Δευτέρα, 21 Αύγουστος 2017

art-2

 

Τα άρθρα Μελών και Φίλων της Παρέμβασης, όπως δημοσιεύτηκαν στον ελληνικό και διεθνή τύπο.

Για να δείτε τα άρθρα ανά συγγραφέα, πατήστε εδώ .

 

 

 

 

 

Γιατί η τηλεόραση παραμένει... ο βασιλιάς

Πολλοί έχουν ήδη αρχίσει να διερωτώνται, ενόψει του επικείμενου διαγωνισμού για τις τηλεοπτικές άδειες, αν θα υπάρξουν άλλοι ενδιαφερόμενοι επενδυτές πέρα από τους υπάρχοντες καναλάρχες. Γιατί κάποιος να επενδύσει στο χώρο της τηλεόρασης, όταν η λεγόμενη διαφημιστική αγορά δεν είναι τόσο μεγάλη όσο κατά το παρελθόν και όταν αυξάνεται συνεχώς το μερίδιο της διαφήμισης σε άλλα μέσα εκτός τηλεόρασης; Γιατί κάποιος να επενδύσει σήμερα στην τηλεόραση και μάλιστα στη γραμμική της μορφή στην εποχή του διαδίκτυου και της ψηφιακής επανάστασης; Πώς θα είναι βιώσιμες οι τηλεοπτικές επιχειρήσεις, όταν οι «δικτυωμένες» νεότερες γενιές δεν μπορούν να αποχωριστούν το κινητό τους, έχοντας πλέον μάθει να ζουν χωρίς την τηλεόραση;

Για να απαντήσουμε καλό θα ήταν να κάνουμε ορισμένες διευκρινίσεις, καθώς και μερικές αναφορές στις διεθνείς τάσεις.

Είναι γεγονός ότι η κατανάλωση οπτικοακουστικού περιεχομένου, κυρίως για τις νεότερης ηλικίας ομάδες του πληθυσμού, πραγματοποιείται πλέον μέσω της οθόνης διαφορετικών ηλεκτρονικών συσκευών και του διαδικτύου. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το τηλεοπτικό προϊόν να μεταδίδεται με πολλούς τρόπους και συνεπώς είναι δυνατόν να πωληθεί σε περισσότερους χρήστες.

Είναι επίσης γεγονός ότι οι παραδοσιακές διακρίσεις και τα εμπόδια που διαχώριζαν τις τηλεοπτικές και κινηματογραφικές σπουδές και τα νέα μέσα ενημέρωσης δεν έχουν πλέον έρεισμα. Γιατί η αποσύνδεση της τηλεοπτικής και κινηματογραφικής θέασης από μια και μοναδική συσκευή ή μόνο από την αγορά εισιτηρίου σε μια κινηματογραφική αίθουσα αλλάζει πλήρως τα δεδομένα. Για παράδειγμα η φιλόδοξη Netflix αναζητεί τρόπους, ώστε η πρώτη προβολή μιας ταινίας να γίνεται ταυτόχρονα στις αίθουσες και στις επιγραμμικές πλατφόρμες.

Η συμφωνία της με την αλυσίδα iPic Entertainment, όπως και η κάθοδός της στις Κάννες (πιθανόν στα βραβεία Όσκαρ στο μέλλον), δικαίως ανησυχούν την παλιά φρουρά. Οι πρόσφατες δραματικές εκκλήσεις της Σοφίας Κόπολα να βλέπει ο κόσμος τις κινηματογραφικές ταινίες στις αίθουσες και όχι στις συνδρομητικές πλατφόρμες ή/ και στο διαδίκτυο απηχούν μια αγωνία με πολύ βάσιμες και υπαρκτές διαστάσεις: Οι λεγόμενοι over-the-top players και οι νέες τεχνολογίες αλλάζουν όχι μόνο το χώρο της παραγωγής και της διανομής περιεχομένου, αλλά και τον τρόπο κατανάλωσης οπτικοακουστικού περιεχομένου.

Τί μπορεί να σημαίνει αυτό; Η απάντηση είναι σαφής. Πρώτον, μιλάμε για μια ιδιαίτερα δυναμική, ταχύτατα αναπτυσσόμενη και παγκόσμια βιομηχανία με έντονο και αμείωτο βαθμό διεθνοποίησης τόσο από την πλευρά της ζήτησης οπτικοακουστικού περιεχομένου όσο και από την πλευρά της προσφοράς. Δεύτερον, παρατηρούνται δομικές αλλαγές στον τρόπο θέασης και κατανάλωσης του περιεχομένου, γεγονός το οποίο ταυτόχρονα δημιουργεί ευκαιρίες, αλλά και απειλές σε όσες επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται άμεσα ή έμμεσα στην οπτικοακουστική βιομηχανία.

Συνολικά, η πολιτική οικονομία της ενημέρωσης και της ψυχαγωγίας αλλάζει δραματικά και τα νούμερα είναι σοκαριστικά:

- Περίπου 400 ώρες περιεχομένου ανα λεπτό ή 600.000 ώρες την ημέρα ανεβαίνουν στο YouTube. Θα χρειαζόταν εκατομμύρια χρόνια για να παρακολουθήσει κανείς όλα τα βίντεο που διακινούνται στο διαδίκτυο κάθε μήνα.

- Το 2019 το 30% της παγκόσμιας κατανάλωσης μέσων ενημέρωσης και ψυχαγωγίας θα πραγματοποιείται μέσω διαδικτύου και της χρήσης κινητού τηλεφώνου. Το μεγαλύτερο μέρος του διαδικτυακού bandwidth (εύρους ζώνης) ήδη καταναλώνεται για τη θέαση κινηματογραφικών ταινιών και τηλεοπτικών εκπομπών.

- Από τους 2,5 δισεκατομμύρια περίπου χρήστες έξυπνου κινητού παγκοσμίως το 60% αυτών καταναλώνει βίντεο σε καθημερινή βάση. Το 40% της κατανάλωσης βίντεο από το YouTube γίνεται ήδη μέσω της χρήσης έξυπνου κινητού.

- Μέχρι το 2020, το 75% της παγκόσμιας κυκλοφορίας δεδομένων σε φορητές συσκευές θα είναι βίντεο.

- Η μεγάλη οθόνη δεν είναι τελικά τόσο μεγάλη, αφού η χρήση πολλαπλών οθονών είναι συχνό φαινόμενο για πολλά νοικοκυριά. Το κινητό αποτελεί αυτό που λέγεται πρώτη οθόνη στις ηλικίες 15-35 ετών, σε αντίθεση με τις υπόλοιπες ηλικιακές ομάδες, όπου η κατανάλωση βίντεο πραγματοποιείται κυρίως από την τηλεόραση και δευτερευόντως από υπολογιστές και ταμπλέτες.

- Το 2021 η παγκόσμια αγορά υπηρεσιών βίντεο κατά παραγγελία (video on demand) θα ξεπεράσει τις πωλήσεις στις αίθουσες προβολής ταινιών. Τα μεγαλύτερα studios, όπως η Fox, η Universal και η Warner Bros έχουν ήδη εκδηλώσει το ενδιαφέρον τους να επενδύσουν στο χώρο της τηλεόρασης και να προσφέρουν τις ταινίες τους on-demand μερικές εβδομάδες μετά την πρώτη προβολή στις αίθουσες.

- Οι μεγαλύτεροι και πιο πετυχημένοι παραγωγοί και κινηματογραφιστές από τον Γούντι Άλλεν μέχρι τον Μάρτιν Σκορτσέζε μεταναστεύουν μαζικά στο δυναμικό οικοσύστημα της τηλεόρασης και του streaming. Το ίδιο και οι πολλά υποσχόμενοι και νεότερης ηλικίας ταλαντούχοι δημιουργοί, όπως ο Λάνθιμος.

- Τηλεοπτικοί κολοσσοί, όπως η HBO χρειάστηκαν 25 χρόνια για να λάβουν την πρώτη υποψηφιότητα βραβείων Emmy σε αντίθεση με τη Netflix, η οποία χρειάστηκε μόλις έξι μήνες.

- To 2016 μεταδόθηκαν περισσότερες από 400 original τηλεοπτικές σειρές τύπου House of Cards. Κάθε επεισόδιο του House of Cards και του Game of Thrones κοστίζει 5 έως 10 εκατομμύρια δολάρια αντίστοιχα. Ένα ή δύο επεισόδια δηλαδή κοστίζουν πολύ περισσότερο από πολλές κινηματογραφικές παραγωγές μεγάλου μήκους στην Ευρώπη.

- Ο εθισμός του τηλεοπτικού κοινού στις High-End TV Dramas είναι τόσο μεγάλος, ώστε το φαινόμενο του binge-watch (πέφτω με τα μούτρα μόλις κυκλοφορήσει ο νέος κύκλος επεισοδίων) δεν αποτελεί πλέον είδηση. Για παράδειγμα, πάνω από το 50% των τηλεθεατών παρακολούθησαν όλα τα επεισόδια της τέταρτης σειράς του House of Cards σε λιγότερο από 6 ημέρες.

- Οι νέες τηλεοπτικές συσκευές συνδέονται με το διαδίκτυο και ο χάρτης των χωρών με υβριδικές υπηρεσίες τηλεόρασης (HbbTV) συνεχώς διευρύνεται. Στην Ευρώπη η τεχνολογία αυτή παρέχεται ήδη στους πολίτες 16 χωρών. Ο τηλεθεατής χρησιμοποιώντας το HbbTV αποκτά τη δυνατότητα πλοήγησης σε κατ' απαίτηση εκπομπές μέσω της χρήσης υπηρεσιών catch-up tv και video-on-demand.

Ο κατάλογος των ενδείξεων της μεγάλης αλλαγής που συντελείται στο χώρο της τηλεόρασης είναι ανεξάντλητος. Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι η κατανάλωση τηλεοπτικών προγραμμάτων γίνεται πλέον και εκτός του παραδοσιακού χωρικού και χρονικού περιβάλλοντος θέασης και τοποθέτησης της διαφήμισης. Επιπλέον, το τηλεοπτικό προϊόν έχει παγκόσμια ζήτηση και είναι εξαγώγιμο εξαρχής, ειδικά αν η παραγωγή ή συμπαραγωγή του πραγματοποιείται με (υπερ)-υψηλή ευκρίνεια και μπορεί να ντουμπλάρεται εύκολα σε άλλες γλώσσες.

Η επέκταση των βίντεο συνεχούς ροής (streaming video), όπως η Netflix, η Amazon και η Hulu ενθάρρυναν τα τηλεοπτικά δίκτυα στην Αμερική να δημιουργήσουν νέα scripted shows και περισσότερο περιεχόμενο. Το συνεχώς αυξανόμενο online κοινό δημιούργησε μια ζήτηση για περισσότερα τηλεοπτικά προγράμματα με αποτέλεσμα η τηλεοπτική θέαση (viewing) στις ΗΠΑ και σε άλλες χώρες να βρίσκεται σε επίπεδα ρεκόρ.

Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι το CBS για παράδειγμα, ένα από τα πιο παλιά τηλεοπτικά δίκτυα της Αμερικής, εμφανίζει τα υψηλότερα ποσοστά παρακολούθησης των προγραμμάτων του τα δέκα τελευταία χρόνια. Οι Αμερικάνοι βλέπουν 20% περισσότερη τηλεόραση συγκριτικά με το τέλος της δεκαετίας του 1990 φτάνοντας το 2016 τα επίπεδα των 10 ωρών και 39 λεπτών αν συμπεριλάβουμε και το χρόνο που σερφάρουν ή χρησιμοποιούν μια εφαρμογή κινητής τηλεφωνίας. Επιπλέον ο αριθμός των νοικοκυριών στις ΗΠΑ που διαθέτει μια τουλάχιστον τηλεοπτική συσκευή έχει αυξηθεί κατά 15% από το 2000 με το μέσο νοικοκυριό να διαθέτει περισσότερες από 3 οθόνες θέασης τηλεοπτικού περιεχομένου ανά σπίτι.

Η τηλεόραση ταυτίζεται ολοένα και περισσότερο με τη μυθοπλασία και το storytelling, με ήρωες, με εικόνες και χαρακτήρες, οι οποίοι ενδέχεται να μεταφέρονται καλύτερα στην τηλεόραση παρά σε μια μεγάλης διάρκειας κινηματογραφική παραγωγή. Σε αυτό βοηθάει και η συνεχής βελτίωση στο format και στην τεχνολογία μετάδοσης του τηλεοπτικού περιεχομένου. Αν η ποιότητα του περιεχομένου είναι ο βασιλιάς τότε μάλλον η τεχνολογική καινοτομία που συνδέεται με το περιεχόμενο και τη διανομή του είναι η βασίλισσα.

Η νέα μορφή τηλεόρασης διακρίνεται από ταχύτητα, αμεσότητα και εμπλουτισμένο περιεχόμενο εξαιτίας της εισαγωγής νέων τεχνολογιών και γρηγορότερου διαδικτύου. Η νέα μορφή τηλεόρασης συνιστά μια εμπειρία που προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία και προσαρμογή στις ατομικές ανάγκες, αλλά και που χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη κοινωνικότητα και διαδραστικότητα. Τα πιο δημοφιλή hashtags αφορούν τηλεοπτικές εκπομπές ή τηλεοπτικές περσόνες.

Πολλές αθλητικές τηλεοπτικές μεταδόσεις συνοδεύονται από τη χρήση εφαρμογών, όπως το Facebook live και το Instagram stories. Δεν πρέπει να προξενεί έκπληξη το γεγονός ότι η Time Warner πρόσφατα ανακοίνωσε τη δημιουργία μιας νέας streaming πλατφόρμας για την μετάδοση των αγώνων του Champions League και του Europa League μετά από σχετική συμφωνία με την UEFA. Η συγκεκριμένη διαδικτυακή πλατφόρμα θα μεταδίδει ζωντανούς αγώνες και οι συνδρομητές της θα έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες παραγωγής βίντεο με στιγμιότυπα και φάσεις με τη λογική του clipittv.

Ο πλουραλισμός στο περιεχόμενο και η ευκολία διανομής και ενίοτε διαμοιρασμού του περιεχομένου διαιρεί, αλλά και (συν)ενώνει τους ανθρώπους σε κοινότητες. Η παρακολούθηση μιας τηλεοπτικής σειράς τύπου House of Cards ή Game of Thrones δεν αποτελεί απλώς έναν ακόμη τρόπο κατανάλωσης του διαθέσιμου ελεύθερου χρόνου, αλλά ένα κοινωνικό γεγονός και μια συμμετοχική εμπειρία. Οι δημοφιλείς τηλεοπτικές σειρές δημιουργούν επιμέρους συλλογικότητες παγκόσμιας μάλιστα εμβέλειας με ιδιαίτερες θεωρητικές αναζητήσεις, blogs, apps, πιστεύω, ηθική ακόμη και μουσικές ή ενδυματολογικές προτιμήσεις. Για παράδειγμα νέες τηλεοπτικές σειρές, όπως το Orange is the new Black επαναπροσδιορίζουν τη σεξουαλικότητα σε αντίθεση με το αγαπημένο Σπίτι στο Λιβάδι, που αποτέλεσε «Ύμνο εις την Παρθενίαν».

