσοχή “στην άνοδο της Αθήνας και στον φόβο που αυτή ενστάλαξε στη Σπάρτη” ανέδειξε τον πρωταρχικό παράγοντα που βρίσκεται στη ρίζα μερικών από τους καταστροφικότερους πολέμους στην Ιστορία. Αφήνοντας στην άκρη τις προθέσεις, όταν μια ανερχόμενη δύναμη απειλεί να εκθρονίσει μια κυρίαρχη δύναμη, το αποτέλεσμα είναι μια δομική πίεση που κάνει μια βίαιη σύγκρουση τον κανόνα, όχι την εξαίρεση. Επομένως, η “Παγίδα του Θουκυδίδη” αναφέρεται στη φυσική και αναπόφευκτη απογοήτευση που συμβαίνει όταν μια ανερχόμενη δύναμη απειλεί μια κυρίαρχη δύναμη και πιστεύω ότι αυτή η ιστορική μεταφορά αποτελεί τον καλύτερο φακό που διαθέτουμε για να φωτίσουμε τις σχέσεις ΗΠΑ και Κίνας σήμερα... Ωστόσο, η ταχύτητα και η κλίμακα της ανόδου της Κίνας δεν έχει προηγούμενο στην ανθρώπινη ιστορία. Επομένως, μία Κίνα που μοιάζει να μην έχει σταματημό φαίνεται να πλησιάζει ένα αμετακίνητο αντικείμενο, τις ΗΠΑ. Η “Παγίδα του Θουκυδίδη” δεν συνιστά μοιρολατρία ή απαισιοδοξία. Αντιθέτως, μας οδηγεί πέρα από τους πηχυαίους τίτλους και τη ρητορική ώστε να αναγνωρίσουμε την τεκτονική δομική πίεση που πρέπει να διαχειριστούν το Πεκίνο και η Ουάσιγκτον ώστε να οικοδομήσουν μια ειρηνική σχέση». Δείτε εδώ τη συνέντευξη. 

Alan Manning: Μετανάστευση - Η πιο άγρια πολιτική μάχη της εποχής μας χρειάζεται λιγότερους ηθικούς συναισθηματισμούς και περισσότερη σκέψη για δικαιότερες λύσεις (Immigration - The fiercest political battle og our age needs less more drama and more hard thinking about numbers and fair tradeoffs)

Το ποσοστό των μεταναστών σε ορισμένες χώρες υψηλού εισοδήματος έχει σχεδόν διπλασιαστεί τα τελευταία 35 χρόνια, φτάνοντας σε ιστορικά υψηλά. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι μετανάστες αποτελούσαν το 14,8% του πληθυσμού το 2024 - πολύ παρόμοιο με το προηγούμενο υψηλό γύρω στο 1910 και υπερτριπλάσιο του ποσοστού στο χαμηλό σημείο του 1970. Αυτό συμβαίνει παρά το γεγονός ότι οι περισσότεροι άνθρωποι δηλώνουν ότι θέλουν μείωση της μετανάστευσης... Δεν αποτελεί έκπληξη, λοιπόν, το γεγονός ότι η μετανάστευση κατέχει πλέον εξέχουσα θέση στην πολιτική πολλών χωρών. Τα λαϊκιστικά δεξιά κόμματα αντλούν μεγάλο μέρος της υποστήριξής τους από ψηφοφόρους που πιστεύουν ότι η μετανάστευση ήταν πολύ υψηλή και ότι αυτό έχει διαβρώσει το βιοτικό επίπεδο και την πολιτιστική συνοχή... Σήμερα, παραμένουμε παγιδευμένοι σε μια πολωμένη συζήτηση μεταξύ αυτών των δύ Αυτό το στυλ συζήτησης μας εξυπηρετεί άσχημα. Το να ρωτάμε αν η μετανάστευση είναι καλή ή κακή έχει περίπου το ίδιο νόημα με το να ρωτάμε αν το φαγητό είναι καλό ή κακό. Οι επιπτώσεις της μετανάστευσης σπάνια είναι τόσο ανησυχητικές όσο ισχυρίζονται οι επικριτές, αλλά ούτε και τόσο ωφέλιμες όσο λένε οι υποστηρικτές. Σκεφτείτε μια σημαντική πηγή ανησυχίας για όσους θέλουν χαμηλότερο επίπεδο μετανάστευσης: την ιδέα ότι οι μετανάστες επηρεάζουν αρνητικά τους μισθούς των ντόπιων. Δείτε εδώ το πλήρες κείμενο (aeon.co - google translation). 