Πρόκειται ίσως για τη χρυσή εποχή της τηλεόρασης με καλύτερα και πιο ποιοτικά προγράμματα και πιο διευρυμένο κοινό παγκοσμίως. Η τηλεόραση συνεχίζει την ανοδική της πορεία και οι καταναλωτές τηλεοπτικού προγράμματος έχουν υψηλότερη και άμεση πρόσβαση σε πολύ περισσότερα τηλεοπτικά προγράμματα. Οι τηλεοπτικοί πάροχοι για να παραμείνουν ισχυροί είναι αναγκασμένοι να επενδύουν συνεχώς σε νέα προγράμματα, καθώς και σε τεχνολογικές καινοτομίες και επιχειρηματικές συνεργασίες προκειμένου να διατηρήσουν ή και να αυξήσουν τα μερίδια τηλεθέασης που έχουν. Υπάρχουν βέβαια και άλλες σημαντικές προκλήσεις που είναι αναγκασμένοι να αντιμετωπίσουν, όπως η πειρατεία, ο έντονος και σχεδόν κανιβαλικός ανταγωνισμός τόσο στην παραγωγή όσο και στη διανομή περιεχομένου, οι απώλειες τηλεθέασης στις νεότερες γενιές (το λεγόμενο cord-cutting), φορολογικά και άλλα ρυθμιστικά ζητήματα και η σταδιακή αύξηση του ειδικού βάρους της διαφήμισης στο διαδίκτυο σε βάρος των παραδοσιακών τηλεοπτικών σταθμών συνδρομητικής ή ελεύθερης λήψης.

Οι παραδοσιακοί τηλεοπτικοί σταθμοί, αλλά και οι δημόσιες ραδιοτηλεοράσεις μπορούν, άραγε, να επιβιώσουν σε ένα τέτοιο ανταγωνιστικό περιβάλλον;

Η απάντηση είναι απολύτως θετική για τρεις κυρίως λόγους: Πρώτον, ο χρόνος θέασης περιεχομένου που μεταδίδεται σε πραγματικό χρόνο είναι κατά 300% μεγαλύτερος σε σχέση με τον κατά παραγγελία χρόνο. Παρά τις πανάκριβες παραγωγές η κατά παραγγελία συνδρομητική τηλεόραση (SVOD) ανέρχεται σε 12 δισεκατομμύρια ώρες θέασης το μήνα, όταν η ελεύθερης λήψης τηλεόραση (FTA) στην Ευρώπη αντιστοιχεί σε 2 δισεκατομμύρια ώρες (!) θέασης σε καθημερινή βάση.

Δεύτερον, η ανάγκη προσφοράς ποικιλίας περιεχομένου στους καταναλωτές από τους συνδρομητικούς παρόχους και τους over-the-top players ενθαρρύνει και ωθεί τις συμπαραγωγές με τους παραδοσιακούς broadcasters. Για παράδειγμα, η Netflix συνεργάζεται με τη RAI, το ITV, το Channel 4, το BBC. Αντίστοιχα το HBO επέκτεινε μάλιστα τη συνεργασία του με παραγωγούς στις βαλκανικές χώρες. Δυστυχώς η Ελλάδα δεν συμπεριλαμβάνεται σε αυτές. Η πρόσφατη ωστόσο εισαγωγή θεσμικού πλαισίου επιδότησης της οπτικοακουστικής παραγωγής και η επικείμενη απλοποίηση των διαδικασιών κινηματογράφησης ίσως την μετατρέψουν σε πιο ελκυστικό τόπο προσέλκυσης σχετικών επενδύσεων στο μέλλον.

Τρίτον, η τηλεθέαση μεγάλων αθλητικών γεγονότων παραμένει προνομιακό πεδίο της παραδοσιακής τηλεόρασης (συνδρομητικής και ελεύθερης). Το ίδιο ισχύει και για πολλά reality shows τύπου Voice. Οι Millenials και οι νεότερης ηλικίας τηλεθεατές μπορεί να έλκονται από τις ακριβές παραγωγές τύπου Game of Thrones και τη θέαση τους χωρίς διαφημιστικά διαλλείματα από την Netflix και την Amazon, αλλά όταν έρχεται η ώρα της English Premier League, του NBA, και του Super Bowl η οθόνη κολλάει στους παραδοσιακούς broadcasters. Οι αθλητικές μεταδόσεις (και τα πιο δημοφιλή reality/adventure shows) είναι συχνά το μήλον της έριδος ανάμεσα στους παρόχους περιεχομένου γιατί εξασφαλίζουν γενναιόδωρα διαφημιστικά πακέτα και αποτελούν τα μοναδικά σχεδόν τηλεοπτικά θεάματα, τα οποία εξακολουθούν να καθηλώνουν στον ίδιο χρονισμό εκατομμύρια τηλεθεατές μπροστά στην οθόνη.

Το γεγονός αυτό εξηγεί γιατί τα παραδοσιακά κανάλια της ελεύθερης και της συνδρομητικής τηλεόρασης και πολλοί τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι ανταποκρίνονται θετικά στην απόκτηση των δικαιωμάτων προβολής αθλητικών αγώνων, όταν ειδικά τα τελευταία 3 χρόνια η αξία τους έχει δραματικά αυξηθεί. Η ESPN του ομίλου Disney, η Time Warner, το Sky, η BT, η Deutsche Telekom, η Telefonica, το ABC, το NBC, το CBS, το Fox, το Canal+ δαπανούν δισεκατομμύρια κάθε χρόνο για την μετάδοση αθλητικών αγώνων. Το 2016, οι 92 από τους 100 μεγαλύτερους broadcasters στις ΗΠΑ αφορούσαν κανάλια με 100% αθλητικό πρόγραμμα ή κανάλια με πολύωρες αθλητικές εκπομπές και ποικίλες μεταδόσεις.

Σε γενικές γραμμές, οι παραδοσιακοί broadcasters εξακολουθούν να απευθύνονται σε ένα πιο διευρυμένο κοινό και συνεπώς έχουν ξεκάθαρη θέση στο μελλοντικό τηλεοπτικό τοπίο. Όλες οι διαθέσιμες μετρήσεις δείχνουν ότι η ζωντανή και ελεύθερης λήψης τηλεόραση υπερέχει έναντι της κατά παραγγελίας τηλεόρασης (ελεύθερης ή συνδρομητικής). Η κατά παραγγελία συνδρομητική τηλεόραση αντιπροσωπεύει το 20% της τηλεθέασης στις ΗΠΑ, αλλά μόλις το 5% των εσόδων της τηλεοπτικής αγοράς. Στην Ευρώπη το μερίδιο της συνδρομητικής και κατά παραγγελία τηλεόρασης είναι ακόμη χαμηλότερο και δεν ξεπερνά το 3%.

Και αυτό όχι μόνο γιατί η λεγόμενη παραδοσιακή/ κλασική τηλεόραση έχει συνήθως ζωντανό πρόγραμμα και συχνά μπαίνει δωρεάν ή με χαμηλό κόστος σε κάθε σπίτι, αλλά και γιατί η τηλεοπτική συμπεριφορά των πολιτών παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτώμενη από τη συνήθεια (δεν νοούνται Πάσχα χωρίς Φράνκο Τζεφιρέλι και Μουντιάλ ή Ολυμπιακοί Αγώνες χωρίς την ΕΡΤ). Το Eastenders και το Doctor Who εξακολουθούν να «τσιμπάνε» ιδιαίτερα υψηλά νούμερα τηλεθέασης στη Βρετανία.

Τα κύτταρα έχουν μνήμη. Ακριβώς για αυτό οι λεγόμενες «βιβλιοθήκες» των παραδοσιακών broadcasters έχουν εμπορική αξία (υπάρχει καλύτερο παράδειγμα στην Ελλάδα από το άξιο λόγου και «πολύ σκληρό να πεθάνει» Mega;). Το ίδιο ισχύει και για τα πλούσια ιστορικά αρχεία, όπως αυτό της ΕΡΤ, τα οποία όταν ψηφιοποιούνται και εμπλουτίζονται μπορούν να στηρίξουν ισχυρές ζώνες τηλεθέασης ή να παράγουν ιδιαίτερης αξίας τηλεοπτικό προϊόν, όπως η Μηχανή του Χρόνου και το Σαν Σήμερα. Ο πλούσιος κατάλογος οπτικοακουστικών τεκμηρίων που είναι αποθηκευμένα και έτοιμα να προβληθούν και μέσω streaming services ή μπουκέτων HbbTv αποτελεί, συγκριτικά με τους νέους παίχτες της τηλεοπτικής βιομηχανίας, ένα σημαντικό ατού για όλους τους παραδοσιακούς broadcasters.

Τα περιθώρια κέρδους διεθνώς παραμένουν υψηλότερα στη γραμμική τηλεόραση και τη δορυφορική τηλεόραση και ακολουθούν οι πάροχοι καλωδιακής τηλεόρασης, τα καλωδιακά δίκτυα και τα interactive media. Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι η πλειοψηφία του κοινού συνήθως δεν εγκαταλείπει και δεν υποκαθιστά την ελεύθερης λήψης ή τη συνδρομητική τηλεόραση, αλλά αντίθετα τη συμπληρώνει με streaming υπηρεσίες και νέα προϊόντα διάδρασης σε μια προσπάθεια ικανοποίησης πιο εξατομικευμένων αναγκών τηλεθέασης.

Το HBO δε βγάζει λεφτά από τα δεκάδες διαφορετικά YouTube κανάλια που διαθέτει ή το ένα δις streams, που έχει, αλλά από τις 2700 ώρες scripted πρόγραμμα την ημέρα που μεταδίδει. Η υπηρεσία live streaming iPlayer του BBC δεχόταν 250 εκατομμύρια αιτήματα για μετάδοση περιεχομένου κάθε μήνα το 2016, ενώ τον Μάιο του 2017 το αντίστοιχο μέγεθος αιτημάτων ανήλθε σε 271 εκατομμύρια.

Η παλιά φρουρά της τηλεόρασης δηλαδή αντιστέκεται και όταν αξιοποιεί τις νέες τεχνολογίες καταφέρνει και νικά την ψηφιακή επανάσταση γιατί έχει τις δικές της niche markets, επιτυχημένα brands και κυρίως κοινό, ενίοτε φανατικό, και όχι απλώς traffic. Το γεγονός αυτό δεν επιτρέπει κανενός είδους εφησυχασμού από μέρους της.

Τα μεγαθήρια της FANG (Facebook, Amazon, Netflix, Google) και σύντομα της Disney και της Apple ή των γιγαντιαίων κολοσσών της Κίνας, καθώς και της τεχνολογικά ακμάζουσας Νότιας Κορέας και Ινδίας ένα πράγμα επιδιώκουν να κάνουν στο τέλος: business στο χώρο της τηλεόρασης. Και μάλιστα business σε όλα τα επίπεδα, όπως η μυθοπλασία, τα reality shows και οι ζωντανές μεταδόσεις κορυφαίων αθλητικών γεγονότων.

Η νέα πλατφόρμα Watch, η οποία θα μεταδίδει shows και live events αποκαλύπτει την διόλου τυχαία στροφή της Facebook στο original περιεχόμενο, που προσομοιάζει ως λειτουργία τουλάχιστον με αυτή της συμβατικής τηλεόρασης. Οι πιο ισχυρές εταιρίες στο χώρο των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών ούτε επιδιώκουν ούτε διαβλέπουν το τέλος της τηλεόρασης, όπως διάφοροι «αναλυτές-νεκροθάφτες» και μελλοντολόγοι διατυμπανίζουν εδώ και 15 τουλάχιστον χρόνια. Αντίθετα βλέπουν στην τηλεόραση την ευκαιρία να βγάλουν κέρδος και μάλιστα με πολλούς τρόπους: από τη διαφήμιση, από την κατασκευή και εμπορία mobile applications, από την πώληση ηλεκτρονικών συσκευών, αλλά και από την πώληση δεδομένων αξιοποιώντας το εξειδικευμένο προσωπικό, την τεχνογνωσία, τους αλγόριθμους και τα big data και analytics που διαθέτουν.

Στο πλαίσιο αυτό, οι ιδιοκτήτες και οι διευθύνοντες των τηλεοπτικών σταθμών θα πρέπει να δουν το θέμα της μέτρησης της τηλεθέασης πιο σοβαρά. Εξάλλου τα κανάλια και οι διαφημιστές είναι αυτοί που λένε στη Nielsen τί να μετρήσει. Έτσι οι μετρήσεις της Nielsen αποτελούν το νόμισμα με το οποίο υπολογίζεται η αξία παραγωγής και πώλησης οπτικοακουστικού περιεχομένου στις περισσότερες χώρες του κόσμου. Και εδώ τίθενται τα σημαντικότερα ερωτήματα.

Η Nielsen είναι μια εταιρία παγκόσμιας εμβέλειας με πολύχρονη εμπειρία, εξακολουθεί όμως να αποτελεί μια λύση one size fits all; Πρέπει να προστεθούν συστήματα μέτρησης εκεί όπου δεν υπάρχουν, και κυρίως στο διαδίκτυο και στην κατανάλωση βίντεο; Μπορούμε να δούμε το ακριβές μέγεθος και την έκταση αύξησης της διαφημιστικής αγοράς με τα υπάρχοντα εργαλεία; Έχουν τόσο μεγάλη αξία τα GRPs σήμερα; Με ποια μεθοδολογία «σπρώχνουν» οι διαφημιστές λεφτά εκτός της τηλεόρασης και της οπτικοακουστικής παραγωγής ενδεχομένως με βάση και τις μετρήσεις της Nielsen;

Στις ΗΠΑ τα ερωτήματα αυτά αποτέλεσαν το πρόταγμα και το αντικείμενο δημόσιας συζήτησης μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών και αναζητήθηκαν λύσεις. Αντίθετα στην Ελλάδα, η όποια αμφισβήτηση στις μετρήσεις της Nielsen λαμβάνει άλλου είδους διαστάσεις και οι φορείς της αγοράς σπεύδουν να τις υπερασπιστούν ως ιερό θέσφατο. Και όμως στις ΗΠΑ και οι φορείς της αγοράς και η ίδια η Nielsen έσπευσαν να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους εφαρμόζοντας νέες πρακτικές στην μέτρηση της τηλεθέασης. Για παράδειγμα, οι μετρήσεις της Nielsen περιλαμβάνουν πλέον αρκετούς OTT και VOD players, όπως η Hulu, το YouTubeTV, ενσωματώνοντας το Digital in TV Ratings.

Συνοψίζοντας, ο κόσμος αγαπάει την τηλεόραση και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει όσες ανατρεπτικές τεχνολογίες και αν εμφανιστούν. Η Viacom, η Netflix, η Amazon, η HBO, το BBC δείχνουν πώς η τηλεόραση μπορεί να κερδίζει και τις πιο απαιτητικές νεότερες γενιές που έχουν μάθει να ζουν και να εργάζονται με internet enabled συσκευές: επενδύοντας σε καλό περιεχόμενο, ζωντανό πρόγραμμα και περισσότερα streams. Το μέλλον της τηλεόρασης είναι φωτεινό και δείχνει να μην απειλείται από τη τεχνολογία και το διαδίκτυο.

Αυτό ισχύει και για τους παραδοσιακούς δημόσιους και ιδιωτικούς broadcasters υπο την προϋπόθεση να αποβάλλουν τις τεχνοφοβικές συμπεριφορές και τις ατολμίες στην επένδυση σε πρωτογενές και ανταγωνιστικό περιεχόμενο. Η εμπειρία δείχνει ότι όταν απουσιάζουν τέτοιες συμπεριφορές και κουλτούρες τότε οι παραδοσιακοί broadcasters γίνονται πιο ανταγωνιστικοί οργανισμοί από τους νεότερους παίχτες της τηλεοπτικής βιομηχανίας.

Η μεγάλη μάχη όμως που θα κρίνει το ποιος θα κυριαρχήσει στο χώρο της τηλεόρασης και της ψυχαγωγίας βρίσκεται στην ικανότητα απορρόφησης τεχνολογικής καινοτομίας και κυρίως στη διανομή της διαφήμισης, όπου συχνά more data driven περιβάλλοντα παίρνουν διαφημιστικά έσοδα από την παραδοσιακή τηλεόραση. Επομένως το ζήτημα μέτρησης της τηλεθέασης πρέπει να απασχολήσει πιο σοβαρά όλους όσους δραστηριοποιούνται στην τηλεοπτική αγορά, καθώς και τους εμπλεκόμενους φορείς, την Πολιτεία και τις Ανεξάρτητες Αρχές. Το ίδιο ισχύει για την πειρατεία για την οποία θα έχουμε την ευκαιρία να μιλήσουμε στο μέλλον.

Δημοσιεύτηκε στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑΠΕ) στις 20/8/2017.

Αριστερά - Δεξιά ή κλειστό - ανοιχτό σύστημα

Πολλοί πιστεύουν πως η διάκριση αριστερά - δεξιά έχει ξεπεραστεί. Οτι για να καταλάβουμε τον κόσμο σήμερα, για να αναλύσουμε τις αντινομίες και τους κοινωνικούς ανταγωνισμούς στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης, ο διαχωρισμός μεταξύ κλειστών και ανοιχτών συστημάτων είναι πολύ πιο χρήσιμος. Η χρησιμότητα της δεύτερης διάκρισης όμως, κυρίως μετά το άνοιγμα των παγκόσμιων αγορών στη δεκαετία του '80, δεν σημαίνει πως η πρώτη διάκριση έχει ξεπεραστεί. Το πρόβλημα δεν είναι να διαλέξουμε τη μία από τις δύο διακρίσεις. Το πρόβλημα είναι να δούμε πώς συνδέεται η μία με την άλλη.

Αριστερά και ισότητα

Παρ' όλο που η διάκριση αριστερά - δεξιά αλλάζει νόημα ανάλογα με το πλαίσιο στο οποίο χρησιμοποιείται, βασίζεται κυρίως στην ιδέα της κοινωνικής ισότητας - ανισότητας. [Μπόμπιο, Ν. (2013]. Δεξιά και Αριστερά. Αθήνα: Πόλις). Αυτή την ιδέα μπορούμε να τη συνδέσουμε με τον τρόπο κατανομής δικαιωμάτων: αστικών, πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών. Η αριστερή πολιτική στοχεύει στη διάχυση των παραπάνω δικαιωμάτων από την κορυφή στη βάση της κοινωνικής πυραμίδας. Για παράδειγμα, όπως έδειξε ο Τ. Η. Marshal στο πλαίσιο της Μεγάλης Βρετανίας, η κατάκτηση του δικαιώματος δημιουργίας συνδικάτων οδήγησε σε μαζικές εργατικές οργανώσεις. Στη συνέχεια παρατηρούμε τη διεύρυνση του αριθμού αυτών που απέκτησαν το δικαίωμα της ψήφου, δηλαδή αυτών που εντάχθηκαν στην ενεργό πολιτική αρένα.

Η μαζική ένταξη των εργατών οδήγησε σε σοσιαλδημοκρατικού τύπου κόμματα (όχι μόνο στη Μ. Βρετανία, αλλά πιο γενικά στην Ευρώπη), κόμματα που ενίσχυσαν τα κοινωνικά δικαιώματα των λαϊκών τάξεων. Αυτή η μακρά διαδικασία είχε ως κύριο εμπόδιο συντηρητικές/δεξιές δυνάμεις που αντιστάθηκαν στη σταδιακή αποδυνάμωση του ολιγαρχικού status quo.

Το σημερινό πλαίσιο

Οσο για το σημερινό πλαίσιο, η Αριστερά εναντιώνεται στην κυριαρχία του χρηματιστικού καπιταλισμού που οδηγεί σε πρωτοφανή συγκέντρωση του παγκόσμιου πλούτου σε μια μικρή μερίδα του πληθυσμού, η οποία όχι μόνο εντείνει τις ανισότητες, αλλά συγχρόνως οδηγεί τα κεφάλαια σε λιγότερο παραγωγικές επενδύσεις. Αυτού του είδους η ανάλυση δεν μπορεί να γίνει χωρίς τη χρήση της διάκρισης Αριστερά - Δεξιά. Δεν μπορεί να αντικατασταθεί από αυτή της διάκρισης ανοιχτό - κλειστό σύστημα. Για τον πολύ απλό λόγο πως υπάρχουν ανοιχτά συστήματα που οδηγούν σε τεράστιες ανισότητες και εξίσου ανοιχτές οικονομίες με πιο ίση κατανομή του πλούτου (π.χ. σκανδιναβικές χώρες).
Περνώ, τέλος, στους δύο μεγάλους παίκτες του παγκόσμιου καπιταλισμού, τις ΗΠΑ και την Κίνα. Στις ΗΠΑ παρατηρούμε, με την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, μια εκτόξευση των ανισοτήτων - κυρίως λόγω της μείωσης της φορολογίας των επιχειρήσεων. Αυτό κατά τη συντηρητική Δεξιά υποτίθεται πως θα δημιουργήσει περισσότερο πλούτο.

Πλούτο που αργά ή γρήγορα θα διαχυθεί προς τα κάτω (the trickle down effect). Αυτό όμως δεν συμβαίνει πάντα, αφού η φτωχοποίηση ενός σημαντικού μέρους του πληθυσμού, καθώς και η σημαντική μείωση των κοινωνικών δικαιωμάτων μέσω του μερικού ξηλώματος του Obama Care είναι σαφείς ενδείξεις της μη διάχυσης του πλούτου προς τη βάση της κοινωνικής πυραμίδας. Οσο για τη διάσταση ανοιχτό - κλειστό, η πολιτική του Τραμπ μείωσε σημαντικά τον ανοιχτό χαρακτήρα της αμερικανικής οικονομίας. Με την έμφαση που δίνει ο αμερικανός πρόεδρος στις διμερείς συμφωνίες, την εναντίωσή του στο άνοιγμα του διατλαντικού εμπορίου (ΤΤΙΡ) και με την πρόθεσή του να επιβάλει δασμούς στις κινεζικές εξαγωγές, παρατηρούμε ένα σταδιακό πέρασμα από ένα ανοιχτό σε ένα ημίκλειστο οικονομικό σύστημα. Με βάση τα παραπάνω, είναι προφανές πως για να αναλύσουμε την αμερικανική οικονομία και κοινωνία πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπόψη μας και τη διάκριση Αριστερά - Δεξιά (εντεινόμενες ανισότητες) και αυτή του ανοιχτού - κλειστού (προστατευτισμός).

Και δύο λόγια για την Κίνα. Σε ό,τι αφορά το εξωτερικό εμπόριο, η τεράστια αυτή χώρα εντάσσεται ραγδαία στον παγκόσμιο οικονομικό χώρο. Ελέγχει βέβαια σε κάποιον βαθμό τις πολυεθνικές κινεζικές επιχειρήσεις. Επίσης, βάζει πιο αυστηρούς όρους στη λειτουργία στο ξένο επενδυτικό κεφάλαιο. Παρ' όλα αυτά, κοιτώντας την οικονομία στο σύνολό της, αυτή έχει όλο και περισσότερο έναν ανοιχτό προσανατολισμό. Οσο για τον χώρο των ανισοτήτων, εδώ παρατηρούμε σημαντικές διαφορές από τις ΗΠΑ. Κυρίως στον αστικό χώρο, οι ανισότητες εντείνονται και οι κινέζοι πολυεκατομμυριούχοι πολλαπλασιάζονται. Από την άλλη μεριά, η απόλυτη φτώχεια, κυρίως στον αγροτικό χώρο, μειώνεται με πρωτοφανείς ρυθμούς. Ετσι, πάνω από πεντακόσια εκατομμύρια άνθρωποι έχουν ξεπεράσει την κατάσταση της απόλυτης εξαθλίωσης. Για πρώτη φορά στη μακρά ιστορία της χώρας, σε περιόδους κακής σοδειάς, οι αγρότες δεν πεθαίνουν από την πείνα. Αρα στην κινεζική περίπτωση έχουμε εντεινόμενες ανισότητες αλλά στη βάση της κοινωνικής πυραμίδας η απόλυτη φτώχεια μειώνεται εντυπωσιακά.

Συμπέρασμα

Οι δύο διακρίσεις αριστερά - δεξιά και ανοιχτό - κλειστό αλληλοσυμπληρώνονται. Δεν υπάρχει «υπέρβαση» της πρώτης από τη δεύτερη. Η λεγόμενη υπέρβαση είναι αποτέλεσμα μόδας και όχι ουσίας. Δεν είναι δυνατόν να αναλύσουμε σήμερα έναν κοινωνικό σχηματισμό χωρίς να λάβουμε υπόψη μας και τις δύο διαστάσεις του. Είτε μας ενδιαφέρουν οι κοινωνικοί ανταγωνισμοί, η αναδιανομή ή μη του πλούτου, της πολιτικής δύναμης και της πολιτισμικής επιρροής, είτε ο απομονωτισμός και ο προστατευτισμός, και στις δύο περιπτώσεις ο πολύπλοκος τρόπος άρθρωσης και των δύο παραπάνω διαστάσεων είναι απόλυτα αναγκαίος.

Δημοσιεύτηκε στο "Βήμα της Κυριακής" στις 20/8/2017.

Προσχέδιο Απολογισμού Δράσης του ΚΕΕΠ της ΕΡΤ και του ΣΚΕ Αττικής. Κείμενο Διαλόγου και Διαβούλευσης / 2015-2017

Το Κέντρο Επικοινωνίας Ενημέρωσης Πολιτών (ΚΕΕΠ) σύμφωνα με το Οργανόγραμμα της ΕΡΤ και τον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας Α.Π.1001/11-02-2016 σελ. 14-15 είναι Τμήμα της Διεύθυνσης Εταιρικής Επικοινωνίας και ανήκει στις Υπηρεσίες Διευθύνοντος Συμβούλου της ΕΡΤ. Βασική αποστολή του είναι το άνοιγμα της ΕΡΤ στην κοινωνία και τους πολίτες και η προώθηση του κοινωνικού προσώπου της ΕΡΤ με όλα τα δυνατά μέσα. Πιο ειδικά οι τρεις αρμοδιότητες και τομείς δραστηριότητας του ΚΕΕΠ είναι:
A) Η ίδρυση, οργάνωση και υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Κοινωνικού Ελέγχου της ΕΡΤ.

B) Η προώθηση της Κοινωνικής Υπευθυνότητας της ΕΡΤ και σε συνεργασία με άλλους δημόσιους φορείς και Οργανισμούς (ΑΕΙ, ΔΕΚΟ) η συντονισμένη προβολή δράσεων κοινωνικής ευθύνης του Δημόσιου Τομέα όπως και η συμμετοχή στις ανάλογες πρωτοβουλίες της European Broadcasting Union (EBU).

Γ) Η δευτερογενής διαχείριση παραπόνων πολιτών που απευθύνονται στην Κεντρική Διοίκηση της Εταιρείας και η ενημέρωση των αντίστοιχων διευθύνσεων.

Α. 'Ιδρυση και λειτουργία του ΣΚΕ Αττικής

Το ΣΚΕ Αττικής της ΕΡΤ που συγκροτήθηκε στις 22/12/2015, αποτελείται συνολικά από 110 μέλη με ίσο αριθμό εκπροσώπων 55 κοινωνικών φορέων και 55 πολιτών, που κληρώθηκαν ανάμεσα σε 2.260 πολίτες, οι οποίοι δήλωσαν συμμετοχή. Το ΣΚΕ Κεντρικής Μακεδονίας, με έδρα τη Θεσσαλονίκη συγκροτήθηκε στις 17/5/2016 και έχει 60 μέλη, 30 από τα οποία είναι εκλεγμένοι πολίτες και 30 εκπρόσωποι φορέων. Τα ΣΚΕ αποτελούν μια καινοτομική πρωτοβουλία συμμετοχικού κοινωνικού ελέγχου που προβλέπεται από το νόμο 4324/15 για τη νέα ΕΡΤ, είναι ανεξάρτητα όργανα με συμβουλευτικό χαρακτήρα και έχουν στόχο τη βελτίωση της ΕΡΤ, υπέρ του δημόσιου συμφέροντος. Εντάσσονται στην γενικότερη προοπτική της Ανοιχτής και Συμμετοχικής Διακυβέρνησης (Open Government Partnership –OGP) που προβλέπει δράσεις κοινωνικής συμμετοχής στο σύνολο της Δημόσιας Διοίκησης και του κράτους.
Βασικός σκοπός των ΣΚΕ είναι η εκπόνηση πορισμάτων που θα εντοπίζουν τις ελλείψεις και τις αδυναμίες της ΕΡΤ και θα προτείνουν μέτρα για τη βελτίωση της.
• Το ΣΚΕ Αττικής έχει ήδη πραγματοποιήσει δεκαεπτά (17) Ολομέλειες, με μέσο όρο συμμετοχής τα 30 μέλη, το 80 % των μελών έχουν συμμετάσχει το λιγότερο σε δύο Ολομέλειες, ενώ έχει εκλεγεί πενταμελές προεδρείο.
• Έχουν αφιερωθεί πάνω από 60 ώρες σε Ολομέλειες και 300 ώρες σε συναντήσεις των επτά Επιτροπών και έχουν γίνει ακροάσεις 5 Γενικών Διευθυντών όπως και 6 Διευθυντών τμημάτων & Στελεχών της ΕΡΤ.
• Τριάντα (30) μέλη του ΣΚΕ έχουν λάβει μέρος στην τηλεοπτική εκπομπή «Πολίτες» και είκοσι(20) μέλη συμμετείχαν σε 6 ραδιοφωνικές μεταδόσεις του "Athens Calling – Η Αθήνα καλεί" στο Α΄ Πρόγραμμα της ΕΡΑ.
• Έχουν πραγματοποιηθεί 4 τηλεοπτικές εκπομπές «ΠΟΛΙΤΕΣ» με αποκλειστικό θέμα τη λειτουργία των ΣΚΕ, με συμμετοχή κατά μέσο όρο 20 μελών του ΣΚΕ. Η εκπομπή «ΠΟΛΙΤΕΣ» είχε ώρα μετάδοσης μισή ώρα μετά τα μεσάνυχτα του Σαββάτου στην ΕΡΤ1 και στην πορεία της κατέγραψε τριπλάσιο μερίδιο τηλεθέασης (5,6%) από το μέσο σύνηθες στην ίδια ώρα και ημέρα. Δύο μέλη του Προεδρείου του ΣΚΕ έχουν φιλοξενηθεί στην εκπομπή «Στάση ΕΡΤ».
• Στην ιστοσελίδα polites.ert.gr υπάρχουν αναρτημένες όλες οι Ολομέλειες του ΣΚΕ δηλαδή 60 ώρες video χωρίς καμμία παρέμβαση στο περιεχόμενο και οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να τις παρακολουθούν. Οι αναρτήσεις έχουν συντελέσει στον συγχρονισμό του ΣΚΕ Αττικής με το ΣΚΕ Κ. Μακεδονίας της ΕΡΤ3 με δεδομένο ότι πολλά μέλη του ΣΚΕ Μακεδονίας τις παρακολουθούν ανελλιπώς. Στον τομέα αυτό απαιτούνται ιδιαίτερες δράσεις που θα ακολουθήσουν στην επόμενη φάση λειτουργίας των ΣΚΕ που πρέπει επίσης να επεκταθούν και σε άλλες περιφέρειες παρόλο το άκρως πολύπλοκο θέμα της έδρας λειτουργίας (π.χ. Περιφέρεια Θεσσαλίας, Βορείου και Νοτίου Αιγαίου). Στην πρώτη, επιτυχή κατά βάση, φάση ίδρυσης και λειτουργίας των δύο κεντρικών ΣΚΕ δόθηκε βάρος στην σταθεροποίησή τους και στην ολοκλήρωση της εσωτερικής τους λειτουργίας.
• Η σελίδα «Πολίτες» του ΣΚΕ στο Facebook έχει 540 ακόλουθους και περιλαμβάνει φωτογραφικό υλικό από τις τηλεοπτικές εκπομπές, τις Ολομέλειες και άλλες δράσεις του ΣΚΕ Αττικής. Η Επιτροπή Ειδήσεων του ΣΚΕ έχει δημιουργήσει επίσης δική της σελίδα στο Fb.
"ΕΡΤ ΕΝΤΟΣ": Για την καλύτερη κατανόηση της εσωτερικής ζωής της εταιρείας από τα μέλη του ΣΚΕ το ΚΕΕΠ προχώρησε στην έκδοση εβδομαδιαίου ηλεκτρονικού δελτίου με τίτλο ΕΡΤ Εντός που αποστέλλεται στα 110 μέλη του ΣΚΕ Αττικής και τα 60 του ΣΚΕ Κ. Μακεδονίας. Περιλαμβάνει τις δηλώσεις και τα νέα της Διοίκησης, των συνδικαλιστικών φορέων, καινοτομικές πρωτοβουλίες διευθύνσεων και συναδέλφων και πολλά νέα που δεν γίνονται γνωστά ούτε καν ανάμεσα στους εργαζόμενους της ΕΡΤ. Συνάντησε πολύ θετικές αντιδράσεις. ΄Εχουν εκδοθεί 13 εβδομαδιαία Δελτία.