Έλσα Νικολαΐδου: Κράτης: «Κράτα τρεις οβολούς για τον φιλόσοφο»

Ο Κράτης δεν άργησε να συνειδητοποιήσει αυτό που οι περισσότεροι προτιμούν να αγνοούν: Τα χρήματα δεν είναι πηγή ευτυχίας - το αντίθετο, εξουσιάζουν και υποδουλώνουν τον κτήτορα. Γι’ αυτό, όχι μόνο δεν δίστασε να αποχωριστεί ολόκληρη την περιουσία του, αλλά το έπραξε με ευχαρίστηση. Πολλές αρχαίες πηγές (Σούδα, Απουλήιος, Σιμπλίκιος, Προκόπιος κ.ά.) συμφωνούν ότι μόλις απαλλάχθηκε από την περιουσία του αναφώνησε: «Ο Κράτης ελευθερώνει τον Κράτη» (Κράτης Κράτητα Θηβαῖον ἐλευθεροῖ)… Η ακτημοσύνη σημαίνει ελευθερία… Πράγματι, μην έχοντας τίποτε στην κατοχή του, ο Κράτης μπορούσε εύκολα να ζήσει όπου επιθυμούσε: «Πατρίδα μου δεν είναι ένας πύργος ούτε μια στέγη. Κάθε ξηρά και πόλη και σπίτι είναι έτοιμο για διαμονή» (Βίοι φιλοσόφων, 6.98). Οι αναφορές στον Κράτη είναι τόσο πολλές και όλες πιστοποιούν ότι έζησε μια ευτυχισμένη ζωή αφιερωμένη στη νουθεσία των συμπολιτών του... Ο άνθρωπος δεν χρειάζεται πολλά για την ευτυχία του. Η κυνική αυτάρκεια δεν έχει ανάγκη ούτε φίλους ούτε συντρόφους. Αλλά τον Κράτη τον ερωτεύτηκε η Ιππαρχία. Για χάρη της παράτησε τη μοναχική ζωή, αλλά συνέχισε τον κυνικό βίο. Μαζί με την Ιππαρχία και τα δυο τους παιδιά. Ελεύθερα. Χωρίς ούτε τρεις οβολούς. Δείτε εδώ το άρθρο (philenews.com, 23/5).

Εκδηλώσεις/ Ανακοινώσεις

• Το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδας (IFG) στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Φιλοσοφίας 2026, διοργανώνει κύκλο συζητήσεων με θέμα: «Ευρωπαϊκοί Διάλογοι». Δείτε εδώ το αναλυτικό πρόγραμμα της 12ης διοργάνωσης των Ευρωπαϊκών Διαλόγων: «Η Ευρώπη και η Ανατολική Μεσόγειος σε διάλογο στην Αθήνα» (26-29 Μαΐου 2026). 

• Η Ένωση Μικρομεσαίων Ο.Κοι.Π. (Civil Society Alliance) διοργανώνει Hμερίδα με θέμα: «Διαφάνεια & Ο.Κοι.Π.». Το πρώτο στρογγυλό τραπέζι με θέμα συζήτησης: «Διαφάνεια και Διάλογος με την Πολιτεία» συντονίζει ο Περικλής Βασιλόπουλος, Δημοσιογράφος, Συντονιστής/ Πρόεδρος της Ένωσης Πολιτών για την ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Συμμετέχουν οι: Δημήτρης A. Σωτηρόπουλος, Στέφανος Οικονόμου, Στέφανος Βιτωράτος. Η εκδήλωση θα γίνει την Τρίτη 9 Ιουνίου 2026, στις 13.00 – 17.00, στο Stelios Foundation Conference Hall. Δείτε εδώ το αναλυτικό πρόγραμμα. 

• Δείτε εδώ το δελτίο τύπου για την παρουσίαση του βιβλίου του Θόδωρου Σκυλακάκη «Τεχνητή Νοημοσύνη – Η εκτόπιση της εργασίας» (εκδόσεις Καστανιώτη). Η εκδήλωση θα γίνει τη Δευτέρα 8 Ιουνίου 2026, στις 19:00, στην Αίγλη Ζαππείου. 

• Το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ), σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ) ανάρτησε με ελεύθερη πρόσβαση, δυο κλασικά βιβλία πολιτικής επιστήμης σε επιστημονικά επιμελημένες, ελληνικές μεταφράσεις. 1. «Η κουλτούρα των πολιτών» - Gabriel A. Almond, Sidney Verba  (Επιστημονική επιμέλεια: Νίκος Δεμερτζής, Μάνος Τσατσάνης. Μετάφραση Μαγδαληνή Τσεβρένη). 2. «H επιλογή του πολίτη» - Paul F. Lazarsfeld, Bernard Berelson, Hazel Gaudet (Επιστημονική επιμέλεια: Νίκος Δεμερτζής. Μετάφραση: Μιχάλης Χατζηκωνσταντίνου). Τα βιβλία είναι διαθέσιμα στην πλατφόρμα ebooks του ΕΚΤ. Δείτε εδώ περισσότερα.