ΦΟΡΟΥΜ ΔΙΑΛΟΓΟΥ/ INTRANET ΤΟΥ ΣΚΕ. Από τα μέσα του 2016 το ΚΕΕΠ με στενή συνεργασία των Νέων Μέσων της ΕΡΤ και με την ενεργητική συμβολή των μελών του ΣΚΕ προχώρησαν στη λειτουργία του ηλεκτρονικού Φόρουμ Διαλόγου όπου τα 110 μέλη και οι επιτροπές του ΣΚΕ με ειδικούς κωδικούς πρόσβασης αναρτούν θέσεις, απόψεις και προτάσεις με στόχο την ανάπτυξη του εσωτερικού διαλόγου και την προοπτική μια επικοινωνιακής διασύνδεσης σε καθημερινή βάση. Η λειτουργία του Φόρουμ ήταν σχετικά επιτυχής με αρκετά μεγαλύτερη συμμετοχή των κληρωμένων πολιτών μελών του ΣΚΕ και μικρότερη συμμετοχή εκ μέρους των θεσμών-μελών του ΣΚΕ παρότι κάποιος θα περίμενε το αντίθετο. Γενικά η ασυμμετρία συμμετοχής των δύο συστατικών μελών του ΣΚΕ (πολίτες-θεσμοί/κοινωνικές οργανώσεις) είναι ένα θέμα που πρέπει να αντιμετωπιστεί με προσοχή στη δεύτερη φάση λειτουργίας των ΣΚΕ.

Επισημάνσεις και προσωρινά πορίσματα του ΣΚΕ

• Από τον Μάιο 2017 πέντε από τις επτά επιτροπές του ΣΚΕ έχουν καταθέσει στο Δ.Σ. της ΕΡΤ τα προσωρινά πορίσματά τους. Εκκρεμούν τα πορίσματα των Επιτροπών Ειδήσεων και Προγράμματος και Δημοσίου Διαλόγου. Τα πορίσματα δεν έχουν λάβει ακόμη κάποιο σχόλιο, παρατήρηση ή απάντηση από την Κεντρική Διοίκηση της ΕΡΤ.

• Μερικές από τις διαπιστώσεις που είτε περιέχονται στα προσωρινά κατατεθειμένα πορίσματα, είτε έχουν προκύψει από τη λειτουργία των Επιτροπών του ΣΚΕ έχουν εξαιρετική επικαιρότητα στην προσπάθεια ουσιαστικής αναδιοργάνωσης της ΕΡΤ. Η έντονη έλλειψη επικοινωνίας και εσωτερικής συνεργασίας ανάμεσα στις Διευθύνσεις και τα τμήματα της Εταιρείας με αποτέλεσμα τον κατακερματισμό των αποφάσεων και των διαδικασιών, η ελλιπής οριζόντια διασύνδεση (τηλεόραση -ραδιόφωνο - διαδίκτυο), η έλλειψη ενιαίας επικοινωνιακής εικόνας της ΕΡΤ, η έλλειψη σαφούς εμπορικής πολιτικής και αμοιβαίας διαφήμισης, οι ασυνέχειες και ασυνέπειες στο πρόγραμμα, η ελλιπής διαφάνεια στα κριτήρια της ενημερωτικής πολιτικής και τέλος η καθυστέρηση λογοδοσίας από τμήματα της κεντρικής διοίκησης και στελεχών της εταιρείας είναι μερικές από τις κρίσιμες επισημάνσεις του ΣΚΕ που αναμένουν επεξεργασία, απαντήσεις και βελτιωτικές δράσεις από την ΕΡΤ.
Συνοπτικά τα ΣΚΕ παρ' όλες τις αδυναμίες της πρώτης φοράς και τις γνωστές δυσκολίες συγκρότησης συλλογικών εθελοντικών οργάνων είναι εδώ και λειτουργούν. Τον Δεκέμβριο 2017 με την παράδοση στο Δ.Σ. του γενικού πορίσματος του ΣΚΕ Αττικής κλείνει η πρώτη φάση ίδρυσης και λειτουργίας τους. Το ΚΕΕΠ έχει ήδη προτάσεις για τη δεύτερη φάση λειτουργίας των νέων ΣΚΕ που θα λειτουργήσουν από τον Ιανουάριο 2018 με τις ανάλογες αλλαγές και βελτιώσεις που θα προκύψουν και από τη συζήτηση με τα μέλη του ΣΚΕ στις Ολομέλειες Σεπτεμβρίου-Οκτωβρίου 2017 και από την από κοινού εκτίμηση της εμπειρίας (θέσπιση διετούς θητείας ΣΚΕ, εθελοντική επέκταση θητείας τμήματος του σημερινού ΣΚΕ που θα λειτουργήσει ως γέφυρα με το νέο ΣΚΕ, βελτίωση εσωτερικής λειτουργίας δομών και συντονισμού, επικοινωνία και σχέσεις με την κοινωνία κ.α.).
Τα ΣΚΕ αποτελούν μια πρωτότυπη, καινοτομική πρωτοβουλία της ΕΡΤ χωρίς προηγούμενο σε Ελλάδα αλλά και την Ευρώπη. Η λειτουργία τους δεν είναι ακόμη ευρέως γνωστή στην ελληνική κοινωνία – εν μέρει και εντός της ΕΡΤ – αλλά αυτό είναι κάτι που μπορεί να διορθωθεί άμεσα με την κατάλληλη στήριξη από τη νέα Κεντρική Διοίκηση της ΕΡΤ.
Το άρθρο 11 του ν.4324/15 για τη νέα ΕΡΤ εφαρμόστηκε. Είναι χρέος της ΕΡΤ αλλά και των ΣΚΕ να προτείνουν από κοινού στο εποπτεύον Υπουργείο προτάσεις για τη βελτίωσή του.

Β. Κοινωνική Υπευθυνότητα της ΕΡΤ

• Η ΕΡΤ προωθεί την πρωτοβουλία για Κοινωνική Ευθύνη στο Δημόσιο Τομέα κα τις ΔΕΚΟ. Σε συνεργασία με τη Γεν. Γραμματεία Εμπορίου-Δικαιωμάτων Καταναλωτή, ΑΕΙ (ΕΜΠ-Πάντειο-Οικον. Πανεπιστήμιο), την Εθνική Σχολή Δημ. Διοίκησης/ Αυτοδιοίκησης, την ΕΥΔΑΠ και τη ΔΕΗ βρίσκεται στη φάση συγκρότησης μιας ευέλικτης συντονιστικής Ομάδας για την προώθηση της εκστρατείας με τίτλο «Κοινωνική Ευθύνη για όλους. Κοινωνική Ευθύνη από όλους» που θα συμπληρώσει αντίστοιχες δράσεις που αφορούν τον ιδιωτικό τομέα όπως προβλέπεται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία και το «Σχέδιο Εθνικής Στρατηγικής για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και Υπεύθυνη Επιχειρηματικότητα των επιχειρήσεων και των Οργανισμών» που έχει θέσει σε δημόσια Διαβούλευση η Γεν. Γραμματεία Εμπορίου του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης. Η ΕΡΤ συμμετείχε στη Διαβούλευση με δύο κείμενα του προϊσταμένου του ΚΕΕΠ και με τρεις παρεμβάσεις φορέων που είναι μέλη του ΣΚΕ Αττικής (Γεν. Γραμματεία Ισότητας, ΕΣΑΜΕΑ, ΤΕΙ Αθήνας). Με δεδομένο ότι βασικοί πυλώνες της ΕΚΕ όπως αναφέρονται στην Εθνική Στρατηγική για την ΕΚΕ είναι η Λογοδοσία, η Συμμετοχή και η Διαφάνεια η ΕΡΤ θεωρεί τα Συμβούλια Κοινωνικού Ελέγχου της ΕΡΤ ως κεντρικό σημείο της Κοινωνικής Υπευθυνότητας της εταιρείας.

• Η ΕΡΤ συμμετέχει επίσης ενεργητικά στην πρωτοβουλία της EBU "Public Service Media contribution to Society" (Η κοινωνική συνεισφορά των Δημόσιων Ρ/Τ). Το ΚΕΕΠ είναι μέλος στο C2S Experts Network μαζί με εκπροσώπους 23 άλλων μελών της EBU και σε συνεργασία με τον Μ. Νούτζεντ, Δ/ντη Ανάπτυξης Τεχνολογίας πήρε μέρος στην Πανευρωπαϊκή έρευνα για την κοινωνική συνεισφορά και τον κοινωνικό αντίκτυπο των Δημόσιων Ρ/Τ. Προσεχώς θα παρουσιαστεί στην EBU και η εμπειρία της ΕΡΤ για τα ΣΚΕ και οι δράσεις κοινωνικής ευθύνης για τους πρόσφυγες.

• Οι επιμέρους δράσεις ΕΚΕ της ΕΡΤ για τη διετία 2015-2017 ήταν πολλές και σημαντικές, έχουν αναλυθεί λεπτομερώς σε προηγούμενο απολογισμό και έγιναν παρόλη την αποδιάρθρωση που έφερε το διετές «μαύρο» που διέλυσε όλες τις προϋπάρχουσες υποδομές μαζί και το ΚΕΕΠ. Με το άνοιγμα της νέας ΕΡΤ το ΚΕΕΠ ιεράρχησε την ίδρυση και λειτουργία των ΣΚΕ και προχώρησε σε συνεργασία με την ΕΡΑ και τα Νέα Μέσα στη διοργάνωση οριζόντιων δράσεων που επέβαλλε η έκτακτη επικαιρότητα της κρίσης, όπως η εκστρατεία για τους πρόσφυγες, η πρωτοβουλία για τους άστεγους, η πρωτοβουλία Respect Word, η Ισότητα των Φύλων και η καταπολέμηση του διχαστικού ρατσιστικού λόγου, οι μαραθώνιοι της Unicef, και η υποστήριξη των παιδιών και των ευέλικτων ομάδων του πληθυσμού. Όλες αυτές οι πρωτοβουλίες έγιναν με τη συμμετοχή κοινωνικών φορέων και οργανώσεων μελών του ΣΚΕ, όπως οι Δήμοι Αγ. Παρασκευής, Χαλανδρίου, η Unicef, Μαζί για το Παιδί, Γεν. Γραμματεία Ισότητας, Συνήγορος του Πολίτη, ΑΕΙ, πολίτες μέλη κα. Υπήρξε επίσης συνεργασία με τη Διεύθυνση Περιεχομένου Νέων Μέσων που έκανε τον Απολογισμό Δημόσιας Αξίας της ΕΡΤ που πρέπει να συνδυαστεί με τον Κοινωνικό Απολογισμό ΕΚΕ στο πλαίσιο των υποχρεώσεων για την ανακοίνωση «των μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών» των με μεγάλων εταιρειών με πάνω από 500 εργαζόμενους του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα όπως επιβάλλει η κοινοτική νομοθεσία και προβλέπει η σχεδιαζόμενη Εθνική Στρατηγική για την ΕΚΕ της ελληνικής κυβέρνησης. Το ΚΕΕΠ σε συνεχή συνεργασία με πολλές ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές προωθεί τη συνεχή αμοιβαία τροφοδοσία θεμάτων κοινωνικής ευθύνης. Τέλος η Επιτροπή Κοινωνικής Ευθύνης της ΕΡΤ που συγκροτήθηκε στις 6/5/2016 με απόφαση του ΔΣ και του Δ/ντος Συμβούλου αποτελούμενη από δέκα στελέχη της εταιρείας και συντονιστή τον προϊστάμενο του ΚΕΕΠ με στόχο την προώθηση του εσωτερικού συντονισμού για θέματα ΕΚΕ και την επικούρηση του ΚΕΕΠ στη στήριξη των ΣΚΕ με πρόβλεψη μηνιαίας σύγκλησης ξεκίνησε αρκετά καλά από άποψη συμμετοχής (50%) το πρώτο εξάμηνο αλλά παρουσίασε δυσκολίες λειτουργίας στη συνέχεια. Κύριο εμπόδιο ήταν η γενική αίσθηση ότι οι προτεραιότητες της εταιρείας εξαιτίας των ιδιαίτερων συνθηκών ήσαν διαφορετικές, ενώ ένας αριθμός συμμετεχόντων είχε δυσκολία συμμετοχής εξαιτίας εργασιακού φόρτου ή αλλαγής θέσης. Εκκρεμεί η ανασυγκρότηση της Επιτροπής. Για τη διετία 2018-20 χρειάζεται ένα σαφές ιεραρχημένο πρόγραμμα δράσης ΕΚΕ που θα συζητηθεί και θα εγκριθεί εγκαίρως από το ΔΣ της ΕΡΤ. Μέχρι σήμερα όπως είναι εν μέρει λογικό οι βασικές προτεραιότητες της Διοίκησης ήταν η επάνοδος της εταιρείας στην κανονικότητα και η προσοχή ήταν στραμμένη στα βασικά. Η ΕΚΕ ήταν μια τριτεύουσα προτεραιότητα. Αυτό μπορεί και πρέπει να αλλάξει με την νέα Διοίκηση της ΕΡΤ.

Γ. Δευτερογενής Διαχείριση Παραπόνων Πολιτών προς την Κεντρική Διοίκηση

Το ΚΕΕΠ δέχεται κατά μέσο όρο 80-100 κλήσεις πολιτών σε καθημερινή βάση και επιλύει σε συνεργασία με άλλες υπηρεσίες 20-30 θέματα πληροφόρησης ενώ διαμέσου εβδομαδιαίων reports ενημερώνει την Κεντρική Διοίκηση, τους Γεν. Διευθυντές, Διευθυντές και την αντίστοιχη επιτροπή του ΣΚΕ για τις απόψεις και τα αιτήματα των πολιτών. Λεπτομέρειες για το θέμα υπάρχουν σε ειδικό κείμενο που έχει αποσταλεί στη Διοίκηση και το ΣΚΕ.

Κείμενο Διαλόγου και Διαβούλευσης

Το παραπάνω προσχέδιο απολογισμού του ΚΕΕΠ και του ΣΚΕ Αττικής αποτελεί ένα πρώτο κείμενο διαλόγου και διαβούλευσης κυρίως με τα μέλη του ΣΚΕ αλλά και στο εσωτερικό της εταιρείας στη λογική της διαφάνειας και του ανοίγματος της ΕΡΤ στην κοινωνία που αποτελεί και τη βασική αποστολή του ΚΕΕΠ. Άλλωστε μερικές από τις πρωτοβουλίες που λειτουργούν εντός του ΣΚΕ (Φόρουμ Διαλόγου-Intranet, εβδομαδιαίο Δελτίο ΕΡΤ-Εντός) θα μπορούσαν εύκολα να λειτουργήσουν παραγωγικά και στο εσωτερικό της ΕΡΤ. Η άμεση και ριζική ανανέωση της εμπιστοσύνης των ελλήνων πολιτών στην ΕΡΤ με την αναβάθμιση όλων των ποιοτικών και ποσοτικών δεικτών στις πολλαπλές δραστηριότητες και υποχρεώσεις της Εταιρείας θα αποτελέσει κα τη δικαίωση των αγώνων και των διεκδικήσεων που κράτησαν την ΕΡΤ ζωντανή μετά τη διετή περιπέτεια του «Μαύρου». Θερμά δεκτές οποιεσδήποτε παρατηρήσεις, διαφωνίες και προτάσεις.

Lessons for the eurozone from Greece’s painful crisis years

Greece is finally growing again. But it has been arguably the eurozone's greatest failure. Catapulted into a debt crisis with a 15 per cent government spending deficit in 2009, the country suffered eight years of economic contraction. Unemployment is still 23 per cent, youth unemployment 45 per cent. Greece's "Great Depression" has been as deep as that of the US in the early 1930s, but twice as long.

Can Europe learn from the country's painful experience? A first lesson is to reform at the top of the cycle. Greece had to adjust in recession because it failed to do so in its pre-crisis boom. Reforms should always be adopted in times of growth, when people are confident and losers can be compensated. An upswing can buy time to implement reforms, but should not be invoked as evidence that reforms are unnecessary. The eurozone is now in its strongest period of post-crisis recovery. But it should avoid complacency. Reforms are necessary for the long-term viability of the monetary union. We need a stabilisation budget and joint-borrowing capacity; greater risk sharing; and financial union to break the doom loop between banks and government.

After September's election in Germany, and assuming Emmanuel Macron delivers domestic reforms in France, Europe will be at the top of its political cycle. This is the time to push ahead with eurozone reforms. They will require painful concessions: the Germans refuse joint deposit insurance or a fiscal backstop, the French are not keen to surrender control over the national budget and the Italians reject ceilings on bank exposure to sovereign debt. But something must give.

The second lesson is to use a balanced economic policy mix. There must be breathing space from restrictive policies. Since 2010, fiscal and incomes policies in Greece were heavily contractionary. Monetary expansion by the European Central Bank did not reach the periphery. Greece pursued a near mission impossible, relying on recessionary internal devaluation to regain competitiveness while having to grow to reduce debt relative to gross domestic product. The country needed support from a eurozone demand stimulus, eurozone inflation close to 2 per cent or proper risk sharing in the bloc. None of this was available.

A third lesson is to address financial fragmentation. The banks were brought down by an illiquid or insolvent government — a situation aggravated by capital flight. Companies tried to offset the prohibitive cost of capital by suppressing wages, while productivity was shrinking through disinvestment. This is no way to run a monetary union. A true banking union would limit banks-to-sovereign contagion. A joint deposit insurance scheme would assure depositors that Europe was behind them.

Fourth, expand non-bank financing. Fifth, deal with non-performing loans. Action to tackle Greek NPLs was too little, too late.

Sixth, focus on real not just nominal convergence. Greece eradicated its fiscal and current account deficits. Yet the crisis leaves a debilitating legacy. Between 2009 and 2016, real potential output declined by 13.7 percentage points. Investment has shrunk from 22 to 12 per cent of GDP. Instead of replicating this disaster, investment spending in the eurozone should be protected from recession and fiscal consolidation cuts. Raising productivity and potential growth should be the emphasis.

Finally, keep sight of the big picture. Greece's greatest challenge is to shift to export-oriented growth, raise productivity, increase labour participation and improve its dismal, ageing demographic trend. The ageing eurozone must also address its slowing productivity growth. It must focus on real convergence, devising adjustment strategies that do not deprive the eurozone periphery of their best and brightest.

Δημοσιεύτηκε στους "Financial Times" στις 7/8/2017.

Πρόγνωση ανέμων, τραγωδία των κοινών

Λέγεται ότι η πρόγνωση είναι φοβερό εργαλείο για διάφορες ανεπιθύμητες καταστάσεις. Αυτό είναι αλήθεια∙ αλλά δεν λειτουργεί πάντα. Λόγου χάριν, γύρω στο 2000 ένας θεωρητικός του χρηματοπιστωτικού συστήματος (νομπελίστας μάλιστα) υποστήριξε ότι είχε βρει μια αξιόπιστη φόρμουλα αποτίμησης κινδύνου για τις επενδύσεις σε χρηματοπιστωτικά προϊόντα (ενυπόθηκα ομόλογα, μετοχές, χρεόγραφα, παράγωγα, δομημένα προϊόντα κ.λπ.).

Ολόκληρη η Wall Street πανηγύριζε, κερδίζοντας δισεκατομμύρια από το χρήμα των άλλων: συμμετείχαν όλοι μα όλοι στο πάρτι, φτωχοί, συνταξιούχοι, πλούσιοι, τα ασφαλιστικά ταμεία μέχρι και οι μεγάλες τράπεζες, οι διαχειριστές επενδυτικών κεφαλαίων και το σκιώδες τραπεζικό σύστημα.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της σχολής του Σικάγου, ο Ρόμπερτ Λούκας Τζούνιορ (νομπελίστας της οικονομικής κι αυτός), δήλωνε με έπαρση το 2003 ότι η μακροοικονομική είχε πετύχει: «Εχουμε λύσει από κάθε πλευρά το βασικό πρόβλημα της πρόληψης μιας ύφεσης».

Και, εις πείσμα όλων των παραπάνω, ύστερα από τέσσερα χρόνια έσκασε η φούσκα! Με την οικονομική κατάρρευση του 2007-2008 ήρθε η μεγαλύτερη καταστροφή από την εποχή της Μεγάλης Κρίσης. Τις συνέπειές της, τις πληρώνουμε ακόμα.

Ο κόσμος είχε φανεί για ακόμα μία φορά απροετοίμαστος, απαράσκευος, απροστάτευτος. Αιφνιδιάστηκαν όλοι∙ και πιο πολύ πόνεσαν οι χαμένοι. Φάνηκε ότι η παραδοσιακή αντίληψη της παραγωγής -με τους επενδυτές και παραγωγούς στη μια πλευρά, τους χρήστες και καταναλωτές στην άλλη και κάπου ανάμεσα τους διαμεσολαβητές, σε κλίμα ελευθερίας και αυτορρυθμιζόμενης αρμονίας- δεν λειτουργεί σωστά και, κυρίως, δεν προλαβαίνει καταστροφές, εμπρησμούς και λοιπές... αστοχίες της αγοράς.

Ομως αν, για ακόμα μία φορά, η τρέχουσα σκέψη πιστεύει ότι η ύφεση ή η καταστροφή είναι αποτέλεσμα ανεύθυνων αποφάσεων των κυβερνητικών υπευθύνων, για ακόμα μία φορά, σε μια παράλληλη κλίμακα, η περιβαλλοντική καταστροφή είναι εγγενές καμπανάτο χαρακτηριστικό αποτυχίας της αγοράς.

Και η τραγωδία των κοινών είναι μια περιεκτική εννοιολογική σύλληψη που δείχνει την αυτοπαγίδευσή μας - αυτά που δεν συζητάμε. Δηλαδή, τη σύγκρουση των ιδιωτικών συμφερόντων και του κοινού καλού σε σχέση με τη διεκδίκηση των κοινών πόρων - όπου ηττώνται πάντα τα κοινά.

Ποια είναι η ατομική συμπεριφορά απέναντι στα κοινά αγαθά; Οταν π.χ. ο αέρας, το δάσος, το καθαρό νερό, οι καθαρές παραλίες, το φυσικό περιβάλλον, δεν ανήκουν σε συγκεκριμένα άτομα, αλλά είναι κοινά (commons), τότε η χρήση τους ή η εκμετάλλευσή τους αποφέρει ατομικά οφέλη ή πλεονεκτήματα, αλλά δημιουργεί κοινά μειονεκτήματα. Τα κοινά μειονεκτήματα κανείς δεν θέλει να τα λάβει υπόψη του. Και όλοι επικεντρώνονται μόνο στα πλεονεκτήματα που αντλούν ως άτομα από τη χρήση του κοινού αγαθού.

Στην 24ωρη τηλεοπτική ηδονοθηρία της καταστροφής των ημερών του Δεκαπενταύγουστου 2017, σχολιάστηκαν τα πάντα: από την απουσία της κυβέρνησης μέχρι τις προγνώσεις ανέμων και τα ρεύματα του θερμού αέρα που μεταφέρουν την κόλαση.

Μάθαμε με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες πώς η φωτιά διασχίζει τις εθνικές οδούς, πώς καίγεται το ξενόφερτο πεύκο και πώς το εδώδιμο αρκουδοπούρναρο. Ορισμένα δεν σχολιάστηκαν όσο σχολιάστηκε το μαλλί της Δούρου και ο Ψινάκης που «πήρε ελικόπτερο και τσακίστηκε» να συντονίσει.

Γιατί στους παραθεριστικούς οικισμούς υπάρχουν τόσο στενοί δρόμοι που εμποδίζουν τα σωστικά μέσα στην κατάσταση ανάγκης; Γιατί οι ιδιοκτήτες δεν θέλησαν να παραχωρήσουν ούτε μια σπιθαμή της ιδιοκτησίας τους στο κοινό, αλλά σήκωσαν μαντρότοιχους, κλέβοντας και λίγο από τους κοινοτικούς δρόμους;

Πώς μερικές πολυώροφες ιδιοκτησίες βρέθηκαν καταμεσής του δάσους; Πώς εξηγείται το παράδοξο να θέλουμε -πολλοί μάλιστα πλήρωσαν γι' αυτό- την απουσία του κράτους και των ελεγκτικών μηχανισμών όταν χτίζουμε τις περιουσίες μας, αλλά να θέλουμε την παρουσία του κράτους και των σωστικών μηχανισμών όταν καίγονται οι περιουσίες μας;

Οι πιο ευφάνταστες θεωρίες αλληλεπίδρασης για την πρόγνωση των ανέμων, την πρόγνωση των ορθολογικών υποκειμενικών δράσεων και συμπεριφορών δεν απαντούν. Μόνο δείχνουν την τραγικότητα που προκύπτει από τη διαφορά της προσωπικής ευτυχίας, του μέτρου της συλλογικής ευημερίας και την απουσία περιβαλλοντικής παιδείας.

Οι μετέπειτα υποκρισίες, το κυνήγι των μαγισσών, ο κάματος αναζήτησης και καταλογισμού ευθυνών, οι θεωρίες συνωμοσίας, οι συγκρίσεις των καταστροφών με τις προηγούμενες, τα τουιταρίσματα κ.λπ., δείχνουν κάτι τελείως αντίθετο με την αυταπάρνηση και τις υπερπροσπάθειες των πυροσβεστών και των εθελοντών.

Δείχνουν την ανευθυνότητα και τη ρηχότητα με την οποία κυβερνήσεις, αυτοδιοίκηση και πολίτες αντιμετώπισαν τα περιβαλλοντικά ζητήματα και τα κοινά. Δείχνουν το κάψιμο που προηγείται και έπεται.

Η πρωτιά της Ελλάδας στις παραβιάσεις του περιβαλλοντικού δικαίου της Ε.Ε., η έκταση και οι οικονομικές συνέπειες του περιβαλλοντικού εγκλήματος, η αδιαφάνεια και οι νομοθετικοί στροβιλισμοί εμβόλιμων φωτογραφικών διατάξεων εξυπηρέτησης συμφερόντων και η διαρκής προσπάθεια νομιμοποίησης βεβαιωμένων παρανομιών και άλλα συνήθη, μαζί με τις ευρείες συσκέψεις των αρμόδιων φορέων και παραγόντων για τις θλιβερές αποτιμήσεις και τις αναγκαίες δράσεις, δείχνουν για πολλοστή φορά ότι το περιβάλλον, ως μη όφειλε στην ελληνική κρίση, είναι ένας κρίσιμος επιπλέον παρίας του ελληνικού τρόπου.

Δημοσιεύτηκε στην "Εφημερίδα των Συντακτών" στις 20/8/2017.

Μήπως επιχειρηθεί κάποια αποδραματοποίηση;

Έτσι όπως προσπεράσαμε και φέτος τον Δεκαπενταύγουστο – χωρίς βέβαια να αποφευχθούν για μιαν ακόμη φορά οι πυρκαγιές, που εγκαταστάθηκαν ως σταθερά του Ελληνικού καλοκαιριού – και πορευόμαστε για την επιστροφή στην τρέχουσα διαχείριση των πραγμάτων μέσω και της ιεροτελεστίας της ΔΕΘ, ένα ερώτημα/πρόταση: μήπως θα μπορούσε, έτσι για μια φορά!, να επιχειρηθεί κάτι σαν αποδραματοποίηση στην δημόσια σκηνή;
Αφορμή για την σκέψη αυτή αποτελεί, ήδη μια ... απουσία. Δεν είχαμε, για πρώτη φορά, την Δευτέρα που πέρασε την ανακοίνωση της «αρχικής εκτίμησης»/flash estimates για το ΑΕΠ του δεύτερου 3μήνου από την ΕΛΣΤΑΤ. Αντί γι αυτό, θα αναμείνουμε την 1η Σεπτεμβρίου για την «προσωρινή πρόβλεψη»/provisional estimates για την ίδια περίοδο. (Οπότε, μαζί και με τα «αναθεωρημένα στοιχεία»/revised data για το πρώτο 3μηνο θα έχουμε μια πληρέστερη εικόνα 6μήνου, συνεπώς μια βάση για εκτίμηση του πού πάει συνολικά το 2017).
Ο λόγος είναι γνωστός, άλλωστε η ίδια η πολυταλαιπωρημένη ΕΛΣΤΑΤ – συνεχιζόμενη βαβούρα περί την υπόθεση Γεωργίου, με την Δικαιοσύνη να αντιλαμβάνεται τι δικάζει όσο και οι δημοσιογράφοι των παραπολιτικών στηλών ή των πρωϊνάδικων. με «παρατηρητή» του ΔΝΤ να έχει εγκατασταθεί, δίπλα στον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ώστε να ... παρακολουθεί τα στοιχεία ΕΛΣΤΑΤ καθώς συλλέγονται και σιγοβράζουν. με την υπόθεση των Greek Statistics να επανέρχεται σε επίπεδο Eurogroup προς αναστοχασμό – σε διεξοδική ανακοίνωσή της το έχει επεξηγήσει. «Να διερευνηθεί περαιτέρω η διαθεσιμότητα των πηγών, προκειμένου η εκτίμηση να έχει μεγαλύτερη συνέπεια ως προς την ερμηνευτικήν ισχύ σε σχέση με τα προσωρινά στοιχεία που δημοσιοποιούνται». (Άλλωστε, δεν υπάρχει και υποχρέωση για ανακοίνωση flash estimates κατά τα Ευρωπαϊκά θέσμια).
Όλο αυτό, αποτελεί μετάφραση εκείνου που ζήσαμε τα προηγούμενα δυο τρίμηνα με την απόκλιση πρώτης εκτίμησης/προσωρινών στοιχείων. Η δεύτερη, και πλέον τραυματική, ήταν όταν ανακοινώθηκε (για το α΄3μηνο 2017) μια αισθητή κάμψη 0,5% του ΑΕΠ σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2016. Η Αντιπολίτευση έσπευσε να «ξηλώσει» το τότε αφήγημα της Κυβέρνησης περί επανόδου της ανάπτυξης που – με το κλείσιμο της δεύτερης αξιολόγησης κλπ. – επιτυγχανόταν για το 2017 συνολικά. Μετά από δυο μόλις εβδομάδες ανατροπή!, αφού αντί υφέσεως το ίδιο α΄3μηνο «έγραφε» αντίστοιχου εύρους 0,4% ανάπτυξη. Αναμενόμενο: οι κυβερνητικοί έβγαλαν την σπάθα από το θηκάρι για να αντεπιτεθούν.. Προσέξτε, τώρα: το ακριβώς αντίθετο είχε παρατηρηθεί με το τελευταίο 3μηνο του 2016, το οποίο «έκλεινε» το σύνολο της χρονιάς: η αρχική εκτίμηση ήταν για +0,3%, που μαζί με το πολύ καλό γ΄3μηνο με +2,2% είχε σβήσει τα δυο αρνητικά πρώτα 3μηνα – και έτσι το σύνολο της χρονιάς προέκυπτε ελαφρά θετικό. Λίγο αργότερα, η εκτίμηση αντεστράφη με ύφεση -1,1% - και το σύνολο του 2016 βγήκε ίσια βάρκα/ίσια νερά – οπότε ο πολιτικός σκυλοκαυγάς μας προέκυψε με αντεστραμμένους ρόλους. (Άντε μετά να εξηγείς ότι, υπό καθεστώς μιας οικονομίας μειωμένης λειτουργίας, με capital controls κλπ., στοιχεία όπως του ισοζυγίου πληρωμών, ή πάλι της απασχόλησης/έρευνας εργατικού δυναμικού έχουν πιο περιορισμένη αποδεικτική δύναμη στον υπολογισμό).
Ασφαλώς και δεν θα αποφευχθεί μια ανάλογη πρακτική πολιτικής χρήσης των καημένων των στοιχείων, των εκτιμήσεων, των προβλέψεων, των αναθεωρήσεων – π.χ. στην ΔΕΘ που είναι ιδεώδης γι αυτόν τον σκοπό! Άλλωστε, η επιστροφή από τις διακοπές θα συνδυάζεται «αναγκαστικά» με το νέο ξεκίνημα της συζήτησης για την τρίτη αξιολόγηση του Προγράμματος Προσαρμογής/Μνημονίου-3, με όσα αυτό προνοεί/απαιτεί περί εργασιακών και περί δημοσίου τομέα και όσα συνεφέλκει από συμμετοχή ή μη του ΔΝΤ στην συνέχεια αλλά και επαναφορά του θέματος του χρέους («μετά τις Γερμανικές εκλογές», δηλαδή σε απόσταση αναπνοής πλέον). Οπότε, ένας πιο ξεκάθαρος προσδιορισμός του πού βρίσκεται και πού πάει το ΑΕΠ λογικό είναι να βρίσκεται στο κέντρο των πραγμάτων, στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης. Όμως, να, μια κάποια αποδραματοποίηση δεν θα μπορούσε να επιδιωχθεί τουλάχιστον;
Άλλωστε, έχουν καταλήξει πλέον οι προβλέψεις και των πλέον έγκυρων παρατηρητών – Τράπεζα Ελλάδας με ΙΟΒΕ από μας, Ευρ. Επιτροπή, ΟΟΣΑ και ΔΝΤ από εκεί – να διαφέρουν τόσο, σε μια ψαλίδα από 1,1% και 1,6 -1,7% μέχρι 2% (με το ΔΝΤ για μια φορά να είναι στο αισιόδοξο άκρο), ώστε η υπόθεση να θυμίζει κολοκυθιά. Δυσάρεστα.
Μια αποδραματοποίηση, φρονούμε, θα διέσωζε κάτι και από την σοβαρότητα των ίδιων των πολιτικών πρωταγωνιστών. Προς χρήσιν αργότερα...

Δημοσιεύτηκε στην "Ναυτεμπορικη" στις 18/8/2017.

Σχόλιο για τη διαβούλευση περί «Σχεδίου Εθνικής Στρατηγικής για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη» (Β’ Μέρος)

1. Επί της Διαδικασίας: Η παράταση της στενάχωρης αρχικής προθεσμίας και ο επακόλουθος πολλαπλασιασμός περιεκτικών παρεμβάσεων από τους βασικούς φορείς που προωθούν την ΕΚΕ στην Ελλάδα απέδειξε ότι είμαστε στην αρχή ενός ουσιαστικού διαλόγου που με κατάλληλα βήματα μπορεί να μας οδηγήσει σε μια καλή νομοθέτηση του πλαισίου της Εθνικής Στρατηγικής ΕΚΕ. Άλλωστε και η κα Φωτεινή Παγκάλου, Επιστημονική Σύμβουλος της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου δήλωσε στη ραδιοφωνική εκπομπή Athens Calling – Η Αθήνα Καλεί του Α' Προγράμματος ΕΡΑ τη Δευτέρα 24/7 10-12 το βράδυ (www.mixcloud.com/Pericles Vassilopoulos/athens-calling-247-α-μέρος/) ότι ακολουθεί δεύτερο κείμενο προτάσεων υλοποίησης όπως και ένας νέος κύκλος πολυεπίπεδων διαβουλεύσεων. Δηλαδή επρόκειτο τελικά για μια προ-Διαβούλευση. Εάν όμως είχε διευκρινιστεί αυτό το σημαντικό σημείο θα είχαμε εξοικονόμηση των αντίστοιχων δίκαιων κριτικών από το σύνολο σχεδόν των παρεμβάσεων. Εν πάσει περιπτώσει το σημαντικό είναι να προχωρήσει σωστά η διαδικασία από εδώ κι εμπρός.
Πρόταση: Στο μέτρο που αποκρυσταλλώνονται οι βασικές κατευθύνσεις του διαλόγου η ΕΡΤ ως Δημόσια Ραδιοτηλεόραση θα μπορούσε να αναλάβει διαμέσου συντονισμένης δέσμης εκπομπών σε ραδιόφωνο/τηλεόραση/διαδίκτυο την μεταφορά του διαλόγου στο ευρύτερο κοινό και στο σύνολο των ενδιαφερόμενων φορέων. Τίτλος της δράσης «Κοινωνική Ευθύνη από όλους. Κοινωνική Ευθύνη για όλους». Πιο ειδικά επίσης και εντός του πλαισίου του Συμβουλίου Κοινωνικού Ελέγχου της ΕΡΤ που αποτελεί μια καινοτομική, συμμετοχική πρωτοβουλία συγκροτημένου ανοίγματος της ΕΡΤ στην κοινωνία και τα συμμετέχοντα μέρη (stakeholders) – αποτελείται από 55 πολίτες με κλήρωση και 55 εκπροσώπους δημοσίων φορέων και συλλογικοτήτων – θα μπορούσε να συγκροτηθεί μια ευέλικτη ομάδα διαλόγου και προώθησης της Κοινωνικής Ευθύνης στον Δημόσιο Τομέα με συνεργασία της ΕΡΤ με ΑΕΙ (ΕΜΠ, ΕΚΠΑ, Πάντειο, Οικονομικό Πανεπιστήμιο), το Εθνικό Ιδρυμα Ερευνών, ΚΕΠΕ, ΕΥΔΑΠ/ΔΕΗ και Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης. Ήδη μετά από ενημέρωση του ΣΚΕ τρεις φορείς (Γ.Γ Ισότητας, ΕΣΑΜΕΑ, ΤΕΙ Αθηνών) κατέθεσαν τις προτάσεις τους στη Διαβούλευση. Θα ακολουθήσουν κι άλλοι.
Η δημιουργία πολλών παράλληλων «νησίδων ενεργητικής δράσης ΕΚΕ» σε δημόσιο, ιδιωτικό τομέα, ΜΚΟ/Κοινωνία πολιτών και η δημιουργική σύζευξη τους στην πορεία ολοκλήρωσης της Διαβούλευσης μιας πραγματικά Εθνικής Στρατηγικής ΕΚΕ, είναι ο σωστός τρόπος κίνησης προς τα εμπρός και ο μόνος δρόμος που θα συμπεριλάβει πολλούς τομείς και φορείς και το ευρύτερο κοινό και δεν θα περιορίσει τη συζήτηση μόνο στους γνωρίζοντες, τους ειδικούς και τις μεγάλες επιχειρήσεις. Σε μια τέτοια κατεύθυνση κινείται και η υποδειγματική κατά τη γνώμη μου συνεισφορά του Ι.Χ. Σαριδάκη στην παρούσα Διαβούλευση.
2. Η διευρυμένη πολυτομεακή πλατφόρμα της ΕΚΕ. Σωστά αναφέρεται στο Σχέδιο ότι η ΕΚΕ είναι μια δυναμικά εξελισσόμενη έννοια. Πολύ σωστά αναφέρεται επίσης η θέση ότι η ΕΚΕ αφορά εξίσου τον ιδιωτικό τομέα και τον δημόσιο τομέα αλλά και το σύνολο της κοινωνίας. Η ΕΚΕ αποτελεί πλέον γενικό κοινωνικό διακύβευμα. Αυτές οι θέσεις αποτελούν τα βασικά πλεονεκτήματα της προτεινόμενης Εθνικής Στρατηγικής και νομίζω ότι πρέπει να αποτελέσουν τον κεντρικό πυρήνα της εν εξελίξει διαβούλευσης σε συνδυασμό με τις αναγκαίες αλλαγές που πρέπει να γίνουν στο υπάρχον κείμενο και έχουν τονιστεί ορθά από πολλές παρεμβάσεις (Σύνδεση με την agenda 2030 για την Βιώσιμη Ανάπτυξη του ΟΗΕ, εθελοντική υιοθέτηση ΕΚΕ από τον ιδιωτικό τομέα πέραν της υποχρεωτικής κανονιστικής συμμόρφωσης). Επειδή όμως η ΕΚΕ είναι μια δυναμικά εξελισσόμενη έννοια, τίποτα δεν πρέπει να θεωρηθεί αυτονόητο. Το καλύτερο πεδίο εξέτασης αυτής της εξελικτικής πορείας είναι η ίδια η ευρωπαϊκή πολιτική. Το 2001 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όρισε την ΕΚΕ ως «έννοια σύμφωνα με την οποία οι εταιρείες ενσωματώνουν σε εθελοντική βάση κοινωνικές και περιβαλλοντικές ανησυχίες στις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες και στις επαφές τους με άλλα ενδιαφερόμενα μέλη» (COM (2001)366). Με σαφήνεια η Επιτροπή περιορίζει την ΕΚΕ στις ιδιωτικές επιχειρήσεις και ιδίως τις μεγάλες, ενώ δεν υπάρχει ούτε ως υποψία ο ρόλος της πολιτείας. Δέκα χρόνια μετά, το 2011 και κάτω από την επήρεια της Μεγάλης Κρίσης του 2008, τα πράγματα αλλάζουν πολύ αλλά όχι πλήρως. Η Επιτροπή προωθεί έναν νέο ορισμό της ΕΚΕ ως «ευθύνη των επιχειρήσεων για τον αντίκτυπό τους στην κοινωνία». «Προϋπόθεση για την εκπλήρωση αυτής της ευθύνης είναι ο σεβασμός της ισχύουσας νομοθεσίας και των συλλογικών συμφωνιών μεταξύ των κοινωνικών εταίρων. Για να ανταποκρίνονται πλήρως στην εταιρική κοινωνική ευθύνη τους, οι επιχειρήσεις πρέπει να καθιερώσουν διαδικασίες για την ένταξη των κοινωνικών, περιβαλλοντικών και δεοντολογικών πτυχών και των πτυχών των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των δικαιωμάτων του καταναλωτή, τόσο στην επιχειρηματική τους δραστηριότητα όσο και στη βασική στρατηγική τους σε στενή συνεργασία με τα ενδιαφερόμενα μέλη» (Ανακοίνωση της Επιτροπής COM (2011)681).
Διευρύνεται το θεματολόγιο της ΕΚΕ, μπαίνει η στρατηγική διάσταση και για πρώτη φορά εισέρχονται στο πεδίο της ΕΚΕ οι δημόσιες αρχές με ρόλο υποστήριξης της ΕΚΕ και προοπτική κανονιστικής ρύθμισης. Κάνει την εμφάνιση της επίσης η έννοια της υποχρεωτικής λογοδοσίας των επιχειρήσεων που το 2014 μετατρέπεται στην Οδηγία 2014/95/ΕΕ για την δημοσιοποίηση μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών. Γιατί συμβαίνει όμως μια τέτοια σημαντική αλλαγή που ανοίγει τον δρόμο στη ρυθμιστική και κανονιστική παρέμβαση των κρατών μελών και της ΕΕ σε ένα τομέα που αναγόταν στην πλήρη αυτορρύθμιση των επιχειρήσεων; Η εξήγηση δίνεται λίγο πιο κάτω.
«Συχνά υπάρχει χάσμα μεταξύ των προσδοκιών των πολιτών και της αντίληψής τους ως προς την πραγματικότητα της επιχειρηματικής συμπεριφοράς. Αυτό το χάσμα οφείλεται, εν μέρει, άλλοτε στην ανεύθυνη συμπεριφορά ορισμένων επιχειρήσεων και άλλοτε στην υπερβολική διαφήμιση από ορισμένες επιχειρήσεις των περιβαλλοντικών ή κοινωνικών επιτευγμάτων τους. Μερικές φορές το χάσμα αυτό προξενείται εξαιτίας ανεπαρκούς κατανόησης από ορισμένες επιχειρήσεις των ταχέως εξελισσόμενων κοινωνικών προσδοκιών, καθώς και εξαιτίας ανεπαρκούς συνειδητοποίησης εκ μέρους των πολιτών των επιτευγμάτων των επιχειρήσεων και των περιορισμών υπό τους οποίους αυτές λειτουργούν. Η Επιτροπή προτίθεται να αντιμετωπίσει το θέμα των παραπλανητικών οικολογικών ισχυρισμών κατά την προώθηση προϊόντων στην αγορά (το λεγόμενο «πράσινο πλυντήριο)/green washing». ((Ανακοίνωση της Επιτροπής COM (2011)681).
Παρόλα αυτά, επειδή τα πάντα στο επίπεδο της κοινοτικής πρακτικής είναι προϊόν συμβιβασμών σε άλλο σημείο αναφέρεται «Η ανάπτυξη της ΕΚΕ πρέπει να καθοδηγείται από τις ίδιες τις επιχειρήσεις» (σελ. 9). Η στροφή όμως είχε ήδη γίνει. Έτσι, «τα μέσα ενημέρωσης μπορούν να αυξήσουν την ευαισθητοποίηση τόσο των θετικών όσο και των αρνητικών συνεπειών της συμπεριφοράς των επιχειρήσεων. Οι δημόσιες αρχές και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη πρέπει να επιδεικνύουν κοινωνική υπευθυνότητα, μεταξύ άλλων όσον αφορά τις σχέσεις τους με τις επιχειρήσεις» (σελ.10).
Η διευρυμένη έννοια της ΕΚΕ ως γενικό κοινωνικό διακύβευμα, ο ρόλος του Δημόσιου Τομέα και η πολυμερής/πολυτομεακή πλατφόρμα με επιχειρήσεις, Πολιτεία, ΜΚΟ, ΜΜΕ ως μέθοδος εξισορρόπησης και αλληλοδιορθωτικής προώθησης της ΕΚΕ είναι ήδη εδώ. Πρόκειται για το πλουραλιστικό μοντέλο πολλαπλής διακυβέρνησης που υφίσταται σε πολλούς τομείς κοινοτικής πολιτικής.
Σε μια από τις πιο ενδιαφέρουσες συζητήσεις για την ΕΚΕ που έγινε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την 6η Φεβρουαρίου 2013 και οδήγησε σε Ψήφισμα η νέα αυτή αντίληψη κυριαρχεί. Ανάμεσα σε άλλα, αναφέρεται ότι «το Ε.Κ επαινεί τα κράτη μέλη για τις σημαντικές προσπάθειές τους να καταρτίσουν και να υλοποιήσουν εθνικά σχέδια δράσης για την ΕΚΕ μετά από διαβουλεύσεις με εθνικές πολυμερείς πλατφόρμες σε πολλές χώρες της ΕΕ. Εκφράζει, εντούτοις, την ανησυχία του διότι ένα ευρύ φάσμα μέτρων πολιτικής εξακολουθεί να μην αποδίδει σημαντικά ορατά αποτελέσματα όσον αφορά την προώθηση της ΕΚΕ. Ζητεί να υπάρξει μεγαλύτερη προσπάθεια έρευνας και αποτίμησης στα μέτρα δημόσιας πολιτικής για την ΕΚΕ σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Καλεί την ίδια την Επιτροπή να πρωτοστατήσει δίνοντας το παράδειγμα ως υπεύθυνος εργοδότης μέσω της δημοσίευσης έκθεσης σχετικά με την δικής της ΕΚΕ σύμφωνα με το παράρτημα περί δημοσίου τομέα της GRI και μέσω της παροχής ειδικών αδειών στο προσωπικό της Επιτροπής ώστε να υλοποιήσουν πρωτοβουλίες εθελοντισμού εργαζομένων, καθώς και μέσω της επανένταξης των χρήσεων των επενδύσεων του συνταξιοδοτικού ταμείου με δεοντολογικά κριτήρια».
Το 2014 με την υιοθέτηση της προαναφερθείσας Οδηγίας 2014/95/ΕΕ και ύστερα από 15 χρόνια σταδιακών προσαρμογών ένας πρώτος κύκλος έκλεισε. Οι μεγάλες επιχειρήσεις με πάνω από 500 εργαζομένους αποκτούν υποχρέωση τεκμηριωμένης λογοδοσίας και ότι ανήκε στο παρελθόν στον χώρο της οικειοθελούς προσαρμογής τώρα βρίσκεται στον χώρο της κανονιστικής συμμόρφωσης. Η ΕΚΕ καλείται να επεκταθεί σε νέους τομείς και χώρους καλύπτοντας έτσι τις εξελισσόμενες προσδοκίες των κοινωνιών. Υπάρχουν πολλοί που διαμαρτύρονται γι' αυτήν την εξέλιξη τονίζοντας ότι επιβαρύνει γραφειοκρατικά τις επιχειρήσεις, αναιρεί τον οικειοθελή χαρακτήρα της ΕΚΕ και προωθεί την περιττή κρατική ρύθμιση. Άλλοι αντίθετα θεωρούν ότι η ευρωπαϊκή πολιτική για την ΕΚΕ μέσα σε ένα καθεστώς ύφεσης, κρίσης, ανισοτήτων και μεγάλων εταιρικών σκανδάλων, αποτελεί τον ελαχιστότατο κοινό παρανομαστή που λειτουργεί ως φύλλο «συκής» στον –ακόμα- κυρίαρχο νεοφιλελεύθερο λόγο και πρακτική. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να εκπονήσουμε από κοινού μια προσαρμογή στις σημερινές ανάγκες της χώρας για Εθνική Στρατηγική για την ΕΚΕ, λαμβάνοντας υπόψη και το ευρωπαϊκό κεκτημένο οσοδήποτε αντιφατικό και ατελές κι αν είναι. Μπορούμε μάλιστα να κάνουμε και κάποια βήματα προς τα εμπρός. Αν μάλιστα κάποιος διαβάσει ανάμεσα στις γραμμές θα δει ότι μέσα στην συζήτηση για την ΕΚΕ ξεπηδούν όλα τα διακυβεύματα των σύγχρονων κοινωνιών που αφορούν άμεσα τους πολλούς. Δηλαδή όλους.

Δημοσιεύτηκε στον δικτυακό τόπο διαβουλεύσεων του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης (open.gov.gr) στις 28/7/2017.

“Η πτώση της χούντας και οι προσπάθειες ωραιοποίησής της”. Συνέντευξη του Στέλιου Κούλογλου στον Περικλή Βασιλόπουλο (Athens Calling, 24/7/2017)

Με ευκαιρία την επέτειο από τα 43 χρόνια από τη Μεταπολίτευση, ο Στέλιος Κούλογλου μιλησε στον δημοσιογράφο Περικλή Βασιλόπουλο και το Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ για την εποχή όπως αποτυπώνεται στο νέο του βιβλίο, «Μαρτυρίες από τη δικτατορία και την αντίσταση» και σχολίασε τις φιλοχουντικές θέσεις του Στ. Καλύβα, όπως αυτές παρουσιάστηκαν σε πρόσφατο άρθρο του τελευταίου στην εφημερίδα «Καθημερινή».

Ειδικότερα, με αφορμή τη μαρτυρία του τότε επικεφαλής του γραφείου Κυπριακών υποθέσεων στο Στέητ Ντηπάρτμεντ, Τομ Μπόγιατ, ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ αναφέρθηκε στις επαφές του πρώτου με τον δικτάτορα Ιωαννίδη:

« Όταν η χούντα έκανε το πραξικόπημα στην Κύπρο, ο Μπόγιατ μαζί με τον υφυπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, τον Τζόζεφ Σίσκο, ήρθαν στην Αθήνα. Πήγαν κατευθείαν στο δικτάτορα Ιωαννίδη, που είχε τότε τον απόλυτο έλεγχο – ούτε στον πρωθυπουργό, ούτε στον πρόεδρο της Δημοκρατίας, που ήταν ανδρείκελα. Προσπαθούν λοιπόν τότε, να πάρουν μια δέσμευση από τον Ιωαννίδη, ότι θα αποκαταστήσει την νόμιμη κυπριακή κυβέρνηση -δηλαδή τον Μακάριο-, ώστε να τη μεταφέρουν στην Άγκυρα και μ' αυτόν τον τρόπο να αποτρέψουν την εισβολή. Αυτό, διότι ήταν βέβαιο, όπως λέει κι ο ίδιος ο Μπόγιατ, ότι και μόνο τοποθετώντας τον Σαμψών ήταν σαν οι πραξικοπηματίες να έλεγαν στους Τούρκους, "ελάτε να εισβάλετε". Εκεί πέφτουν πάνω σ' έναν Ιωαννίδη ο οποίος ήταν εκτός τόπου και χρόνου. Έλεγε ότι "Το πρόβλημα μας είναι η Κωνσταντινούπολη. Αν μας δώσετε πίσω την Κωνσταντινούπολη, το συζητάμε για την Κύπρο". Βεβαίως αυτή η συζήτηση δεν οδήγησε πουθενά».

Για τα τεκταινόμενα τις τελευταίες μέρες της χούντας, όπως τα διηγήθηκε ο ταγματάρχης τότε και αργότερα βουλευτής της ΝΔ, Άγγελος Πνευματικός, που βασανίστηκε απάνθρωπα από τη δικτατορία, ο Στέλιος Κούλογλου αναφέρει:

«Ο Άγγελος Πνευματικός διηγείται τι έχει συμβεί. Απ' τη στιγμή που κάνουν το πραξικόπημα στη Κύπρο, αυτοί που έχουν κάποιο μυαλό από τη χούντα -όπως είναι ο Γκιζίκης που είναι πρόεδρος κι είναι στο γραφείο του και τραβάει τα μαλλιά του γιατί καταλαβαίνει ότι διαλύεται η χώρα- κάνουν κάποιες προσπάθειες μέσω και του Άγγελου Πνευματικού να έρθουν σε συνεννόηση με τους πολιτικούς αρχηγούς – όπως και τελικά έγινε, αλλά έγινε αφού έγινε και η εισβολή. Εκεί λοιπόν, τις τελευταίες μέρες -αφού η επιστράτευση είναι ένα απόλυτο φιάσκο και αποδεικνύεται ότι όχι μόνο πόλεμο δε μπορούμε να κάνουμε αλλά αν τολμήσουμε κάτι τέτοιο, θα έρθουν στον Πειραιά οι Τούρκοι- καλούν τους πολιτικούς αρχηγούς. Αλλά οι σκληροί χουντικοί γύρω από τον Ιωαννίδη δεν έχουν παραιτηθεί από το παιχνίδι.

Στις 23 Ιουλίου 1974 είναι πάρα πολύς κόσμος στο Σύνταγμα. Αυτοί πιστεύουν ότι έχουν κάνει υποχώρηση καλώντας τους πολιτικούς αρχηγούς, αλλά θεωρούν ότι μπορούν να διατηρήσουν τον έλεγχο με μια κυβέρνηση πολιτικών υπό τις διαταγές τους. Και στην περίπτωση που δε γίνει αυτό σκέφτονται ν' ανοίξουν πυρ στο συγκεντρωμένο πλήθος. Ευτυχώς ο κόσμος επέδειξε μια τρομερή αυτοσυγκράτηση και σύνεση γιατί αλλιώς αυτοί είναι βέβαιο ότι θα είχαν απαντήσει με πυροβολισμούς -γιατί φοβόντουσαν και για τη ζωή τους- και θα είχαν σκοτώσει πολύ κόσμο όπως είχαν κάνει και στο Πολυτεχνείο. Αυτό δείχνει πόσο αδίστακτοι κι έξω από την πραγματικότητα ήταν οι ίδιοι, αλλά και πόσο βαθιά βάρβαρη κι αντιδημοκρατική ήταν η χούντα παρά τις προσπάθειες που γίνονται τελευταία για την ωραιοποίηση της».

Τέλος, σχολιάζοντας εκτενώς τις απόψεις που διατυπώνονται στο άρθρο του Στάθη Καλύβα και στο οποίο, ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο πανεπιστήμιο Yale αθωώνει τη χούντα, υποστηρίζοντας ότι είχε τη στήριξη του ελληνικού λαού και των ΗΠΑ κι ότι συνέβαλε στον εκδημοκρατισμό της Ελλάδας, ο Στέλιος Κούλογλου είπε τα ακόλουθα:

«Υποστήριξη του κόσμου προς τη δικτατορία δεν υπήρξε. Υπήρξε σοκ και δέος όταν βγήκαν στο δρόμο τα τανκς, υπήρξε παράλυση. Βεβαίως έγιναν εξεγέρσεις και μάλιστα στο βιβλίο έχω τη μαρτυρία ενός ανθρώπου ο οποίος τραυματίστηκε από πυρά του στρατού στο Ηράκλειο γιατί εκεί έγινε σύγκρουση την πρώτη μέρα, την 21η Απριλίου του '67. Τη χούντα όμως δεν την υποστήριξε παρά μόνο ένα μικρό ποσοστο του πληθυσμού, ένα 6-7%. Απλώς υπήρξε μια ανοχή από την πλειοψηφία του κόσμου απέναντι στη δικτατορία. Ανοχή, η οποία ήταν αποτέλεσμα και του φόβου και του ότι δεν υπήρχαν εναλλακτικές λύσεις. Βεβαίως υπήρξαν οι γενναίοι οι οποίοι ξεκίνησαν την αντίσταση. Ήταν μια πολύ δυναμική και ηρωϊκή αντίσταση από λίγους ανθρώπους -οι οποίοι ακριβώς γι΄αυτόν το λόγο είναι άξιοι συγχαρητηρίων και επαίνων- με αποκορύφωμα φυσικά τον Παναγούλη ο οποίος επέδειξε μια αυτοθυσία πρωτοφανή».

«Για το ρόλο του αμερικανικού παράγοντα: Έχω κάνει μια πολύ μεγάλη έρευνα όλα αυτά τα χρόνια. Το βιβλίο είναι αποτέλεσμα έρευνας δεκαοκτώ χρόνων. Έχω μιλήσει με όλους τους Αμερικανούς διπλωμάτες που υπηρετούσαν εκείνη την εποχή στην αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα. Οι Αμερικανοί ετοίμαζαν με τον βασιλιά ένα άλλο πραξικόπημα, στην περίπτωση που ο Γεώργιος Παπανδρέου κέρδιζε τις εκλογές που ήταν να γίνουν στα τέλη Μαίου του 1967, δηλαδή ένα μήνα μετά το πραξικόπημα, αλλά τους πρόλαβαν ο Παπαδόπουλος μαζί με τους συνταγματάρχες. Φυσικά ο Παπαδόπουλος είχε επαφές με τη CIA, αλλά από ένα σημείο και μετά επειδή ο ίδιος ήθελε να καταλάβει την εξουσία για προσωπικό του όφελος, κατάφερε, η CIA για κάποιο διάστημα να χάσει τα ίχνη του κι έτσι έγινε αυτό το πραξικόπημα. Μέχρι την τελευταία στιγμή πάντως, σύμφωνα με όλες τις μαρτυρίες, ο Παπαδόπουλος δεν ξέρει αν πρέπει να περιμένει να κάνει το πραξικόπημα ο βασιλιάς ή αν πρέπει να προχωρήσει. Είναι γνωστό ότι εκείνο το βράδυ, είναι ο Πατακός που τραβάει το πράγμα στα άκρα, λέγοντας, "εγώ έχω ήδη ζεστάνει τα τανκς και δεν κάνω πίσω, όποιος θέλει ας με ακολουθήσει"».

«Το τρίτο επιχείρημα -ότι δηλαδή η χούντα βοήθησε στον εκδημοκρατισμό και τον εκσυγχρονισμό της χώρας-είναι και το πιο εξωφρενικό κι είναι να απορεί κανείς για την ποιότητα των αμερικανικών πανεπιστημίων. Είναι μια τελείως καινοφανής θεωρία. Είναι σα να λέμε ότι ο Χίτλερ βοήθησε στον εξευρωπαϊσμό της Γερμανίας. Πράγματι βοήθησε γιατί προηγούμενως ήταν μια τραγική χώρα που ήθελε να καταλάβει την Ευρώπη με τους δύο πολέμους και πράγματι μετά, η Γερμανία, τουλάχιστον μέχρι την πτώση του Τείχους, είχε ξεχάσει τελείως ότι ήθελε να επιβάλει μια γερμανική Ευρώπη κι ήθελε αντίθετα να γίνει μια ευρωπαϊκή Γερμανία. Σε όλες τις μεγάλες καταστροφές, υπάρχει πάντα κι ένα θετικό στοιχείο. Ουδέν κακόν αμιγές καλού δηλαδή και να ξεχνάμε τους βασανισμούς, τις εξορίες, τις φυλακές – τη μεγάλη σημασία που είχε η δικτατορία για τις μετέπειτα εξελίξεις.

Εγώ πιστεύω ότι ακόμη και σήμερα πληρώνουμε τη δικτατορία. Καταρχήν ας πάρουμε το Κυπριακό, το οποίο περιέργως το «ξέχασε» στο άρθρο του. Η Ελλάδα πλήρωσε το Κυπριακό με έναν εξοπλιστικό ανταγωνισμό με την Τουρκία απ΄το '74 και μετά, ο οποίος συνέβαλε αποφασιστικά στην υπερχρέωση και στη διαφθορά της χώρας.

Αλλά και στους πολιτικούς θεσμούς, η δικτατορία εμπόδισε τη φυσιολογική ανανέωση του πολιτικού συστήματος, η οποία θα συνέβαινε εάν ακολουθείτο ένας δημοκρατικός λόγος. Στην πραγματικότητα η δικτατορία μας γύρισε πολλά χρόνια πίσω. Επανήλθε όλο το παλιό πολιτικό προσωπικό με τις παλιές μεθόδους. Φυσικά ο Καραμανλής είχε αλλάξει, αλλά δεν έφτανε ένα πρόσωπο διότι όλο το προσωπικό που έφερε μαζί του ήταν το παλιό προσωπικό της προδικτατορικής ΕΡΕ. Από την άλλη, ο Ανδρέας πήγε σε ακραίες θέσεις. Δηλαδή όλο αυτό στρέβλωσε την πολιτική ανάπτυξη της χώρας. Για να μην αναφέρω τα οικονομικά σκάνδαλα, τα οποία επίσης, περιέργως τα ξέχασε – αντίθετα μιλάει για οικονομική άνθιση. Θυμίζω, ότι η πρώτη πράξη των δικτατόρων ήταν να διπλασιάσουν τους μισθούς του πρωθυπουργού και των υπουργών γιατί καταλάμβαναν οι ίδιοι αυτές τις θέσεις. Για να μη μιλήσω για την καταστροφή των πόλεων και το χυδαίο λαϊκισμό.

Για την καταστροφή των πόλεων ειδικά: το βιβλίο έχει στο εξώφυλλο μια φωτογραφία της εποχής από την Πάτρα. Όταν πήγα να το παρουσιάσω στην Πάτρα, οι παρευρισκόμενοι, που ήταν αυθεντικοί πατρινοί, δε μπορούσαν να καταλάβουν –η φωτογραφία είχε τραβηχτεί στα Ψηλά Αλώνια, δηλαδή την κεντρική πλατεία της Πάτρας- ποιος δρόμος ήταν. Δηλαδή τόσο μεγάλη καταστροφή έφερε η δικτατορία. Και σκέφτομαι, αν η Πάτρα, που τότε ήταν μια πανέμορφη πόλη -είχε τα περισσότερα νεοκλασικά σε όλη την Ελλάδα-, είχε διατηρηθεί, θα αποτελούσε σήμερα πηγή έλξης τουρισμού. Μόνο αυτό φτάνει, για να καταλάβει κανείς το κακό που έχει γίνει.

Δε θέλω να ασχοληθώ άλλο με τον κ. Καλύβα, ο οποίος αφού εξωράισε και αθώωσε τους ταγματασφαλίτες και τους συνεργάτες των Γερμανών στη διάρκεια της Κατοχής, τώρα αποφάσισε να συνεχίσει το έργο του και να εξωραΐσει και τη δικτατορία».

Δημοσιεύτηκε στην προσωπική ιστοσελίδα του Στέλιου Κούλογλου (stelioskouloglou.gr) στις 25/7/2017.

Με ποιον θα γίνει η διαπραγμάτευση του ΄18;

Με την άδεια σου, φίλε αναγνώστη, δεν θα κάνουμε το αναμενόμενο - να ασχοληθούμε με την "έξοδο στις αγορές" του ομολόγου-ρολαρίσματος 3 δις, με κουπόνι τελικά 4,375% και απόδοση 4,625% (και πριμ 2,5% στους "επανερχόμενος" του ομολόγου Σαμαρά του Απριλίου 2014). Τα διεθνή media και Βρυξέλλες-Βερολίνο χειροκρότησαν (με επιφυλάξεις). Η Αντιπολίτευση έκραξε. Η Κυβέρνηση πανηγύρισε. Το Χρηματιστήριο ψιλοαδιαφόρησε - πάμε παρακάτω!
Θα προτείνουμε, λοιπόν, αντί γι αυτό μια συνέχεια του επιχειρήματος της περασμένης Δευτέρας 24/7 που έθετε το ερώτημα "Ποιος θα κάνει την διαπραγμάτευση του ΄18". Η ουσία του επιχειρήματος ήταν ότι ΑΥΤΗ η διαπραγμάτευση, αυτό το στάδιο της διαπραγμάτευσης θα χρειαζόταν διαφορετικές δεξιότητες/skills, περισσότερη δηλαδή κατανόηση εις βάθος των διακυβευμάτων και λιγότερη ικανότητα/capacity, δηλαδή υπερπροθυμία "πολιτικής διαπραγμάτευσης". Στην ουσία, σ' αυτήν την τελευταία, προσέτρεξε και ο Ευκλείδης Τσακαλώτος όσο κι αν είναι το αντιδιαμετρικό του Γιάνη (με ένα "ν", περισσότερο παρά ποτέ) Βαρουφάκη, που τον απολαμβάνουμε πικρά όλες αυτές τις ημέρες να μας προσκαλεί να τον απολαύσουμε να παίζει θέατρο στον καθρέφτη του. Και να καλεί την Κυβέρνηση να ... απολογηθεί στην εποχή Σαμαρά.
Όπως κι αν έχει το πράγμα, υπάρχει και η άλλη κρίσιμη διάσταση: με ΠΟΙΟΝ θα γίνει η διαπραγμάτευση αυτή; Μας προκάλεσε να δούμε αυτήν την σύστοιχη διάσταση καλός φίλος της στήλης. Το πράττουμε:
Έτσι όπως το ΔΝΤ βρέθηκε να βαθαίνει τις απαιτήσεις του προς την Κυβέρνηση του φθινοπώρου, ήδη, του 2017 με τις αναφορές π.χ. στα εργασιακά, στις προϋποθέσεις κήρυξης απεργίας και στην επεκτασιμότητα των συλλογικών συμβάσεων - και τούτο σε μια στροφή των πραγμάτων όπου η Δικαιοσύνη, με την οποία η Κυβέρνηση βρίσκεται σε συνεχείς και επικίνδυνες αψιμαχίες, υιοθετεί ήδη δυσκολοχώνευτες απόψεις σχετικά με το τι κατάλοιπα προστασίας απομένουν στους εν επισχέσει απλήρωτους εργαζόμενους ή το αν η μη καταβολή μισθού αποτελεί μονομερή βλαπτική μεταβολή στην σύμβαση εργασίας - η τρίτη αξιολόγηση του φθινοπώρου, υπόσχεται/απειλεί να είναι πολύ ανηφορική ιστορία.
Ταυτόχρονα, η ψυχρή υποδοχή από πλευράς της ΕΚΤ των απόψεων που διετύπωσε το Ταμείο για την ανάγκη ταχύτερης και (κυρίως) πληρέστερης προσαρμογής του χρηματοπιστωτικού τομέα της Ελλάδας, μας έκαναν ήδη να διερωτηθούμε μήπως δούμε την Ελληνική Κυβέρνηση διαπρύσιο υποστηρικτή μιας μετάβασης όχι απλώς σ' ένα "αύριο χωρίς ΔΝΤ", αλλά και σε ένα οργανωτικό σχήμα με "Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο/ΕΝΤ".
Προσέξτε τώρα πώς - σε λίγους μήνες - θα έχει ενδεχομένως μεταβληθεί το ευρύτερο σκηνικό στο οποίο όλα αυτά (θα) εντάσσονται. Πρώτον, στην Γερμανία θα έχουν γίνει εκλογές. Και... θα σχηματίζεται Κυβέρνηση Συνασπισμού, η οποία δεν θα είναι εύκολα Grosse Koalition με Χριστιανοδημοκράτες CDU/Σοσιαλδημοκράτες SPD, αλλά κάποιου είδους μικρός Συνασπισμός περί την Μέρκελ. Μείζον ζήτημα το αν και κατά πόσον συμμετοχή των Φιλελευθέρων FDP, με αλλεργική αντίδραση σε ό,τι σχετίζεται με Ελλάδα που θα κάνει τον φίλο μας Σώϋμπλε να φαίνεται αύριο αρνάκι, θα φέρει σε νέο αδιέξοδο την "Ελληνική υπόθεση". (Λεπτομέρεια: στην Γερμανία οι συνασπισμοί χτίζονται με μακρές διαπραγματεύσεις, με βάση προγραμματική συμφωνία - που , εν συνεχεία, τηρείται!).
Καθώς όμως "στην Ευρώπη δεν υπάρχουν αδιέξοδα", διόλου περίεργο να δούμε να ανεβαίνει μια λύση "δια του θεσμικού". Εκεί, θα υπάρξει ενδεχομένως η αποδοχή μέρους των φιλόδοξων προτάσεων Μακρόν για "Το μέλλον της Ευρώπης", προτάσεων που ήδη έχουν κυκλοφορήσει και λιβανιστεί, με δημιουργία νέων θεσμών και λειτουργιών. Γιατί - λέμε τώρα! - να μην προταχθεί η δημιουργία του ΕΝΣ ως πρώτο βήμα; Εδώ μαντεύουμε τον εύκολο και άκριτο ενθουσιασμό , στην Ελληνική κοινή γνώμη, "ό,τι Ευρωπαϊκό, αυτό και καλό". Καθώς δε στην πρόσφατη , αντιΒαρουφακική συνέντευξή του στον Γκάρντιαν ο Αλέξης Τσίπρας προσήλθε στην αντίληψη αυτή, ή τουλάχιστον έδειξε να προσέρχεται, δεν θεωρούμε καθόλου απίθανο να γίνει η Ελληνική υπόθεση πειραματόζωο ΚΑΙ σ' αυτή την στροφή της "ωρίμανσης"/μετεξέλιξης της Ευρώπης.
Βέβαια, την ίδια στιγμή μαζί μ' ένα "εθνικό "ουφ"" για μια δρομολόγηση του ΔΝΤ προς αποχώρηση από το Ελληνικό Πρόγραμμα θα έχει χαθεί και οποιαδήποτε έξωθεν πίεση για διευθέτηση / αναδιάρθρωση / αναδιάταξη/ ελάφρυνση του Ελληνικού χρέους. Αυτά όμως θα τα χειριστούν όποιοι θα τα χειριστούν από ελληνικής πλευράς την επόμενη μέρα (αυτή ήταν η κατάληξη του σημειώματος της περασμένης Δευτέρας). Κυρίως όμως θα το χειριστούν με όποιους αποδειχθεί ότι θα είναι οι Ευρωπαίοι χειριστές - επίσης της επόμενης ημέρας...

Δημοσιεύτηκε στην "Ναυτεμπορική" στις 27/7/2017.

Σχόλιο για τη διαβούλευση περί «Σχεδίου Εθνικής Στρατηγικής για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη»

Κάλλιο αργά παρά ποτέ. Αν και καθυστέρησε τρία χρόνια, έγινε κάπως ξαφνικά και με περιορισμένο χρόνο διαβούλευσης η πρόταση «Σχέδιο Εθνικής Στρατηγικής για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και την Υπεύθυνη Επιχειρηματικότητα» αποτελεί μια θετική πρωτοβουλία που με ένα ζωντανό διάλογο και κατάλληλο πνεύμα συναίνεσης εκ μέρους όλων των συμμετεχόντων (stakeholders) δηλαδή Πολιτεία/Δημόσιος Τομέας, Ιδιωτικές Επιχειρήσεις, Συλλογικοί φορείς ΕΚΕ, ΜΚΟ, κοινωνία πολιτών, κοινή γνώμη, μπορεί να βελτιωθεί και να οδηγηθούμε σε μια καλή νομοθέτηση με ευρύτερη αποδοχή, άρα και με μια πιο αποτελεσματική εφαρμογή. Υποθέτω επίσης ότι εξαιτίας της σημασίας του θέματος και του όντως δυναμικού και εξελισσόμενου χαρακτήρα της ΕΚΕ μετά το πέρας της ηλεκτρονικής διαβούλευσης θα υπάρξει η δυνατότητα ζωντανών διαβουλεύσεων με τους ενδιαφερόμενους για την αναζήτηση συναινετικών κοινών τόπων. Στον διάλογο πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη και το «Κείμενο εργασίας για το Σχέδιο Εθνικής Στρατηγικής της Ελλάδας για την ΕΚΕ» - 28 Ιουλίου 2014 και η αντίστοιχη διαβούλευση που υπάρχει στην ιστοσελίδα opengov. Άλλωστε και τα δύο σχέδια παρ' όλες τις λεκτικές ή ουσιαστικές διαφορές τους κινούνται και τα δύο στην ίδια κατεύθυνση Εθνικής Στρατηγικής υιοθετώντας τη νέα διευρυμένη έννοια της ΕΚΕ ως πολυτομεακής πλατφόρμας που συμπεριλαμβάνει όλους τους τομείς μιας σύγχρονης δημοκρατικής κοινωνίας και οικονομίας (Πολιτεία-Δημόσιος τομέας, Ιδιωτικές Επιχειρήσεις, κοινωνική οικονομία, ΜΜΕ) και όχι μόνον την «εθελοντική υιοθέτηση της ΕΚΕ από την ιδιωτική επιχειρηματικότητα» που αποτελεί πλέον μετά την Μεγάλη Κρίση του 2008 μια πεπαλαιωμένη αντίληψη που εγκαταλείπεται σταδιακά και από την ευρωπαϊκή πολιτική.
Η παρούσα πρόταση, παρ'όλη την ιδιόμορφη λεκτική διατύπωση και πολλά διφορούμενα σημεία, αποτελεί ένα σαφές βήμα προς τα εμπρός αναφορικά με την νέα διευρυμένη έννοια της ΕΚΕ αν και είναι σημαντική έλλειψη η μη αποτίμηση του προηγούμενου σχεδίου και της διαβούλευσης. Κάποτε επιτέλους πρέπει να μάθουμε ως χώρα ότι κανείς δεν νομοθετεί εν κενώ. Ιδίως όταν και οι προτεινόμενες πρακτικές προτάσεις υλοποίησης της Εθνικής Στρατηγικής (Ιστοσελίδα για ΕΚΕ και Παρατηρητήριο ΕΚΕ στη Γενική Γραμματεία Εμπορίου – 2017) και (Εθνικό Συμβούλιο ΕΚΕ, Αρχή εφαρμογής και Αξιολόγησης ΕΚΕ – 2014) είναι συγγενείς στην φιλοσοφία σύλληψής τους. Ενδεχομένως μάλιστα ένας συνδυασμός τους να αποτελεί το καλύτερο μείγμα πολιτικής για τη σωστή προώθηση της ΕΚΕ στην Ελλάδα.
Την προσεχή εβδομάδα θα αναρτηθεί το δεύτερο μέρος της άποψης που περιλαμβάνει:
Α) Ο ρόλος της ΕΡΤ και των δημόσιων ΜΜΕ σε συνεργασία με ΑΕΙ/ερευνητικά ινστιτούτα και άλλες ΔΕΚΟ στην προώθηση της ΕΚΕ στο σύνολο της επικράτειας. Οι θέσεις της EBU (European Broadcasting Union) που εκπροσωπεί 57 δημόσιες ραδιοτηλεοράσεις για τον κρίσιμο κοινωνικό αντίκτυπο των δημόσιων ΜΜΕ και την ΕΚΕ.
Β) Ιστορική αποτίμηση και εξέλιξη της ΕΚΕ. Aπό την ρήση του Milton Friedman "The business of Business is the profit" (Η δουλειά των επιχειρήσεων είναι μόνο το κέρδος) το 1970, περάσαμε σταδιακά στην ΕΚΕ ως εθελοντική υιοθέτηση των ιδιωτικών επιχειρήσεων και κατόπιν στην σύγχρονη πολυτομεακή πλατφόρμα ως γενικό κοινωνικό διακύβευμα και πρόκληση για τις πλουραλιστικές δημοκρατικές κοινωνίες σε κρίση. Η αντίστοιχη σταδιακή εξέλιξη της Ευρωπαϊκής νομοθεσίας και πρακτικής.
Γ) Προτάσεις για τον δημόσιο τομέα και τον ιδιωτικό τομέα με στόχο την κοινή και δημιουργική συνεργασία τους στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής.
Δ) Προτάσεις μελών του Συμβουλίου Κοινωνικού Ελέγχου Αττικής της ΕΡΤ που αποτελείται από 110 μέλη -55 εκπροσώπους Θεσμών και κοινωνικών οργανισμών και 55 πολίτες που κληρώθηκαν από 900 πολίτες που έκαναν αίτηση εθελοντικής συμμετοχής (2.200 στο σύνολο της επικράτειας). Τα ΣΚΕ Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας της ΕΡΤ αποτελούν βασικό στοιχείο της ΕΚΕ της εταιρείας σε συνδυασμό με τις άλλες δράσεις κοινωνικής υπευθυνότητας (Πρόσφυγες, Άστεγοι, ανάδειξη πολιτιστικών δραστηριοτήτων και συλλογικοτήτων).

Σελίδα 1 από 75